Hoofdstuk 2: Farmacotherapie van psychose en manie: Antipsychotica (Neuroleptica)
De antipsychotica zal de symptomen gaan controleren van psychotische patiënten, let op: De
patiënten zullen dus niet genezen! Het wordt dus vooral toegediend om de symptomen van
psychotische patiënten onder controle te houden. Dit zijn zware kalmeermiddelen zonder excessief
hypnogeen karakter, dus zonder de patiënt in slaap te brengen. De klinische werking heeft te maken
met het feit dat deze groep van geneesmiddelen dopamine receptor antagonisten zijn, ze blokkeren
de werking van de dopamine receptor.
Dopaminerge banen in het centraal zenuwstelsel
De A9 celgroep heeft te maken met de substantia nigra, deze controleert onze vrije bewegingen. De
mesolimbische baan begint daar waar de dopaminerge neuronen vertrekken vanuit de
middenhersenen naar het limbisch systeem. Deze controleert onze gedragingen in functie van
emoties. De banen die lopen van de hypothalamus naar de hypothese zorgen ervoor om de
productie en secretie van prolactine onder controle te houden. De dopamine dat hier geproduceerd
wordt vertoont een tonische inhibitie van prolactine. Dus, de prolactine productie en secretie
worden onder controle gehouden.
Dopamine receptoren
De dopamine receptoren kennen twee klassen: de D1-klasse (D1, D5, zij zullen de concentratie cAMP
verhogen want ze werken via een Gs eiwit) en de D2-klasse (D2, D3 en D4, zij zullen de concentratie
cAMP verlagen want ze werken via een G i/o eiwit). De D2-klasse is het belangrijkste in dit geval, de D2-
en D4-receptor zij de belangrijkste in de werking van deze geneesmiddelen.
Schizofrenie
We zien schizofrenie voorkomen in 1% van de wereldbevolking. Het is een vorm van een psychose:
een functionele stoornis in de hersenen die leidt tot een gestoorde realiteit. De patiënt weet niet
meer wat de realiteit is en wat niet. Deze ziekte openbaart zich vooral tijdens de adolescentie. De
pathogenese is nog niet echt bekend, maar we weten dat er erfelijke factoren aanwezig zijn,
omgevingsfactoren ook (nature/nurture). Maar, we weten niet zeker of dat de problemen ontstaan
tijdens de embryonale ontwikkeling, men denkt dat de bedrading in de hersenen niet goed gevormd
wordt, we zien dus anatomische afwijkingen op de MRI en de PET-scan. We zien veel abnormaliteiten
in de hersenen: vergrote laterale ventrikels, veel variatie in de hersenontwikkeling van de hersenen
van de patiënten (een vergrote anatomische variabiliteit, specifiek in de frontale cortex),
vormveranderingen in de hippocampus en amygdala en een verminderde hersenactiviteit in de
frontale lob.
Schizofrenie en dopamine
Bij schizofrenie zien we een verhoogde dopaminerge activiteit in bepaalde hersengebieden
Door amfetamine zal dopamine worden vrijgezet. Hierdoor kan men de symptomen van
schizofrenie induceren of verergeren als ze al aanwezig zijn
Dopamine antagonisten zorgen voor een vermindering van de symptomen
Wanneer we een stijging zien van de dopamine gehalte, dan zie je ook meer D2-receptoren,
maar dit is niet altijd symmetrisch verdeeld over de hersenen. Je ziet bij mensen met
schizofrenie na overlijden een verhoogd dopamine gehalte en dus een verhoogde expressie
van de D2-receptor
Ook in het striatum van deze patiënten zien we een verhoogde expressie van D4
Symptomen
De positieve symptomen zijn symptomen die men normaal niet zou hebben, dit komt er dus bij:
Waanideeën ofwel wanen, vaak paranoïde
Pagina 1 van 4
De antipsychotica zal de symptomen gaan controleren van psychotische patiënten, let op: De
patiënten zullen dus niet genezen! Het wordt dus vooral toegediend om de symptomen van
psychotische patiënten onder controle te houden. Dit zijn zware kalmeermiddelen zonder excessief
hypnogeen karakter, dus zonder de patiënt in slaap te brengen. De klinische werking heeft te maken
met het feit dat deze groep van geneesmiddelen dopamine receptor antagonisten zijn, ze blokkeren
de werking van de dopamine receptor.
Dopaminerge banen in het centraal zenuwstelsel
De A9 celgroep heeft te maken met de substantia nigra, deze controleert onze vrije bewegingen. De
mesolimbische baan begint daar waar de dopaminerge neuronen vertrekken vanuit de
middenhersenen naar het limbisch systeem. Deze controleert onze gedragingen in functie van
emoties. De banen die lopen van de hypothalamus naar de hypothese zorgen ervoor om de
productie en secretie van prolactine onder controle te houden. De dopamine dat hier geproduceerd
wordt vertoont een tonische inhibitie van prolactine. Dus, de prolactine productie en secretie
worden onder controle gehouden.
Dopamine receptoren
De dopamine receptoren kennen twee klassen: de D1-klasse (D1, D5, zij zullen de concentratie cAMP
verhogen want ze werken via een Gs eiwit) en de D2-klasse (D2, D3 en D4, zij zullen de concentratie
cAMP verlagen want ze werken via een G i/o eiwit). De D2-klasse is het belangrijkste in dit geval, de D2-
en D4-receptor zij de belangrijkste in de werking van deze geneesmiddelen.
Schizofrenie
We zien schizofrenie voorkomen in 1% van de wereldbevolking. Het is een vorm van een psychose:
een functionele stoornis in de hersenen die leidt tot een gestoorde realiteit. De patiënt weet niet
meer wat de realiteit is en wat niet. Deze ziekte openbaart zich vooral tijdens de adolescentie. De
pathogenese is nog niet echt bekend, maar we weten dat er erfelijke factoren aanwezig zijn,
omgevingsfactoren ook (nature/nurture). Maar, we weten niet zeker of dat de problemen ontstaan
tijdens de embryonale ontwikkeling, men denkt dat de bedrading in de hersenen niet goed gevormd
wordt, we zien dus anatomische afwijkingen op de MRI en de PET-scan. We zien veel abnormaliteiten
in de hersenen: vergrote laterale ventrikels, veel variatie in de hersenontwikkeling van de hersenen
van de patiënten (een vergrote anatomische variabiliteit, specifiek in de frontale cortex),
vormveranderingen in de hippocampus en amygdala en een verminderde hersenactiviteit in de
frontale lob.
Schizofrenie en dopamine
Bij schizofrenie zien we een verhoogde dopaminerge activiteit in bepaalde hersengebieden
Door amfetamine zal dopamine worden vrijgezet. Hierdoor kan men de symptomen van
schizofrenie induceren of verergeren als ze al aanwezig zijn
Dopamine antagonisten zorgen voor een vermindering van de symptomen
Wanneer we een stijging zien van de dopamine gehalte, dan zie je ook meer D2-receptoren,
maar dit is niet altijd symmetrisch verdeeld over de hersenen. Je ziet bij mensen met
schizofrenie na overlijden een verhoogd dopamine gehalte en dus een verhoogde expressie
van de D2-receptor
Ook in het striatum van deze patiënten zien we een verhoogde expressie van D4
Symptomen
De positieve symptomen zijn symptomen die men normaal niet zou hebben, dit komt er dus bij:
Waanideeën ofwel wanen, vaak paranoïde
Pagina 1 van 4
