2025
SAMENVATTING
BIJZONDERE OVEREENKOMSTEN
ELLE MONBALIU
,BIJZONDERE OVEREENKOMSTEN
1. INLEIDEND DEEL
1.1 BEGRIP ‘OVEREENKOMST’ EN SOORTEN OVEREENKOMSTEN
Overeenkomst is hetzelfde als een contract.
Contract= is altijd een meerzijdige rechtshandeling waarbij er wilsovereenstemming is
bij één of meerdere partijen ten aanzien van één of meerdere anderen en die gaan
afdwingbare verbintenissen aangaan
Artikel 5.4. BW: “Een contract, of overeenkomst, is een wilsovereenstemming
tussen twee of meer personen met de bedoeling rechtsgevolgen te doen
ontstaan”
Dit strekt ertoe rechtsgevolgen te doen intreden => ‘rechtshandeling’
Artikel 5.125 BW: “Een eenzijdige rechtshandeling is de wilsuiting waarbij een
persoon de bedoeling heeft om rechtsgevolgen te doen ontstaan”
Geldig aangegane overeenkomsten verbinden de partijen tot wet (‘pacta sunt servanda’)
Artikel 5.69 BW: “Een contract dat geldig tot stand is gekomen, strekt degenen die
het hebben gesloten tot wet”
Rechtshandeling= een handeling die je stelt met bedoelende rechtsgevolgen
“geldig aangegane overeenkomsten verbinden de partijen tot wet”= wanneer u een
contract sluit met iemand dan kunt u daar niet zomaar vanaf wijken
Vb. je koopt een broodje. Wanneer kan je het aanschouwen als gekocht?
- Als je het broodje uit de toonbank neemt?
- Wanneer het betaald is?
- Wanneer de kassierster zegt dat je het gekocht hebt?
1.2 SOORTEN OVEREENKOMSTEN
1.2.1 CONSENSUEEL / ZAKELIJK / PLECHTIG
Consensualisme: algemene regel naar Belgisch recht
Waarbij wilsovereenstemming volstaat om een contract te sluiten
Zakelijk contract: overhandiging van zaak is vereist (bv. Bruikleen, bewaargeving en
handgift)
Is een contract die pas tot stand komt bij de afgifte van een zaak.
1
,Plechtig: onderworpen aan vormvereisten (bv. Huwelijk, schenking…)
Contract komt pas tot stand het moment dat die vormvereiste is voldaan
- Schenking (onroerend goed kan enkel via een notaris geschonken worden via
vormvereisten)
- Huwelijk (kan enkel maar door openbare ambtenaar, kan niet gewoon door
wilsovereenstemming)
Artikel 5.5 BW
1.2.2 EENZIJDIGE VS. WEDERKERIGE OVEREENKOMSTEN (ARTIKEL 5.6
BW)
Het is steeds een meerzijdige rechtshandeling.
Eenzijdig vs wederkerig = de vraag of wel één ofwel beide partijen verplichtingen
hebben?
- eenzijdig= waarbij slechts één partij verplichtingen heeft
- Schenkingsovk= je ouders schenken je een appartement dan is dat via een
schenkingsovk bij de notaris (eenzijdig omdat slechts één partij iets moet
doen ouders moeten het appartement schenken dus enkel zij moeten
iets doen)
- Bruiklening= (voorbeeld van een zakelijke ovk) u vraagt aan je vriend of
vriendin 200 euro en die gaat akkoord. Het contract komt tot stand het
moment je die 200 euro ontvangt en dus wordt AFGEGEVEN de uitlener
heeft geen enkele verplichting meer. De ontlener heeft nog een
verplichting, moet het teruggeven en vaak met intresten.
- Bewaargeving= u gaat naar een feest en geeft uw jas af aan de vestiaire
contract gaat pas van start wanneer de jas is afgegeven. Zelf moet u niets
meer doen, het is enkel de waarnemer die de verbintenis heeft
(=bewaargevingscontract om niet). Tenzij het een bewaargevingscontract
is waarbij u moet betalen dan wordt het wederkerig.
Waarom is een testament geen eenzijdige ovk? Is geen contract, maar eenzijdige
rechtshandeling waarbij één wilsuiting volstaat
Een testament is inderdaad een eenzijdige rechtshandeling, maar géén overeenkomst.
➡️ Omdat een overeenkomst altijd minstens twee partijen vereist, die hun
verklaringen op elkaar moeten afstemmen. Bij een testament is dat niet zo: het is puur de
eenzijdige wilsverklaring van de erflater die pas werking krijgt bij diens overlijden.
➡️ De begunstigde(n) hoeven niet in te stemmen; zij worden pas erfgenaam of legataris
bij het overlijden, en zelfs dan kunnen zij de nalatenschap nog verwerpen.
Wat is de aanvaarding van het testament dan?
Een testament is, zoals gezegd, een eenzijdige rechtshandeling van de erflater. Die is
volledig geldig zónder dat de erfgenamen of legatarissen van tevoren akkoord hoeven te
gaan.
2
, Maar na het overlijden ontstaat de nalatenschap → en dan pas komt de vraag of de
erfgenamen of legatarissen het aanbod (de erfenis of het legaat) willen aannemen.
1.2.3 OM NIET VS. ONDER BEZWARENDE TITEL
Bezwarende titel economisch voordeel voor beide partijen
Om niet geen dergelijk voordeel (‘animus donandi’)
- Bv. Schenking, bruikleen…
Animus donandi= is de wil om te geven. Het verwijst naar de bedoeling van iemand
om een gift te doen zonder tegenprestatie.
1.2.4 INTUITU PERSONAE
Is het aangaan van een overeenkomst omwille van de persoon of de persoonlijke
kwaliteiten van de tegenpartij
- Bv. Overeenkomst van met een profvoetballer, overeenkomst tot kredietopening…
Dit contract komt ten einde bij het overlijden van de persoon.
1.2.5 BENOEMDE VS. ONBENOEMDE OVEREENKOMSTEN
Benoemde overeenkomst: Dit is een overeenkomst die uitdrukkelijk in de wet
geregeld is, met duidelijke regels en bepalingen.
- Voorbeelden: koop, huur, arbeidsovereenkomst, schenking, bruikleen.
Onbenoemde overeenkomst: Dit is een overeenkomst die niet specifiek in de wet
genoemd of geregeld is. Partijen mogen zelf afspraken maken, zolang ze niet in strijd zijn
met de wet of goede zeden.
- Voorbeelden: managementcontract, franchise, factoring, softwarelicentie.
1.2.6 RAAMCONTRACTEN
Artikel 5.9 BW: “ Een raamcontract is een contract waarbij partijen de algemene
principes overeenkomen waarbinnen zij latere uitvoeringscontracten zullen
sluiten”
= kadercontract: een overeenkomst die je sluit met een bepaalde onderneming waarbij
u het grote kader gaat bepalen
- Bv. Snipes mag artikelen van Nike verkopen (= heeft een verbintenis met de
verdeler van Nike en moet zo een bepaald kader volgen voor dit te mogen
verkopen
3
SAMENVATTING
BIJZONDERE OVEREENKOMSTEN
ELLE MONBALIU
,BIJZONDERE OVEREENKOMSTEN
1. INLEIDEND DEEL
1.1 BEGRIP ‘OVEREENKOMST’ EN SOORTEN OVEREENKOMSTEN
Overeenkomst is hetzelfde als een contract.
Contract= is altijd een meerzijdige rechtshandeling waarbij er wilsovereenstemming is
bij één of meerdere partijen ten aanzien van één of meerdere anderen en die gaan
afdwingbare verbintenissen aangaan
Artikel 5.4. BW: “Een contract, of overeenkomst, is een wilsovereenstemming
tussen twee of meer personen met de bedoeling rechtsgevolgen te doen
ontstaan”
Dit strekt ertoe rechtsgevolgen te doen intreden => ‘rechtshandeling’
Artikel 5.125 BW: “Een eenzijdige rechtshandeling is de wilsuiting waarbij een
persoon de bedoeling heeft om rechtsgevolgen te doen ontstaan”
Geldig aangegane overeenkomsten verbinden de partijen tot wet (‘pacta sunt servanda’)
Artikel 5.69 BW: “Een contract dat geldig tot stand is gekomen, strekt degenen die
het hebben gesloten tot wet”
Rechtshandeling= een handeling die je stelt met bedoelende rechtsgevolgen
“geldig aangegane overeenkomsten verbinden de partijen tot wet”= wanneer u een
contract sluit met iemand dan kunt u daar niet zomaar vanaf wijken
Vb. je koopt een broodje. Wanneer kan je het aanschouwen als gekocht?
- Als je het broodje uit de toonbank neemt?
- Wanneer het betaald is?
- Wanneer de kassierster zegt dat je het gekocht hebt?
1.2 SOORTEN OVEREENKOMSTEN
1.2.1 CONSENSUEEL / ZAKELIJK / PLECHTIG
Consensualisme: algemene regel naar Belgisch recht
Waarbij wilsovereenstemming volstaat om een contract te sluiten
Zakelijk contract: overhandiging van zaak is vereist (bv. Bruikleen, bewaargeving en
handgift)
Is een contract die pas tot stand komt bij de afgifte van een zaak.
1
,Plechtig: onderworpen aan vormvereisten (bv. Huwelijk, schenking…)
Contract komt pas tot stand het moment dat die vormvereiste is voldaan
- Schenking (onroerend goed kan enkel via een notaris geschonken worden via
vormvereisten)
- Huwelijk (kan enkel maar door openbare ambtenaar, kan niet gewoon door
wilsovereenstemming)
Artikel 5.5 BW
1.2.2 EENZIJDIGE VS. WEDERKERIGE OVEREENKOMSTEN (ARTIKEL 5.6
BW)
Het is steeds een meerzijdige rechtshandeling.
Eenzijdig vs wederkerig = de vraag of wel één ofwel beide partijen verplichtingen
hebben?
- eenzijdig= waarbij slechts één partij verplichtingen heeft
- Schenkingsovk= je ouders schenken je een appartement dan is dat via een
schenkingsovk bij de notaris (eenzijdig omdat slechts één partij iets moet
doen ouders moeten het appartement schenken dus enkel zij moeten
iets doen)
- Bruiklening= (voorbeeld van een zakelijke ovk) u vraagt aan je vriend of
vriendin 200 euro en die gaat akkoord. Het contract komt tot stand het
moment je die 200 euro ontvangt en dus wordt AFGEGEVEN de uitlener
heeft geen enkele verplichting meer. De ontlener heeft nog een
verplichting, moet het teruggeven en vaak met intresten.
- Bewaargeving= u gaat naar een feest en geeft uw jas af aan de vestiaire
contract gaat pas van start wanneer de jas is afgegeven. Zelf moet u niets
meer doen, het is enkel de waarnemer die de verbintenis heeft
(=bewaargevingscontract om niet). Tenzij het een bewaargevingscontract
is waarbij u moet betalen dan wordt het wederkerig.
Waarom is een testament geen eenzijdige ovk? Is geen contract, maar eenzijdige
rechtshandeling waarbij één wilsuiting volstaat
Een testament is inderdaad een eenzijdige rechtshandeling, maar géén overeenkomst.
➡️ Omdat een overeenkomst altijd minstens twee partijen vereist, die hun
verklaringen op elkaar moeten afstemmen. Bij een testament is dat niet zo: het is puur de
eenzijdige wilsverklaring van de erflater die pas werking krijgt bij diens overlijden.
➡️ De begunstigde(n) hoeven niet in te stemmen; zij worden pas erfgenaam of legataris
bij het overlijden, en zelfs dan kunnen zij de nalatenschap nog verwerpen.
Wat is de aanvaarding van het testament dan?
Een testament is, zoals gezegd, een eenzijdige rechtshandeling van de erflater. Die is
volledig geldig zónder dat de erfgenamen of legatarissen van tevoren akkoord hoeven te
gaan.
2
, Maar na het overlijden ontstaat de nalatenschap → en dan pas komt de vraag of de
erfgenamen of legatarissen het aanbod (de erfenis of het legaat) willen aannemen.
1.2.3 OM NIET VS. ONDER BEZWARENDE TITEL
Bezwarende titel economisch voordeel voor beide partijen
Om niet geen dergelijk voordeel (‘animus donandi’)
- Bv. Schenking, bruikleen…
Animus donandi= is de wil om te geven. Het verwijst naar de bedoeling van iemand
om een gift te doen zonder tegenprestatie.
1.2.4 INTUITU PERSONAE
Is het aangaan van een overeenkomst omwille van de persoon of de persoonlijke
kwaliteiten van de tegenpartij
- Bv. Overeenkomst van met een profvoetballer, overeenkomst tot kredietopening…
Dit contract komt ten einde bij het overlijden van de persoon.
1.2.5 BENOEMDE VS. ONBENOEMDE OVEREENKOMSTEN
Benoemde overeenkomst: Dit is een overeenkomst die uitdrukkelijk in de wet
geregeld is, met duidelijke regels en bepalingen.
- Voorbeelden: koop, huur, arbeidsovereenkomst, schenking, bruikleen.
Onbenoemde overeenkomst: Dit is een overeenkomst die niet specifiek in de wet
genoemd of geregeld is. Partijen mogen zelf afspraken maken, zolang ze niet in strijd zijn
met de wet of goede zeden.
- Voorbeelden: managementcontract, franchise, factoring, softwarelicentie.
1.2.6 RAAMCONTRACTEN
Artikel 5.9 BW: “ Een raamcontract is een contract waarbij partijen de algemene
principes overeenkomen waarbinnen zij latere uitvoeringscontracten zullen
sluiten”
= kadercontract: een overeenkomst die je sluit met een bepaalde onderneming waarbij
u het grote kader gaat bepalen
- Bv. Snipes mag artikelen van Nike verkopen (= heeft een verbintenis met de
verdeler van Nike en moet zo een bepaald kader volgen voor dit te mogen
verkopen
3
