Samenvatting GGZ

Geestelijke gezondheid
Inleiding
De ontwikkeling tot een psychisch gezond of tot een psychisch ongezond persoon
Gedrag, gedachten, gevoelens
Toeval
Omgeving/context
Handelingsruimte

Ervaring
- Wat je in je leven hebt gedaan

Levensgebeurtenissen
- Bv 60j w worden
- Dingen die gebeurd zijn in je leven

Betekenisverlening
- Wat betekend iets voor jou

Perceptie van verlies/dreiging
- Als mensen het gevoel hebben dat ze iets aan het verliezen zijn

Coping
- Hoe ga je om met iets

Psychische (on)gezondheid

Kwetsbaarheid
- Biologische kwetsbaarheid
De aanleg van een persoon
Kan aanleiding geven tot moeilijk functioneren
Kan leiden tot grotere problemen
- Psychologische kwetsbaarheid
- Fysieke kwetsbaarheid
- Sociale kwetsbaarheid

Psy 107
- Reorganisatie van de geestelijke gezondheidszorg
- 5 sleutelfuncties
Sleutelfunctie 1
o Preventie, screening, vroeg detectie, diagnose
Sleutelfunctie 2
o Ambulante intensieve behandeling
Sleutelfunctie 3
o Herstel en sociale inclusie
Sleutelfunctie 4
o Intensieve residentiële behandeling
Sleutelfunctie 5
o Specifieke woonvorm

Geschiedenis
Stigmatisatie

1

,Innovatie in de psychiatrie
Herstel en sociale inclusie
- Sleutelfunctie 3
- Van rehabilitatie en resocialisatie naar een herstelvisie
- Innovatie en herstel

Intensieve residentiële behandeling
- Sleutelfunctie 4
- Psychosezorg, verslavingszorg, eetstoornissen, persoonlijkheidsstoornissen

Vormen van herstel
Klinisch herstel
- De patiënt komt in het ziekenhuis, men gaat de symptomen/ last verminderen
- Remissie van symptomen
- Op genezing gericht werk van hulpverleners en behandelaars
- Klinisch functioneren staat hier centraal

Functioneel herstel
- Het bevorderen van lichamelijke, psychische en sociale functies die door de aandoening verminderd of aangetast
zijn
- Het gaat over de hogere executieve functies zoals zelfbeheersing
- De executieve functies liggen aan de basis van de zelfregulatie

Maatschappelijk herstel
- De rollen die de persoon opneemt
- Het verbeteren van de positie van de persoon op vlak van wonen, werken, inkomen en sociale relaties
- Het gaat om het benutten of vergroten van de kansen die de samenleving biedt om de autonomie te vergroten

Persoonlijk herstel
- Betekenissen die we kunnen verlenen die in het verleden zijn gebeurd en die stap voor stap verbeteren
- Stap voor stap meer greep krijgen op het eigen leven, zelf doelen stellen

Kennisbronnen
Wetenschappelijke kennis
- Van literatuur

Professionele kennis
- Kennis van mensen die in het werkveld staan

Ervaringskennis
- Kennis van de patiënt zelf, vanuit hun eigen ervaring

Betere resultaten
Precisie
- Beter kunnen vatten wat er fout loopt en waarom

Levensloop
- Wat er al gebeurd is in het leven van de patiënt

Transitie
- Verschuiving die we meemaken
- De psychiater heeft niet alle kennis

Translatie
2

,- Nieuwe kennis vertalen in nieuwe vormen die we gaan toepassen

Activiteit van de patiënt
Zelfredzaamheid

Zelfbepaling

Zelfzorg

Zelfregulatie
- 1 van de belangrijkste
- Jezelf in bedwang kunnen houden

Executieve functies
Pré-executieve functies
- Taalontwikkeling
- Zich kunnen aanpassen aan de situatie
-

Executieve functies
- Plannen
- Organiseren
- Vermogens die mensen tot mens maken , die hen in staat stellen deel te nemen aan de vultuur en om daaraan
later een bijdrage te kunnen leveren

Zelfregulaite
- Zelf dingen in handen nemen

Ontwikkelingsperspectief
Ontwikkelingsperspectief
Systematisch perspectief
Cultureel perspectief
Mens met een verhaal

Individuele fenotype
Fenotype
- Kenmerken van iemand
- Hoe iemand er ui ziet, wat iemand doet

Genotype
- Individuele genetische kenmerken

Epigenotype, ontwikkeling, omgeving
- Invloeden vanuit de omgeving kunnen leiden tot duurzame veranderingen bij het individu

Translatiepsychiatrie
Hoe geven we aan de beschikbare kennis betekenis

Translatiepsychiatrie
- Oriëntatie op fase specifieke risico’s om tot een betere preventie en vroeg behandeling te komen
- Versterken van de veerkracht en het verhogen van de weerstand
- Focus op vroegtijdig signaleren en handelen
- Voorzichtig zijn met het focussen op ziekte of stoornis, vooral focussen op de persoon zelf

3

, Zingeving
Taal en zelfregulatie
- Geven de zingevingsconcepten vorm
- De betekenis die we geven aan objecten, processen, doelen en gebeurtenissen
- Hierdoor kunnen we communiceren

Waarden en doelen
- Degene dat voor ons belangrijk zijn
Hoop en motivatie
- Drijvende krachten tot persoonlijke ontwikkeling en groei
- Vormen de motor tot zingeving

Weten hoe de dingen waarvoor je kiest bijdragen aan de zin voor het leven

Herstel als existentiële en relationele uitdaging
Van Heule
Existentiële uitdaging
Relationele uitdaging
Heeft herstelgerichte visies

Herstel ondersteunend werken
Herstel ondersteunend werken
- Hoop empowerment
- Regie
- Aanwezige krachten
- Ervaringskennis

Zelfregulatie
Doel
- Verduidelijken wat we kunnen verstaan onder functioneel herstel en waarom het zinvol is dit thema apart te
benoemen en een onderscheid te maken tussen functioneren en functies

Focus op zelfregulatie
- Het vermogen om contact te kunnen leggen met onszelf, met onze emoties
- Meer afstand kunnen nemen en bewaren
- De mogelijkheid om op je eigen psyche en het gedrag dat ermee samenhangt invloed uit te oefenen

Zelfregulatie en executieve functies
- Hangen samen
- Door het opzetten van een interne dialoog kunnen we plannen maken en zijn we steeds beter in staat met greep
te krijgen op gevoelens, …
- Problemen in de ontwikkeling van zelfregulatie geven bij iedereen gevolgen voor het sociaal en psychisch
functioneren en welbevinden

Conclusie en aanbeveling
- De verbetering van de hogere executieve functies is vooral het resultaat van inspanningen van
directbetrokkenen zelf, in interactie met de betekenisvolle mensen in het dagelijks leven gecombineerd met
functiegerichte training




4