Begrippen Een kennismaking met de oude wereld BLOIS
Exam Questions and Answers Grade A+
steentijd - Answer-Oudste periode in de menselijke beschaving, toen mensen
stenen werktuigen gebruikten. Verdeeld in oude, midden- en nieuwe steentijd.
neolithicum - Answer-Nieuwe steentijd, ca. 10.000-3200 v.Chr.
neolithische revolutie - Answer-Uitvinding van de landbouw, ca. 10.000 v.Chr.
regenlandbouw - Answer-Landbouw die afhankelijk is van regenval (min. 250 mm
per jaar).
irrigatielandbouw - Answer-Landbouw die afhankelijk is van irrigatie door
overstromingen van rivieren en/of het aanleggen van kanalen en dijken.
bronstijd - Answer-De periode waarin de mens gebruikmaakte van bronzen
werktuigen (in het Nabije Oosten ca. 3200-1200 v.Chr.). Brons is een legering van
koper en tin.
chalcolithicum - Answer-De overgangstijd tussen steentijd en bronstijd (ca. 3400-
3000 v.Chr.).
Mesopotamië - Answer-'(Gebied) tussen de rivieren', land tussen de Eufraat en de
Tigris, ongeveer het huidige Irak.
Klein-Azië - Answer-Gebied tussen Zwarte Zee, Egeïsche Zee en Middellandse Zee,
ongeveer het huidige Turkije.
Levant - Answer-Westelijk Azië, ongeveer het huidige Syrië, Libanon, Israël en
Jordanië.
vroege bronstijd - Answer-Periode waarin bronzen werktuigen gebruikt werden in
het Nabije Oosten, ongeveer het derde millennium v.Chr.
Sumeriërs - Answer-Het oudste bij name bekende volk in Zuid-Mesopotamië (3e
millennium v.Chr.). Leefden in stadstaten en tempelsteden als Ur, Uruk en Nippur.
Ze spraken de oudst bekende taal en ontwikkelden spijkerschrift.
,Akkadiërs - Answer-Volk dat laat in het 3e millennium opkwam rond de stad Akkad
in Mesopotamië. Sprak Semitisch en gebruikte spijkerschrift.
Sargon - Answer-Koning uit Akkad (ca. 2350 v.Chr.), stichtte het eerste 'wereldrijk'
in Mesopotamië.
derde dynastie van Ur - Answer-Sumerische dynastie in de stad Ur (ca. 2100 v.Chr.)
die een groot deel van Mesopotamië onderwierp en een uitgebreide
paleisadministratie heeft nagelaten.
Amorieten - Answer-West-Semitisch volk dat zich rond 2000 v.Chr. in
Mesopotamië begon te vestigen, met name in Babylon, Assur en Mari.
Oude rijk - Answer-(Egypte) De eerste bloeiperiode van Egypte: 2600-2150 v.Chr.,
4e dynastie. De hoofdstad was Memphis. Tijd van de piramiden bij Gizeh.
Cheops - Answer-Koning van Egypte, bouwer van de grootste piramide bij Gizeh.
eerste tussenperiode - Answer-Periode zonder eenheid in Egypte, ca. 2150-2000
v.Chr. De gouwvorsten (provinciehoofden) waren zelfstandig.
hiërogliefenschrift - Answer-Egyptisch schrift, gekenmerkt door tekens in de vorm
van kleine plaatjes.
spijkerschrift - Answer-Mesopotamisch schrift met spijkervormige tekens op
kleitabletten. De tekens waren deels hele woorden, deels lettergrepen. Werd
gebruikt voor het Sumerisch, Akkadisch en Hethitisch.
Middenrijk (Egypte) - Answer-Tweede bloeiperiode van Egypte: ca. 2000-1800
v.Chr., 12e dynastie. De hoofdstad was Thebe. Tijd van bloei van de Egyptische
literatuur en van de eerste expansie.
Thebe - Answer-Stad in zuidelijk Egypte. Hoofdstad tijdens het Middenrijk en het
Nieuwe Rijk.
tweede tussenperiode - Answer-Tweede periode van politieke versplintering in
Egypte, ca. 1800-1550 v.Chr.
Hyksos - Answer-Volk uit Azië dat zich in de tweede tussenperiode in de delta in
Egypte vestigde en de macht kreeg in Egypte.
,Assyrië - Answer-Staat in noordelijk Mesopotamië rond de stad Assur; later ook
rond Nineve.
Oud-Assyrische periode - Answer-Eerste bloeiperiode van Assyrië, ca. 2000-1750
v.Chr. Assur was rond 1900 v.Chr. een belangrijke handelsstad. Later, rond 1800,
heerste de Amoriet Šamši-Adad I over Assyrië.
Midden-Assyrische periode - Answer-Periode waarin Assyrië een redelijk
belangrijke territoriale staat was, ca. 1600-1200 v.Chr.
Babylonië - Answer-Staat in zuidelijk Mesopotamië, rond de stad Babylon.
Oud-Babylonische periode - Answer-Bloeitijd van Babylonië onder Hammurabi,
bekend van zijn wetboek. Ca. 1800-
1600 v.Chr. (middenbronstijd). - Answer-
Midden-Babylonische periode - Answer-Periode waarin Babylonië een aanzienlijke
territoriale staat was in zuidelijk Mesopotamië, overheerst door Kassieten. Ca.
1600-1200 v.Chr. (late bronstijd).
Hammurabi - Answer-Koning van Babylonië in het Oud-Babylonische rijk, 18e
eeuw v.Chr. Bekend van zijn wetboek.
Concert der mogendheden - Answer-Evenwicht tussen een aantal grote
mogendheden, ca. 1600-1200 v.Chr.: Egypte, het Hethitische rijk, Assyrië,
Babylonië en Mitanni. Periode wordt ook Amarnatijd genoemd.
Amarnatijd - Answer-Periode van het concert der mogendheden, genoemd naar
El-Amarna in Egypte,
waar brieven zijn gevonden in Babylonisch spijkerschrift van vazalvorsten en
koningen van grote mogendheden (ca. 1600-1200). - Answer-
Nieuwe rijk (Egypte) - Answer-Derde bloeiperiode van Egypte, ca. 1550-1100 v.Chr.
Hoofdstad was Thebe, later ook Memphis. 18e dynastie (Hatšepsut, Thutmosis III,
Achnaton, Tut-anchamon) en 19e dynastie (Ramses II). Sterke expansie richting
het zuiden (Nubië) en Azië.
farao - Answer-Koningstitel in Egypte (lett. 'groot huis').
, Hatšepsut - Answer-Vrouwelijke farao uit de 18e dynastie, moeder van Thutmosis
III.
Thutmosis III - Answer-Farao uit de 18e dynastie, ca. 1450 v.Chr. Veroverde de
Levant tot aan de Eufraat en ten zuiden van Egypte.
strijdwagen - Answer-Snelle wagen met twee paarden, strijdmiddel dat opkwam
in de late bronstijd (1600-1200). Werd gebruikt door de elite in alle grote
mogendheden.
Achnaton - Answer-Farao uit de 18e dynastie, ca. 1360 v.Chr. Bekend door
godsdiensthervorming rond de zonnegod Aton. Min of meer monotheïstisch.
Bouwde de stand AchetAton (Amarna).
Aton - Answer-God (zonneschijf), door Achnaton verheven tot oppergod.
Tut-anch-amon - Answer-Farao uit de 18e dynastie, regeerde kort na Achnaton.
Schafte de Atonsuprematie weer af; oude goden keerden op hun plaats terug.
Bekend door zijn graf, dat in 1922 vrijwel intact werd gevonden.
Ramses II - Answer-Farao uit de 19e dynastie (1279-1213). Stuitte op de Hethieten
bij Kadeš en sloot een vredesverdrag met hen (1259). Bouwer van de tempels te
Abu Simbel.
Kassieten - Answer-Volk dat Babylonië overheerste in de late bronstijd.
Knossos - Answer-Belangrijke stad op Kreta in de late bronstijd, laat-Minoïsche
beschaving.
Mycene - Answer-Belangrijke stad in Griekenland in de late bronstijd. Centrum van
de paleiseconomie. In ca. 1450 v.Chr. veroverden de Myceners Kreta.
Lineair A - Answer-Syllabisch schrift uit Kreta, tot op heden niet ontcijferd.
Lineair B - Answer-Syllabisch schrift uit Griekenland (vooral Mycene en Pylos);
Grieks; na 1450 ook naar Kreta gebracht.
El-Amarna - Answer-Moderne naam voor Achet-Aton, gebouwd door de
Egyptische koning Achnaton (ca. 1360 v.Chr.). Bekend door vondst van honderden
brieven van (vazal)koningen uit West-Azië.
Exam Questions and Answers Grade A+
steentijd - Answer-Oudste periode in de menselijke beschaving, toen mensen
stenen werktuigen gebruikten. Verdeeld in oude, midden- en nieuwe steentijd.
neolithicum - Answer-Nieuwe steentijd, ca. 10.000-3200 v.Chr.
neolithische revolutie - Answer-Uitvinding van de landbouw, ca. 10.000 v.Chr.
regenlandbouw - Answer-Landbouw die afhankelijk is van regenval (min. 250 mm
per jaar).
irrigatielandbouw - Answer-Landbouw die afhankelijk is van irrigatie door
overstromingen van rivieren en/of het aanleggen van kanalen en dijken.
bronstijd - Answer-De periode waarin de mens gebruikmaakte van bronzen
werktuigen (in het Nabije Oosten ca. 3200-1200 v.Chr.). Brons is een legering van
koper en tin.
chalcolithicum - Answer-De overgangstijd tussen steentijd en bronstijd (ca. 3400-
3000 v.Chr.).
Mesopotamië - Answer-'(Gebied) tussen de rivieren', land tussen de Eufraat en de
Tigris, ongeveer het huidige Irak.
Klein-Azië - Answer-Gebied tussen Zwarte Zee, Egeïsche Zee en Middellandse Zee,
ongeveer het huidige Turkije.
Levant - Answer-Westelijk Azië, ongeveer het huidige Syrië, Libanon, Israël en
Jordanië.
vroege bronstijd - Answer-Periode waarin bronzen werktuigen gebruikt werden in
het Nabije Oosten, ongeveer het derde millennium v.Chr.
Sumeriërs - Answer-Het oudste bij name bekende volk in Zuid-Mesopotamië (3e
millennium v.Chr.). Leefden in stadstaten en tempelsteden als Ur, Uruk en Nippur.
Ze spraken de oudst bekende taal en ontwikkelden spijkerschrift.
,Akkadiërs - Answer-Volk dat laat in het 3e millennium opkwam rond de stad Akkad
in Mesopotamië. Sprak Semitisch en gebruikte spijkerschrift.
Sargon - Answer-Koning uit Akkad (ca. 2350 v.Chr.), stichtte het eerste 'wereldrijk'
in Mesopotamië.
derde dynastie van Ur - Answer-Sumerische dynastie in de stad Ur (ca. 2100 v.Chr.)
die een groot deel van Mesopotamië onderwierp en een uitgebreide
paleisadministratie heeft nagelaten.
Amorieten - Answer-West-Semitisch volk dat zich rond 2000 v.Chr. in
Mesopotamië begon te vestigen, met name in Babylon, Assur en Mari.
Oude rijk - Answer-(Egypte) De eerste bloeiperiode van Egypte: 2600-2150 v.Chr.,
4e dynastie. De hoofdstad was Memphis. Tijd van de piramiden bij Gizeh.
Cheops - Answer-Koning van Egypte, bouwer van de grootste piramide bij Gizeh.
eerste tussenperiode - Answer-Periode zonder eenheid in Egypte, ca. 2150-2000
v.Chr. De gouwvorsten (provinciehoofden) waren zelfstandig.
hiërogliefenschrift - Answer-Egyptisch schrift, gekenmerkt door tekens in de vorm
van kleine plaatjes.
spijkerschrift - Answer-Mesopotamisch schrift met spijkervormige tekens op
kleitabletten. De tekens waren deels hele woorden, deels lettergrepen. Werd
gebruikt voor het Sumerisch, Akkadisch en Hethitisch.
Middenrijk (Egypte) - Answer-Tweede bloeiperiode van Egypte: ca. 2000-1800
v.Chr., 12e dynastie. De hoofdstad was Thebe. Tijd van bloei van de Egyptische
literatuur en van de eerste expansie.
Thebe - Answer-Stad in zuidelijk Egypte. Hoofdstad tijdens het Middenrijk en het
Nieuwe Rijk.
tweede tussenperiode - Answer-Tweede periode van politieke versplintering in
Egypte, ca. 1800-1550 v.Chr.
Hyksos - Answer-Volk uit Azië dat zich in de tweede tussenperiode in de delta in
Egypte vestigde en de macht kreeg in Egypte.
,Assyrië - Answer-Staat in noordelijk Mesopotamië rond de stad Assur; later ook
rond Nineve.
Oud-Assyrische periode - Answer-Eerste bloeiperiode van Assyrië, ca. 2000-1750
v.Chr. Assur was rond 1900 v.Chr. een belangrijke handelsstad. Later, rond 1800,
heerste de Amoriet Šamši-Adad I over Assyrië.
Midden-Assyrische periode - Answer-Periode waarin Assyrië een redelijk
belangrijke territoriale staat was, ca. 1600-1200 v.Chr.
Babylonië - Answer-Staat in zuidelijk Mesopotamië, rond de stad Babylon.
Oud-Babylonische periode - Answer-Bloeitijd van Babylonië onder Hammurabi,
bekend van zijn wetboek. Ca. 1800-
1600 v.Chr. (middenbronstijd). - Answer-
Midden-Babylonische periode - Answer-Periode waarin Babylonië een aanzienlijke
territoriale staat was in zuidelijk Mesopotamië, overheerst door Kassieten. Ca.
1600-1200 v.Chr. (late bronstijd).
Hammurabi - Answer-Koning van Babylonië in het Oud-Babylonische rijk, 18e
eeuw v.Chr. Bekend van zijn wetboek.
Concert der mogendheden - Answer-Evenwicht tussen een aantal grote
mogendheden, ca. 1600-1200 v.Chr.: Egypte, het Hethitische rijk, Assyrië,
Babylonië en Mitanni. Periode wordt ook Amarnatijd genoemd.
Amarnatijd - Answer-Periode van het concert der mogendheden, genoemd naar
El-Amarna in Egypte,
waar brieven zijn gevonden in Babylonisch spijkerschrift van vazalvorsten en
koningen van grote mogendheden (ca. 1600-1200). - Answer-
Nieuwe rijk (Egypte) - Answer-Derde bloeiperiode van Egypte, ca. 1550-1100 v.Chr.
Hoofdstad was Thebe, later ook Memphis. 18e dynastie (Hatšepsut, Thutmosis III,
Achnaton, Tut-anchamon) en 19e dynastie (Ramses II). Sterke expansie richting
het zuiden (Nubië) en Azië.
farao - Answer-Koningstitel in Egypte (lett. 'groot huis').
, Hatšepsut - Answer-Vrouwelijke farao uit de 18e dynastie, moeder van Thutmosis
III.
Thutmosis III - Answer-Farao uit de 18e dynastie, ca. 1450 v.Chr. Veroverde de
Levant tot aan de Eufraat en ten zuiden van Egypte.
strijdwagen - Answer-Snelle wagen met twee paarden, strijdmiddel dat opkwam
in de late bronstijd (1600-1200). Werd gebruikt door de elite in alle grote
mogendheden.
Achnaton - Answer-Farao uit de 18e dynastie, ca. 1360 v.Chr. Bekend door
godsdiensthervorming rond de zonnegod Aton. Min of meer monotheïstisch.
Bouwde de stand AchetAton (Amarna).
Aton - Answer-God (zonneschijf), door Achnaton verheven tot oppergod.
Tut-anch-amon - Answer-Farao uit de 18e dynastie, regeerde kort na Achnaton.
Schafte de Atonsuprematie weer af; oude goden keerden op hun plaats terug.
Bekend door zijn graf, dat in 1922 vrijwel intact werd gevonden.
Ramses II - Answer-Farao uit de 19e dynastie (1279-1213). Stuitte op de Hethieten
bij Kadeš en sloot een vredesverdrag met hen (1259). Bouwer van de tempels te
Abu Simbel.
Kassieten - Answer-Volk dat Babylonië overheerste in de late bronstijd.
Knossos - Answer-Belangrijke stad op Kreta in de late bronstijd, laat-Minoïsche
beschaving.
Mycene - Answer-Belangrijke stad in Griekenland in de late bronstijd. Centrum van
de paleiseconomie. In ca. 1450 v.Chr. veroverden de Myceners Kreta.
Lineair A - Answer-Syllabisch schrift uit Kreta, tot op heden niet ontcijferd.
Lineair B - Answer-Syllabisch schrift uit Griekenland (vooral Mycene en Pylos);
Grieks; na 1450 ook naar Kreta gebracht.
El-Amarna - Answer-Moderne naam voor Achet-Aton, gebouwd door de
Egyptische koning Achnaton (ca. 1360 v.Chr.). Bekend door vondst van honderden
brieven van (vazal)koningen uit West-Azië.
