Voedingsleer: Hoofdstuk 18
Voeding bij kanker
Kanker
INLEIDING
o Onderzoek in 2015:
o Meer kankers vastgesteld bij mannen dan bij vrouwen
o Kanker treft vooral de ouderen
o 1 man op 3 en 1 vrouw op 4 zal een kanker hebben voor zijn/haar 75e
verjaardag
o Meest frequente kankers:
o Mannen:
Prostaatkankers, gevolgd door longkankers en dikkedarmkankers
o Vrouwen:
Borstkanker, gevolgd door dikkedarmkankers en longkankers
CARCINOGENESE EN ETIOLOGISCH ONDERZOEK
o Ontstaan van kanker wordt gezien als een langdurend, uit verschillende stappen
bestaand proces, waarop omgevingsfactoren op verschillende momenten van invloed
zijn
o 3 processen:
Een initiatie-, een promotie- en een progressieproces
De invloed van voeding op het ontstaan van kanker
KANKER IS NOOIT HET GEVOLG VAN ÉÉN ENKELE OORZAAK
o Bij iedere fase zijn steeds andere stoffen betrokken
o Als er geen initiatie is geweest, zijn er geen abnormale cellen en oefenen
promotiestoffen geen invloed uit en omgekeerd
Als er geen promotie plaatsvindt, wordt een abnormale cel geen
groeiende kwaadaardige tumor
KANKER IS NIET ÉÉN ZIEKTE
o Verzamelnaam van verschillende soorten ziekten
o Soorten waarop voeding niet van invloed is
VB: huidkanker, leukemie, lymfeklierkanker
VERSCHILLENDE METHODEN VAN ONDERZOEK
o Correlatie-onderzoeken
o Voedselverbruikgegevens van verschillende landen of regio’s worden
gekoppeld aan kankerincidenten- of mortaliteitsgegevens
, o Vertekening van de correlaties kan ontstaan door andere factoren die met de
betreffende voedingsfactor en de tumor zijn geassocieerd
o Patiënt-controle-onderzoeken
o Voedingsgewoonten van patiënten met kanker worden opgevraagd en
vergeleken met een controlegroep zonder kanker
o Al de onderzoeken gebeuren op individueel niveau bieden meer
mogelijkheden tot controle van andere factoren in de analysefase
o Prospectief cohortonderzoek
o Voedingsgewoontes van een groep gezonde personen (de cohort) worden
gemeten -> tijdens de follow-up wordt nagegaan wie vervolgens kanker
ontwikkelt
o Nadeel: veel mensen dienen opgenomen te worden in zo een cohort om na
een redelijk aantal jaren over voldoende kankerpatiënten te beschikken,
zodat zinvolle statistische analyses mogelijk worden
DE VOEDING ZOU EEN ROL SPELEN IN DE INTITATIE- EN PROMOTIEFASE VAN KANKER
o In de voeding komt zowel kankerbeschermende als -bevorderende stoffen voor.
o Sommige beschermende factoren kunnen gevaarlijk worden in bepaalde
hoeveelheden Ze hebben een maximale dosis die niet wordt overschreden
VB: vitamine A en het mineraal selenium -> beiden zouden
bescherming bieden tegen een aantal tumoren, maar in grote
hoeveelheden kunnen ze toxisch zijn
o Een hoger risico op sommige vormen van kanker wordt toegeschreven aan een
voeding met veel energie die tot een te hoog lichaamsgewicht heeft geleid, veel vet,
overmatig gebruik van alcohol, veel nitraat en natrium, te weinig voedingsvezels
o In cohortonderzoek naar groenten, fruit en kanker, meer bepaald maag-, darm-,
long-, strottenhoofd-, borst- en prostaatkanker, is gebleken dat een hoge consumptie
van groenten en fruit geassocieerd is met een twee keer zo laag kankerrisico als dat
van mensen met een relatief lage consumptie
o Borstkanker
o Verzadigd vet heeft een zwak positieve relatie met borstkanker
o Geen associaties gevonden voor enkelvoudig en meervoudig onverzadigd vet
o Te vroeg om definitieve conclusies te trekken
Momenteel nog geen significant verband tussen vet en het risico op
borstkanker
o Longkanker
o Meest voorkomende vorm van kanker bij mannen in vele delen van de wereld
o Grootste risicofactor: roken
o Groenten en fruit tegen longkanker beschermen
o Beschermende factoren: groene bladgroenten en producten rijk aan vitamine
C en/of carotenoïden bescherming lijkt sterker bij de vrouwen te zijn
Voeding bij kanker
Kanker
INLEIDING
o Onderzoek in 2015:
o Meer kankers vastgesteld bij mannen dan bij vrouwen
o Kanker treft vooral de ouderen
o 1 man op 3 en 1 vrouw op 4 zal een kanker hebben voor zijn/haar 75e
verjaardag
o Meest frequente kankers:
o Mannen:
Prostaatkankers, gevolgd door longkankers en dikkedarmkankers
o Vrouwen:
Borstkanker, gevolgd door dikkedarmkankers en longkankers
CARCINOGENESE EN ETIOLOGISCH ONDERZOEK
o Ontstaan van kanker wordt gezien als een langdurend, uit verschillende stappen
bestaand proces, waarop omgevingsfactoren op verschillende momenten van invloed
zijn
o 3 processen:
Een initiatie-, een promotie- en een progressieproces
De invloed van voeding op het ontstaan van kanker
KANKER IS NOOIT HET GEVOLG VAN ÉÉN ENKELE OORZAAK
o Bij iedere fase zijn steeds andere stoffen betrokken
o Als er geen initiatie is geweest, zijn er geen abnormale cellen en oefenen
promotiestoffen geen invloed uit en omgekeerd
Als er geen promotie plaatsvindt, wordt een abnormale cel geen
groeiende kwaadaardige tumor
KANKER IS NIET ÉÉN ZIEKTE
o Verzamelnaam van verschillende soorten ziekten
o Soorten waarop voeding niet van invloed is
VB: huidkanker, leukemie, lymfeklierkanker
VERSCHILLENDE METHODEN VAN ONDERZOEK
o Correlatie-onderzoeken
o Voedselverbruikgegevens van verschillende landen of regio’s worden
gekoppeld aan kankerincidenten- of mortaliteitsgegevens
, o Vertekening van de correlaties kan ontstaan door andere factoren die met de
betreffende voedingsfactor en de tumor zijn geassocieerd
o Patiënt-controle-onderzoeken
o Voedingsgewoonten van patiënten met kanker worden opgevraagd en
vergeleken met een controlegroep zonder kanker
o Al de onderzoeken gebeuren op individueel niveau bieden meer
mogelijkheden tot controle van andere factoren in de analysefase
o Prospectief cohortonderzoek
o Voedingsgewoontes van een groep gezonde personen (de cohort) worden
gemeten -> tijdens de follow-up wordt nagegaan wie vervolgens kanker
ontwikkelt
o Nadeel: veel mensen dienen opgenomen te worden in zo een cohort om na
een redelijk aantal jaren over voldoende kankerpatiënten te beschikken,
zodat zinvolle statistische analyses mogelijk worden
DE VOEDING ZOU EEN ROL SPELEN IN DE INTITATIE- EN PROMOTIEFASE VAN KANKER
o In de voeding komt zowel kankerbeschermende als -bevorderende stoffen voor.
o Sommige beschermende factoren kunnen gevaarlijk worden in bepaalde
hoeveelheden Ze hebben een maximale dosis die niet wordt overschreden
VB: vitamine A en het mineraal selenium -> beiden zouden
bescherming bieden tegen een aantal tumoren, maar in grote
hoeveelheden kunnen ze toxisch zijn
o Een hoger risico op sommige vormen van kanker wordt toegeschreven aan een
voeding met veel energie die tot een te hoog lichaamsgewicht heeft geleid, veel vet,
overmatig gebruik van alcohol, veel nitraat en natrium, te weinig voedingsvezels
o In cohortonderzoek naar groenten, fruit en kanker, meer bepaald maag-, darm-,
long-, strottenhoofd-, borst- en prostaatkanker, is gebleken dat een hoge consumptie
van groenten en fruit geassocieerd is met een twee keer zo laag kankerrisico als dat
van mensen met een relatief lage consumptie
o Borstkanker
o Verzadigd vet heeft een zwak positieve relatie met borstkanker
o Geen associaties gevonden voor enkelvoudig en meervoudig onverzadigd vet
o Te vroeg om definitieve conclusies te trekken
Momenteel nog geen significant verband tussen vet en het risico op
borstkanker
o Longkanker
o Meest voorkomende vorm van kanker bij mannen in vele delen van de wereld
o Grootste risicofactor: roken
o Groenten en fruit tegen longkanker beschermen
o Beschermende factoren: groene bladgroenten en producten rijk aan vitamine
C en/of carotenoïden bescherming lijkt sterker bij de vrouwen te zijn
