MTO-MAW Inleiding Methodenleer – Tilburg University
Volledige samenvatting met afbeeldingen, tabellen en onderzoeksdesigns.
Inhoud
Week 1: Hoofdstuk 1,2,3 ............................................................................................................... 1
Week 2: Hoofdstuk 4 & 15 ............................................................................................................. 5
Week 3: Hoofdstuk 5..................................................................................................................... 9
Week 4: Hoofdstuk 6....................................................................................................................13
Week 5: Hoofdstuk 7....................................................................................................................16
Week 6: Hoofdstuk 8 & 9..............................................................................................................21
,Week 1: Hoofdstuk 1,2,3
In de cursus MTO-A-MAW Inleiding methodenleer wordt gefocust op het op een betrouwbare en
valide manier meten in de sociale wetenschappen. De designs van onderzoeken en de fouten (biases)
die daarbij komen kijken staan centraal.
Sociaal onderzoek
- Propositie: Algemene stelling over een regelmaat in de handeling van mensen.
VB: Wanneer een individu een taak beheerst, dan zal hij deze taak beter uitvoeren indien er
anderen aanwezig zijn dan wanneer er niemand is.
- Theorie: Verklaring voor de propositie of set aan proposities.
- Hypothese: Toepassen van de propositie in een concrete situatie.
VB: Atleten presteren beter wanneer er veel toeschouwers zijn tijdens hun wedstrijden dan
wanneer er geen publiek is.
Inductie en deductie
- Inductie: Verklaring van het bijzondere naar het algemene.
VB. ‘De 10 eenden die ik heb gezien in het park zijn wit → Alle eenden in het park zijn wit’.
- Deductie: Verklaring van het algemene naar het bijzondere.
VB. ‘Als het regent wordt alles wat buiten staat nat → Mijn fiets staat buiten en het regent, dus
mijn fiets wordt nat’.
Concepten, variabelen, hypothesen
- Concept: Algemene abstracte omschrijving van iets (VB. Ethnocentrisme)
- Variabele: Empirische manifestatie van een concept (VB. Een schaal die ethnocentrisme meet)
- Hypothese: Verwacht verband tussen 2 of meer variabelen (VB. Vrouwen zijn gemiddeld minder
ethnocentristisch dan mannen)
Typen hypothesen: Enkelvoudig VS Meervoudig
1. Enkelvoudige hypothese: Verwacht verband tussen onafhankelijke X en afhankelijke Y.
VB. Hoe hoger de emotionele intelligentie van een persoon, hoe hoger het bedrag dat iemand aan
goede doelen besteedt.
2. Meervoudige hypothese: Verwacht verband tussen afhankelijke Y en meerdere onafhankelijke
variabelen X1, X2 etc.
- Meervoudige oorzakelijkheid: Onderscheid tussen het belang van X1 en X2.
VB. De kans op herintreding op de arbeidsmarkt neemt toe met opleidingsniveau en neemt af met
het niveau van de uitkering. Het effect van opleiding is hierbij sterker dan het effect van het
opleidingsniveau.
- Mediatie: De invloed van X1 op Y loopt via de mediërende of interveniërende variabele X2.
VB. Hoe ouder een persoon hoe kleiner de kans op herintreding op de arbeidsmarkt. Dit effect
wordt volledig gemedieerd door de mogelijkheid tot herintreding.
- Moderatie: De invloed van X1 op Y is verschillend afhankelijk van de waarde van moderator X2
(conditioneel).
VB. Hoe hoger de bereidheid tot arbeid, hoe hoger de kans tot herintreding op de arbeidsmarkt.
Dit effect wordt versterkt door de mate waarin herintreding mogelijk is.
, ➔ Schijnverband: Het verband tussen X1 en Y is te verklaren vanuit antecedent X2.
VB. Omvang van een brand bepaalt het aantal brandweerauto’s & de omvang van de schade
VB. Job demands theory
In dit voorbeeld zijn depression en anxiety de
afhankelijke variabelen (pijlen komen toe). Job
demands en job resources zijn onafhankelijke
variabelen (pijlen vertrekken). Emotional
exhaustion is een volledige mediator en job
resources is een moderator.
VB: Gemeenschappelijke oorzaak VS Mediator
- Figuur 1 (links): Gemeenschappelijke oorzaak, ook wel ‘explanation’. De hypothese kan uitgelegd
worden door X2.
- Figuur 2 (rechts): Mediator, ook wel ‘interpretatie’. De hypothese kan geïnterpreteerd worden
door X2.
Causaliteit: 3 voorwaarden
1. Associatie
= Statistisch verband tussen variabelen. Dit is niet noodzakelijk een perfect verband.
2. Richting van verband
= Oorzaak X → Invloed → Gevolg Y
3. Afwezigheid van onechte verbanden (nonspuriousness)
= Verband tussen X en Y mag niet verklaard worden door externe variabelen/antecedenten.
Eenheid van analyse en geneste databestanden
Eenheid van analyse: Over wie of wat worden uitspraken gemaakt. Dit kan afwijken van de eenheid
van observatie.
VB. Eenheid van analyse is een werkteam, de eenheid van observatie is de manager omdat hij een
vragenlijst invult over het werkteam.
Volledige samenvatting met afbeeldingen, tabellen en onderzoeksdesigns.
Inhoud
Week 1: Hoofdstuk 1,2,3 ............................................................................................................... 1
Week 2: Hoofdstuk 4 & 15 ............................................................................................................. 5
Week 3: Hoofdstuk 5..................................................................................................................... 9
Week 4: Hoofdstuk 6....................................................................................................................13
Week 5: Hoofdstuk 7....................................................................................................................16
Week 6: Hoofdstuk 8 & 9..............................................................................................................21
,Week 1: Hoofdstuk 1,2,3
In de cursus MTO-A-MAW Inleiding methodenleer wordt gefocust op het op een betrouwbare en
valide manier meten in de sociale wetenschappen. De designs van onderzoeken en de fouten (biases)
die daarbij komen kijken staan centraal.
Sociaal onderzoek
- Propositie: Algemene stelling over een regelmaat in de handeling van mensen.
VB: Wanneer een individu een taak beheerst, dan zal hij deze taak beter uitvoeren indien er
anderen aanwezig zijn dan wanneer er niemand is.
- Theorie: Verklaring voor de propositie of set aan proposities.
- Hypothese: Toepassen van de propositie in een concrete situatie.
VB: Atleten presteren beter wanneer er veel toeschouwers zijn tijdens hun wedstrijden dan
wanneer er geen publiek is.
Inductie en deductie
- Inductie: Verklaring van het bijzondere naar het algemene.
VB. ‘De 10 eenden die ik heb gezien in het park zijn wit → Alle eenden in het park zijn wit’.
- Deductie: Verklaring van het algemene naar het bijzondere.
VB. ‘Als het regent wordt alles wat buiten staat nat → Mijn fiets staat buiten en het regent, dus
mijn fiets wordt nat’.
Concepten, variabelen, hypothesen
- Concept: Algemene abstracte omschrijving van iets (VB. Ethnocentrisme)
- Variabele: Empirische manifestatie van een concept (VB. Een schaal die ethnocentrisme meet)
- Hypothese: Verwacht verband tussen 2 of meer variabelen (VB. Vrouwen zijn gemiddeld minder
ethnocentristisch dan mannen)
Typen hypothesen: Enkelvoudig VS Meervoudig
1. Enkelvoudige hypothese: Verwacht verband tussen onafhankelijke X en afhankelijke Y.
VB. Hoe hoger de emotionele intelligentie van een persoon, hoe hoger het bedrag dat iemand aan
goede doelen besteedt.
2. Meervoudige hypothese: Verwacht verband tussen afhankelijke Y en meerdere onafhankelijke
variabelen X1, X2 etc.
- Meervoudige oorzakelijkheid: Onderscheid tussen het belang van X1 en X2.
VB. De kans op herintreding op de arbeidsmarkt neemt toe met opleidingsniveau en neemt af met
het niveau van de uitkering. Het effect van opleiding is hierbij sterker dan het effect van het
opleidingsniveau.
- Mediatie: De invloed van X1 op Y loopt via de mediërende of interveniërende variabele X2.
VB. Hoe ouder een persoon hoe kleiner de kans op herintreding op de arbeidsmarkt. Dit effect
wordt volledig gemedieerd door de mogelijkheid tot herintreding.
- Moderatie: De invloed van X1 op Y is verschillend afhankelijk van de waarde van moderator X2
(conditioneel).
VB. Hoe hoger de bereidheid tot arbeid, hoe hoger de kans tot herintreding op de arbeidsmarkt.
Dit effect wordt versterkt door de mate waarin herintreding mogelijk is.
, ➔ Schijnverband: Het verband tussen X1 en Y is te verklaren vanuit antecedent X2.
VB. Omvang van een brand bepaalt het aantal brandweerauto’s & de omvang van de schade
VB. Job demands theory
In dit voorbeeld zijn depression en anxiety de
afhankelijke variabelen (pijlen komen toe). Job
demands en job resources zijn onafhankelijke
variabelen (pijlen vertrekken). Emotional
exhaustion is een volledige mediator en job
resources is een moderator.
VB: Gemeenschappelijke oorzaak VS Mediator
- Figuur 1 (links): Gemeenschappelijke oorzaak, ook wel ‘explanation’. De hypothese kan uitgelegd
worden door X2.
- Figuur 2 (rechts): Mediator, ook wel ‘interpretatie’. De hypothese kan geïnterpreteerd worden
door X2.
Causaliteit: 3 voorwaarden
1. Associatie
= Statistisch verband tussen variabelen. Dit is niet noodzakelijk een perfect verband.
2. Richting van verband
= Oorzaak X → Invloed → Gevolg Y
3. Afwezigheid van onechte verbanden (nonspuriousness)
= Verband tussen X en Y mag niet verklaard worden door externe variabelen/antecedenten.
Eenheid van analyse en geneste databestanden
Eenheid van analyse: Over wie of wat worden uitspraken gemaakt. Dit kan afwijken van de eenheid
van observatie.
VB. Eenheid van analyse is een werkteam, de eenheid van observatie is de manager omdat hij een
vragenlijst invult over het werkteam.
