b
SAMENVATTING
BINNENLANDS BESTUUR
Oosterwijk, K. (Kai)
,Inhoudsopgave
HC1 Geschiedenis van het openbaar bestuur in Nederland (gezamenlijk met
Politiek en Bestuur) ................................................................................................ 4
De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden (1588-1795) ........................................................... 4
Nederland als eenheidsstaat en het 'Huis van Thorbecke' (1795-1848) ............................................. 4
Van nachtwakerstaat naar verzorgingsstaat (1848-1980) ................................................................... 5
Van verzorgingsstaat naar voorwaardenscheppende staat (1980-2018) ............................................ 6
Maatschappelijke ontwikkelingen sinds 1980 ................................................................................... 7
HC1 – Aantekeningen ............................................................................................. 8
HC2 Inleiding ........................................................................................................10
Hoofdstuk 1: De Bestuurlijke Kaart van Nederland ....................................................... 10
Hoofdstuk 12: Nieuwe paden ....................................................................................... 11
Raadschelders, J.C.N. (1994). Administrative history: contents, meaning and usefulness.
International Review of Administrative Sciences, 60(1),117-129. ................................... 11
HC2 – Aantekeningen ............................................................................................13
HC3 Het huidige Nederlandse bestel (I) .................................................................16
Hoofdstuk 2: De Nederlandse Staat ............................................................................. 16
Hoofdstuk 3: De politiek-bestuurlijke institutie ............................................................ 18
Hoofdstuk 5: De taken van de rijksoverheid .................................................................. 21
HC3: Aantekeningen..............................................................................................26
HC4 Het huidige Nederlandse bestel (II) ................................................................29
LB H2: De formele structuur van het binnenlands bestuur ............................................ 29
HC4: Aantekeningen..............................................................................................32
HC5 Middenbestuur ..............................................................................................36
Hoofdstuk 6: Middenbestuur – Provincie en Waterschap .............................................. 36
HC5: Aantekeningen..............................................................................................41
HC6 Lokaal bestuur ...............................................................................................47
Hoofdstuk 7 – Lokaal Bestuur: De Gemeente ................................................................ 47
LB1 – Inleiding ............................................................................................................. 50
LB4 – Raad, college en wethouders .............................................................................. 56
LB5 – De Burgermeester ............................................................................................... 59
LB6.7 – Integriteit ......................................................................................................... 62
LB7.1 t/m 7.3 – De ambtelijke en financiële organisatie ................................................ 64
HC6 – Aantekeningen ............................................................................................66
HC7 Regionaal bestuur..........................................................................................72
BK8.2 – Intergemeentelijke samenwerking binnen het lokaal bestuur ........................... 72
LB8 – Besturen in grote en kleine gemeenten ................................................................ 73
Kai Oosterwijk – Binnenlands Bestuur 1
, LB10 – Reorganisatie: naar grotere en kleinere schalen................................................. 75
HC7 – Aantekeningen ............................................................................................77
HC8 Maatschappelijke omgeving van het binnenlands bestuur .............................83
BKH9: Bestuur en maatschappelijke omgeving ............................................................. 83
Eerste Kamer (2012, H2, par. 2.7 en H3) ........................................................................ 87
Brandsen & Pape (2015) The Netherlands: The Paradox of Government–Nonprofit
Partnerships ............................................................................................................... 91
Hoorcollege 8 – Aantekeningen .............................................................................96
Maatschappelijke omgeving ........................................................................................ 96
HC9 Gastcollege: Rekenkamers en Eerste Kamer ................................................ 101
HC10 Lokale democratie en burgerparticipatie .................................................... 104
BK H8.4 Samenwerken met de burger ........................................................................ 104
LB H3 Burgers en de lokale democratie ...................................................................... 105
LB H9.5 Binnengemeentelijke organisatie .................................................................. 107
Nabatchi et al. (2017) ................................................................................................. 109
Hoorcollege 10 – Aantekeningen .......................................................................... 112
HC11 Binnenlands bestuur in Europees perspectief ............................................ 117
BK H10: Europees bestuur “In verscheidenheid verenigd” .......................................... 117
Processes and patterns of urban Europeanisation: evidence from the EUROCITIES
network van Tom Verhelst (2017) ................................................................................ 119
Hoorcollege 11 – Aantekeningen .......................................................................... 121
HC12 Gastcollege: Raadsgriffier .......................................................................... 125
HC13 Interbestuurlijke verhoudingen .................................................................. 129
BK H8: Samenwerkend bestuur .................................................................................. 129
LB H6: Intergemeentelijk beleidsproces ..................................................................... 133
LB H7.4/7.8: Financiële verhouding ............................................................................ 137
LB H9.1/9.4: Decentralisatie en centralisatie.............................................................. 141
Verhelst (2017) – Van uitvoerder tot medebeslisser ..................................................... 144
Centrale vraag .............................................................................................................................. 144
Traditionele positie van lokale besturen ........................................................................................ 145
Veranderende context ................................................................................................................... 145
Dubbele rol van lokale besturen .................................................................................................... 145
Multi-level governance .................................................................................................................. 145
Gevolgen voor lokale besturen ...................................................................................................... 145
Definitie Europeanisering .............................................................................................................. 146
Europeanisering als ladder ........................................................................................................... 146
Historische ontwikkeling ............................................................................................................... 146
Impact van EU-regelgeving op lokale besturen .............................................................................. 147
Belemmeringen en kansen............................................................................................................ 147
Voorbeelden van EU-invloed ......................................................................................................... 147
Financiële implicaties ................................................................................................................... 148
Kai Oosterwijk – Binnenlands Bestuur 2
, Risico’s bij niet-naleving................................................................................................................ 148
Normatieve rechtvaardiging .......................................................................................................... 148
Twee perspectieven ...................................................................................................................... 148
Regulatory mobilisation ................................................................................................................ 148
Strategieën ................................................................................................................................... 148
Lobbystrategieën .......................................................................................................................... 149
Twee kernmechanismen ............................................................................................................... 149
Organisatorische factoren ............................................................................................................ 150
Institutionele factoren .................................................................................................................. 150
Sterke vs zwakke actoren .............................................................................................................. 150
Motieven....................................................................................................................................... 150
Verschil regio vs lokaal .................................................................................................................. 150
Voorbeelden van netwerken .......................................................................................................... 150
Hoorcollege 13 – Aantekeningen .......................................................................... 152
HC14 Responsie en evaluatie .............................................................................. 156
Kai Oosterwijk – Binnenlands Bestuur 3
SAMENVATTING
BINNENLANDS BESTUUR
Oosterwijk, K. (Kai)
,Inhoudsopgave
HC1 Geschiedenis van het openbaar bestuur in Nederland (gezamenlijk met
Politiek en Bestuur) ................................................................................................ 4
De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden (1588-1795) ........................................................... 4
Nederland als eenheidsstaat en het 'Huis van Thorbecke' (1795-1848) ............................................. 4
Van nachtwakerstaat naar verzorgingsstaat (1848-1980) ................................................................... 5
Van verzorgingsstaat naar voorwaardenscheppende staat (1980-2018) ............................................ 6
Maatschappelijke ontwikkelingen sinds 1980 ................................................................................... 7
HC1 – Aantekeningen ............................................................................................. 8
HC2 Inleiding ........................................................................................................10
Hoofdstuk 1: De Bestuurlijke Kaart van Nederland ....................................................... 10
Hoofdstuk 12: Nieuwe paden ....................................................................................... 11
Raadschelders, J.C.N. (1994). Administrative history: contents, meaning and usefulness.
International Review of Administrative Sciences, 60(1),117-129. ................................... 11
HC2 – Aantekeningen ............................................................................................13
HC3 Het huidige Nederlandse bestel (I) .................................................................16
Hoofdstuk 2: De Nederlandse Staat ............................................................................. 16
Hoofdstuk 3: De politiek-bestuurlijke institutie ............................................................ 18
Hoofdstuk 5: De taken van de rijksoverheid .................................................................. 21
HC3: Aantekeningen..............................................................................................26
HC4 Het huidige Nederlandse bestel (II) ................................................................29
LB H2: De formele structuur van het binnenlands bestuur ............................................ 29
HC4: Aantekeningen..............................................................................................32
HC5 Middenbestuur ..............................................................................................36
Hoofdstuk 6: Middenbestuur – Provincie en Waterschap .............................................. 36
HC5: Aantekeningen..............................................................................................41
HC6 Lokaal bestuur ...............................................................................................47
Hoofdstuk 7 – Lokaal Bestuur: De Gemeente ................................................................ 47
LB1 – Inleiding ............................................................................................................. 50
LB4 – Raad, college en wethouders .............................................................................. 56
LB5 – De Burgermeester ............................................................................................... 59
LB6.7 – Integriteit ......................................................................................................... 62
LB7.1 t/m 7.3 – De ambtelijke en financiële organisatie ................................................ 64
HC6 – Aantekeningen ............................................................................................66
HC7 Regionaal bestuur..........................................................................................72
BK8.2 – Intergemeentelijke samenwerking binnen het lokaal bestuur ........................... 72
LB8 – Besturen in grote en kleine gemeenten ................................................................ 73
Kai Oosterwijk – Binnenlands Bestuur 1
, LB10 – Reorganisatie: naar grotere en kleinere schalen................................................. 75
HC7 – Aantekeningen ............................................................................................77
HC8 Maatschappelijke omgeving van het binnenlands bestuur .............................83
BKH9: Bestuur en maatschappelijke omgeving ............................................................. 83
Eerste Kamer (2012, H2, par. 2.7 en H3) ........................................................................ 87
Brandsen & Pape (2015) The Netherlands: The Paradox of Government–Nonprofit
Partnerships ............................................................................................................... 91
Hoorcollege 8 – Aantekeningen .............................................................................96
Maatschappelijke omgeving ........................................................................................ 96
HC9 Gastcollege: Rekenkamers en Eerste Kamer ................................................ 101
HC10 Lokale democratie en burgerparticipatie .................................................... 104
BK H8.4 Samenwerken met de burger ........................................................................ 104
LB H3 Burgers en de lokale democratie ...................................................................... 105
LB H9.5 Binnengemeentelijke organisatie .................................................................. 107
Nabatchi et al. (2017) ................................................................................................. 109
Hoorcollege 10 – Aantekeningen .......................................................................... 112
HC11 Binnenlands bestuur in Europees perspectief ............................................ 117
BK H10: Europees bestuur “In verscheidenheid verenigd” .......................................... 117
Processes and patterns of urban Europeanisation: evidence from the EUROCITIES
network van Tom Verhelst (2017) ................................................................................ 119
Hoorcollege 11 – Aantekeningen .......................................................................... 121
HC12 Gastcollege: Raadsgriffier .......................................................................... 125
HC13 Interbestuurlijke verhoudingen .................................................................. 129
BK H8: Samenwerkend bestuur .................................................................................. 129
LB H6: Intergemeentelijk beleidsproces ..................................................................... 133
LB H7.4/7.8: Financiële verhouding ............................................................................ 137
LB H9.1/9.4: Decentralisatie en centralisatie.............................................................. 141
Verhelst (2017) – Van uitvoerder tot medebeslisser ..................................................... 144
Centrale vraag .............................................................................................................................. 144
Traditionele positie van lokale besturen ........................................................................................ 145
Veranderende context ................................................................................................................... 145
Dubbele rol van lokale besturen .................................................................................................... 145
Multi-level governance .................................................................................................................. 145
Gevolgen voor lokale besturen ...................................................................................................... 145
Definitie Europeanisering .............................................................................................................. 146
Europeanisering als ladder ........................................................................................................... 146
Historische ontwikkeling ............................................................................................................... 146
Impact van EU-regelgeving op lokale besturen .............................................................................. 147
Belemmeringen en kansen............................................................................................................ 147
Voorbeelden van EU-invloed ......................................................................................................... 147
Financiële implicaties ................................................................................................................... 148
Kai Oosterwijk – Binnenlands Bestuur 2
, Risico’s bij niet-naleving................................................................................................................ 148
Normatieve rechtvaardiging .......................................................................................................... 148
Twee perspectieven ...................................................................................................................... 148
Regulatory mobilisation ................................................................................................................ 148
Strategieën ................................................................................................................................... 148
Lobbystrategieën .......................................................................................................................... 149
Twee kernmechanismen ............................................................................................................... 149
Organisatorische factoren ............................................................................................................ 150
Institutionele factoren .................................................................................................................. 150
Sterke vs zwakke actoren .............................................................................................................. 150
Motieven....................................................................................................................................... 150
Verschil regio vs lokaal .................................................................................................................. 150
Voorbeelden van netwerken .......................................................................................................... 150
Hoorcollege 13 – Aantekeningen .......................................................................... 152
HC14 Responsie en evaluatie .............................................................................. 156
Kai Oosterwijk – Binnenlands Bestuur 3
