Weekdoelen week 1:
1. De diverse componenten van homeostatische regelsystemen bij de mens beschrijven
Bij de homeostase zijn verschillende regelmechanismen betrokken zoals:
• Neuraal: Zenuwstelsel die een trigger geeft. Bijvoorbeeld spontane spiercontracties
(bibberen) om warm te blijven of een acute schrikreactie.
• Hormonaal: Interactie tussen hypofyse hypothalamus en hormoonklieren.
Bijvoorbeeld samenspel insuline en glucagon voor regulatie bloedsuiker.
• Humoraal: Een hormoonklier reageert op een verandering van ionen in het bloed of
nutrienten. Bijvoorbeeld de bijschildklier die reageert op het calciumniveau in het
bloed.
,Regulatie van hormoonafgifte door negatieve en positieve feedback en interacties tussen
hypothalamus-hypofyse en hormoonklieren (de regelsystemen; assen)
2. De klieren van het endocriene systeem en de hormonen die uitgescheiden worden
benoemen en de werking van de klieren beschrijven.
De belangrijkste klieren:
• Pijnappelklier → melatonine: belangrijk voor het dag- nachtritme.
• Hypothalamus → releasing factors, inhibitors en ADH, Oxytocine
• Hypofyse → - corticotrophe hormonen (adenohypofyse/voorkwab)
- afgifte ADH, oxytocine (neurohypofyse/achterkwab)
• Schildklier → Thyroid hormoon (T4, T3) *schildklierhormoonreceptoren bevinden
zich in de cel*
• Bijschildklier → Parathyroid hormoon (Parathyroid)
• Bijnieren →
- Schors: Aldosteron, androgenen en cortisol
- Merg: Catecholamines (adrenaline, Noradrenaline)
• Pancreas → Insuline en Glucagon
• Gonaden →
- Ovaria: Oestrogenen en progesteron
- Testes: Testosteron
, 3. Beschrijven welke soorten hormonen er zijn, en hun specifieke werking,
vervoersmechanismen en halfwaardetijd beschrijven
Naam hormoon Beïnvloedt Gevolg
GnRh Adenohypofyse Aanmaak FSH en LH
Groeihormoon (somatotropine) Vooral lever en Afgifte van groeifactoren van
botcellen doelcellen. En eiwitsynthese en
koolhydraat en vetten.
Dopamine Hypofyse Ontwikkeling borsten en
(prolactine) melkproductie
TSH Schildklier Aanmaak T3 en T4
ADH Nieren Als er te weinig water in het lichaam
is, zorgt dit hormoon ervoor dat er
meer water uit de voorurine in het
bloed terugkomt.
ACTH (corticotropine) Bijnierschors Stimuleert aanmaak corticosteroïden
zoals Cortisol
T3 en T4 Alle cellen en Normale groei en ontwikkeling
groeischijven
FSH + LH Ovaria + testis Jongens en mannen maken meer
testosteron.
Bij meisjes en vrouwen rijpen de
eicellen en wordt oestron
(oestrogeen) gemaakt.
Dit zorgt voor secundaire
geslachtskenmerken.
Oestrogeen, progesteron en Gonaden Rijping van geslachtscellen
testosteron
Oxytocine Glad spierweefsel Bij Uterus zorgen voor contracties.
Bij borst regelen van toeschietreflex
Prolactine Melkklieren in de Melkproductie komt op gang.
borsten.
Wat is een hormoon? → een in het lichaam gevormde chemische stof die via de
bloedstroom bepaalde organen tot werkzaamheid aanzet.
Waar worden hormonen gemaakt? →
• Endocriene klier →. Stoffen worden afgegeven aan het bloed
• Exocriene klier → Stoffen worden afgegeven aan buiten het lichaam via een
afvoerbuis
In de pancreas is er een combinatie van exocriene en endocriene klieren. Eilandje van
Langerhans is het endocriene gedeelte (insuline en glucagon worden aan het bloed
afgegeven). Exocriene gedeelte worden verteringsenzymen gemaakt die via afvoerbuisjes
aan de darmen worden afgegeven (darm is buiten het lichaam).
1. De diverse componenten van homeostatische regelsystemen bij de mens beschrijven
Bij de homeostase zijn verschillende regelmechanismen betrokken zoals:
• Neuraal: Zenuwstelsel die een trigger geeft. Bijvoorbeeld spontane spiercontracties
(bibberen) om warm te blijven of een acute schrikreactie.
• Hormonaal: Interactie tussen hypofyse hypothalamus en hormoonklieren.
Bijvoorbeeld samenspel insuline en glucagon voor regulatie bloedsuiker.
• Humoraal: Een hormoonklier reageert op een verandering van ionen in het bloed of
nutrienten. Bijvoorbeeld de bijschildklier die reageert op het calciumniveau in het
bloed.
,Regulatie van hormoonafgifte door negatieve en positieve feedback en interacties tussen
hypothalamus-hypofyse en hormoonklieren (de regelsystemen; assen)
2. De klieren van het endocriene systeem en de hormonen die uitgescheiden worden
benoemen en de werking van de klieren beschrijven.
De belangrijkste klieren:
• Pijnappelklier → melatonine: belangrijk voor het dag- nachtritme.
• Hypothalamus → releasing factors, inhibitors en ADH, Oxytocine
• Hypofyse → - corticotrophe hormonen (adenohypofyse/voorkwab)
- afgifte ADH, oxytocine (neurohypofyse/achterkwab)
• Schildklier → Thyroid hormoon (T4, T3) *schildklierhormoonreceptoren bevinden
zich in de cel*
• Bijschildklier → Parathyroid hormoon (Parathyroid)
• Bijnieren →
- Schors: Aldosteron, androgenen en cortisol
- Merg: Catecholamines (adrenaline, Noradrenaline)
• Pancreas → Insuline en Glucagon
• Gonaden →
- Ovaria: Oestrogenen en progesteron
- Testes: Testosteron
, 3. Beschrijven welke soorten hormonen er zijn, en hun specifieke werking,
vervoersmechanismen en halfwaardetijd beschrijven
Naam hormoon Beïnvloedt Gevolg
GnRh Adenohypofyse Aanmaak FSH en LH
Groeihormoon (somatotropine) Vooral lever en Afgifte van groeifactoren van
botcellen doelcellen. En eiwitsynthese en
koolhydraat en vetten.
Dopamine Hypofyse Ontwikkeling borsten en
(prolactine) melkproductie
TSH Schildklier Aanmaak T3 en T4
ADH Nieren Als er te weinig water in het lichaam
is, zorgt dit hormoon ervoor dat er
meer water uit de voorurine in het
bloed terugkomt.
ACTH (corticotropine) Bijnierschors Stimuleert aanmaak corticosteroïden
zoals Cortisol
T3 en T4 Alle cellen en Normale groei en ontwikkeling
groeischijven
FSH + LH Ovaria + testis Jongens en mannen maken meer
testosteron.
Bij meisjes en vrouwen rijpen de
eicellen en wordt oestron
(oestrogeen) gemaakt.
Dit zorgt voor secundaire
geslachtskenmerken.
Oestrogeen, progesteron en Gonaden Rijping van geslachtscellen
testosteron
Oxytocine Glad spierweefsel Bij Uterus zorgen voor contracties.
Bij borst regelen van toeschietreflex
Prolactine Melkklieren in de Melkproductie komt op gang.
borsten.
Wat is een hormoon? → een in het lichaam gevormde chemische stof die via de
bloedstroom bepaalde organen tot werkzaamheid aanzet.
Waar worden hormonen gemaakt? →
• Endocriene klier →. Stoffen worden afgegeven aan het bloed
• Exocriene klier → Stoffen worden afgegeven aan buiten het lichaam via een
afvoerbuis
In de pancreas is er een combinatie van exocriene en endocriene klieren. Eilandje van
Langerhans is het endocriene gedeelte (insuline en glucagon worden aan het bloed
afgegeven). Exocriene gedeelte worden verteringsenzymen gemaakt die via afvoerbuisjes
aan de darmen worden afgegeven (darm is buiten het lichaam).
