Inleiding tot de psychologie
Samenvatting
Belangrijke info
● In handboek voorbeeld examenvragen
● Examen 20 meerkeuzevragen met 4 antwoordmogelijkheden
○ Extra 10 crimi
○ Geen giscorrectie
Inhoudsopgave
Belangrijke info 1
Inhoudsopgave 1
H1: Psychologie als wetenschap 6
Wat? 6
Psychologen 6
Perspectieven psychologen 6
Nieuwe kennis verzamelen 8
Soorten 8
Bronnen van vertekening 9
H2: Biopsychologie 10
Link genen en gedrag 10
Opbouw genen 10
Genetische verklaringen voor psychologische processen 11
Communicatie in het lichaam 11
Neuronen 11
Neurotransmitters 12
Gliacellen 13
Plasticiteit 13
Zenuwstelsel 13
Endocriene stelsel 14
Hersenen 14
Venster op hersenen 14
EEG 14
Functie van hersene als ze open liggen met elektrische sonde 15
Hersenscans 15
Lagen hersenen 15
Hersenstam en cerebellum 15
Limbisch systeem 16
1
, Cerebrum 16
H3: Sensatie en perceptie 18
Wording sensaties 18
Transductie 18
Sensorische adaptatie 18
Drempels 18
Signaal detectie theorie 19
Zintuigen 19
Gezichtsvermogen 19
Kleur 20
Gehoor 20
Vestibulair orgaan en kinetisch zintuig 21
Reukvermogen/olfactie 21
Smaakzin 22
Huidzintuigen 22
Pijn 22
Perceptie 22
Top down verwerking 23
H4: Leren 25
Via notities 25
H5: Geheugen 26
Wat? 26
Functies geheugen 27
Vormen van herinneringen 27
1ste systeem: Sensorisch geheugen 28
2e systeem: Werkgeheugen 29
Capaciteit werkgeheugen 29
Coderen en opslaan 29
Structuur & functie 30
3de systeem: Lange Termijn geheugen (LGT) 31
Biologische basis 32
Hoe ophalen herinneringen 33
Impliciete herinneringen 34
Expliciete herinneringen 34
Andere factoren die ophalen beïnvloeden 35
Onnauwkeurige vs. meer accurate herinneringen 36
Geheugen ons in de steek laten 36
7 zonden van geheugen 36
Vluchtigheid 36
Verstrooidheid 38
Blokkades 38
Foutieve attributie 39
Suggestibiliteit 39
Verzonnen herinneringen 39
2
, Vervorming geheugen door verkeerde info (misinformatie-effect) 39
Vervorming van herinneringen 40
Factoren die nauwkeurigheid van ooggetuigen beïnvloeden 40
Bias 40
Persistentie 41
Voordelen 41
Geheugen verbeteren m mnemonieken 41
H6: Rechtspraak 43
Ontoerekeningsvatbaarheid 43
Onweerstaanbare dwang 44
Voorspellen van geweld 44
Risico of beschermingsfactoren voor geweld 44
Identificatie door ooggetuigen 45
Line-up 46
H7: Ontwikkeling 47
Hoe verklaren psychologen ontwikkeling? 47
Aangeboren en aangeleerd 47
Ontwikkeling baby 48
Prenatale ontwikkeling 48
Neonatale periode (1ste maand na geboorte) 48
Infancy (peutertijd)(van 1 tot 18 maanden) 48
Hechting 49
Ontwikkelingsvaardigheden 49
Taal 49
Cognitie 49
Stadia van cognitieve ontwikkeling 50
Moderne opvattingen 51
Sociaal en emotioneel 51
Erikson’s psychosociale fases 51
Veranderingen adolescentie 52
Seksualiteit 52
Cognitieve ontwikkelingen 52
Moreel denken 52
Sociale identiteit 52
Ontwikkeling volwassenheid 53
Vroege volwassenheid 53
Mid volwassenheid 53
Late volwassenheid 53
H8: Bewustzijn 54
Bestuderen 54
Benaderingen 54
Functie 55
Bewustzijnstoestanden 55
Cyclus 55
3
, Slaap 55
Dromen 56
Verandering in bewustzijn 57
Hypnose 57
Meditatie 57
Psychoactieve middelen 57
H9: Emoties 59
Onderdelen 59
Soorten 59
Uitdrukkingen 60
Waar vandaan 60
Omgekeerde U functie 60
Psychologische theorieën 60
James Lange theorie 60
Cannon Bard theorie 61
Twee factoren theorie van emotie van Schachter 61
Beheersen 61
H10: Persoonlijkheid 62
Intern in de persoon 62
Mentale processen 63
Psychodynamische theorieën 63
Humanistische theorie 64
Existentiële benadering 64
Sociaal-cognitieve theorieën 65
Theorieën van mensen 65
H11: Sociale psychologie 66
Sociale situatie 66
Conformisme 66
Afwezigheid gedrag 67
Aantrekking 67
Relaties 68
Vooroordelen 68
Gedrag beïnvloeden 69
H12: Psychische stoornissen 70
Indicatoren van stoornis 70
Modellen 70
Historisch 71
Psychologisch model 71
Classificatie 71
Stemmingsstoornissen 71
H13: Therapieën 73
Behandelingsvormen 73
Inzichtgevende therapie 73
Gedragstherapie 73
4
Samenvatting
Belangrijke info
● In handboek voorbeeld examenvragen
● Examen 20 meerkeuzevragen met 4 antwoordmogelijkheden
○ Extra 10 crimi
○ Geen giscorrectie
Inhoudsopgave
Belangrijke info 1
Inhoudsopgave 1
H1: Psychologie als wetenschap 6
Wat? 6
Psychologen 6
Perspectieven psychologen 6
Nieuwe kennis verzamelen 8
Soorten 8
Bronnen van vertekening 9
H2: Biopsychologie 10
Link genen en gedrag 10
Opbouw genen 10
Genetische verklaringen voor psychologische processen 11
Communicatie in het lichaam 11
Neuronen 11
Neurotransmitters 12
Gliacellen 13
Plasticiteit 13
Zenuwstelsel 13
Endocriene stelsel 14
Hersenen 14
Venster op hersenen 14
EEG 14
Functie van hersene als ze open liggen met elektrische sonde 15
Hersenscans 15
Lagen hersenen 15
Hersenstam en cerebellum 15
Limbisch systeem 16
1
, Cerebrum 16
H3: Sensatie en perceptie 18
Wording sensaties 18
Transductie 18
Sensorische adaptatie 18
Drempels 18
Signaal detectie theorie 19
Zintuigen 19
Gezichtsvermogen 19
Kleur 20
Gehoor 20
Vestibulair orgaan en kinetisch zintuig 21
Reukvermogen/olfactie 21
Smaakzin 22
Huidzintuigen 22
Pijn 22
Perceptie 22
Top down verwerking 23
H4: Leren 25
Via notities 25
H5: Geheugen 26
Wat? 26
Functies geheugen 27
Vormen van herinneringen 27
1ste systeem: Sensorisch geheugen 28
2e systeem: Werkgeheugen 29
Capaciteit werkgeheugen 29
Coderen en opslaan 29
Structuur & functie 30
3de systeem: Lange Termijn geheugen (LGT) 31
Biologische basis 32
Hoe ophalen herinneringen 33
Impliciete herinneringen 34
Expliciete herinneringen 34
Andere factoren die ophalen beïnvloeden 35
Onnauwkeurige vs. meer accurate herinneringen 36
Geheugen ons in de steek laten 36
7 zonden van geheugen 36
Vluchtigheid 36
Verstrooidheid 38
Blokkades 38
Foutieve attributie 39
Suggestibiliteit 39
Verzonnen herinneringen 39
2
, Vervorming geheugen door verkeerde info (misinformatie-effect) 39
Vervorming van herinneringen 40
Factoren die nauwkeurigheid van ooggetuigen beïnvloeden 40
Bias 40
Persistentie 41
Voordelen 41
Geheugen verbeteren m mnemonieken 41
H6: Rechtspraak 43
Ontoerekeningsvatbaarheid 43
Onweerstaanbare dwang 44
Voorspellen van geweld 44
Risico of beschermingsfactoren voor geweld 44
Identificatie door ooggetuigen 45
Line-up 46
H7: Ontwikkeling 47
Hoe verklaren psychologen ontwikkeling? 47
Aangeboren en aangeleerd 47
Ontwikkeling baby 48
Prenatale ontwikkeling 48
Neonatale periode (1ste maand na geboorte) 48
Infancy (peutertijd)(van 1 tot 18 maanden) 48
Hechting 49
Ontwikkelingsvaardigheden 49
Taal 49
Cognitie 49
Stadia van cognitieve ontwikkeling 50
Moderne opvattingen 51
Sociaal en emotioneel 51
Erikson’s psychosociale fases 51
Veranderingen adolescentie 52
Seksualiteit 52
Cognitieve ontwikkelingen 52
Moreel denken 52
Sociale identiteit 52
Ontwikkeling volwassenheid 53
Vroege volwassenheid 53
Mid volwassenheid 53
Late volwassenheid 53
H8: Bewustzijn 54
Bestuderen 54
Benaderingen 54
Functie 55
Bewustzijnstoestanden 55
Cyclus 55
3
, Slaap 55
Dromen 56
Verandering in bewustzijn 57
Hypnose 57
Meditatie 57
Psychoactieve middelen 57
H9: Emoties 59
Onderdelen 59
Soorten 59
Uitdrukkingen 60
Waar vandaan 60
Omgekeerde U functie 60
Psychologische theorieën 60
James Lange theorie 60
Cannon Bard theorie 61
Twee factoren theorie van emotie van Schachter 61
Beheersen 61
H10: Persoonlijkheid 62
Intern in de persoon 62
Mentale processen 63
Psychodynamische theorieën 63
Humanistische theorie 64
Existentiële benadering 64
Sociaal-cognitieve theorieën 65
Theorieën van mensen 65
H11: Sociale psychologie 66
Sociale situatie 66
Conformisme 66
Afwezigheid gedrag 67
Aantrekking 67
Relaties 68
Vooroordelen 68
Gedrag beïnvloeden 69
H12: Psychische stoornissen 70
Indicatoren van stoornis 70
Modellen 70
Historisch 71
Psychologisch model 71
Classificatie 71
Stemmingsstoornissen 71
H13: Therapieën 73
Behandelingsvormen 73
Inzichtgevende therapie 73
Gedragstherapie 73
4
