H7: ZELFCOGNITIE EN ZELFPERCEPTIE
- Hoe we denken over onszelf – moeilijk om vragen over onszelf te
beantwoorden
- Ontstaat voor een groot deel door de spiegel van een ander
Zelfperceptie
Omvat meerdere zaken, zoals zelfkennis, zelfwaardegevoel, informatie
anderen, …
- Zelfkennis (self image)
Zelfobservatie (gedrag, prestatie, spiegelbeeld, motieven, gedachten,
verlangen)
Het geheel van inzichten die je hebt op dat vlak, van je zelfbeeld
Zelfobservatie: ontdekken, jezelf leren kennen (bv. ontdekken dat je
gitaar kan spelen)
- Informatie van anderen: we krijgen veel informatie door van anderen
The looking glass self
Zelfbeeld is een spiegel
o Worden wie we zijn, door sociale spiegel (boodschappen van
anderen krijgen)
o We krijgen beeld van onszelf door de boodschappen van anderen
o Begint al vanaf peutertijd, ‘flink’ wanneer je voor het eerst je
behoefte doet
o Pubertijd: peer groep – zij worden de belangrijksten, bepalen je
voorkeuren, …
MAAR ook wie je niet wil zijn (ouders: saai, conservatief, …)
o Anders willen zijn = sociaal proces
o Beeld van wie je niet wil zijn = spiegelen en omgekeerde doen
o Hetgeen je dan doet, ontstaat niet zomaar!!
o Eerst iemand anders nodig waarvan je je distantieert en omgekeerd
spiegelt
Iemand naar wie je opkijkt, … voorbeeldgedrag = spiegelen
Of iemand die je niet wil zijn = omgekeerd spiegelen
Hoe we overkomen bij anderen wordt teruggekaatst
o Als iemand met ogen rolt = feedback over wie ze zijn in ogen van
de ander
Bv. rebellerende tiener
“Je est un autre” – Lacan
Le désir de l’homme est le désir de l’autre – Lacan
o Wie ik ben is ingegeven door de input van anderen
o Maar ook wat we willen, nastreven, onze behoeften, verlangens, …
o Is mee ontwikkelt door geconfronteerd te worden met die zaken
van anderen
- Zelfwaardegevoel (self worth)
, Hoe je tegenover jezelf staat (appreciërend, evaluerend)
- Ideale zelf (ideal self)
De kloof tussen hoe je tegenover jezelf staat met hetgeen je nastreeft
Je ideaalbeeld
Je staat hier en wil bepaald iets bereiken: kloof = ideal self
Je est un autre: Wilson de volleybal als ‘looking glass self’ – Cast Away ft.
Tom Hanks
- Dingen die buiten ons liggen, interne cognitie beïnvloedt zelfkennis
- Als je op onbewoond eiland leeft, heb je die feedback van anderen niet
- Cast Away goed voorbeeld van die feedback
Wilson nodig als gepersonifieerd iets, om zelf gezond te blijven
Wilson wordt soort symbool, gezicht tekenen op de bal, gesprekken
voeren, …
Gebruikt volleybal als looking glass self: kan ik nog nuchter denken?
Voelt de nood om te checken: wat ik voel, is dat normaal, vind jij dat
normaal?
- Veel onzekerheid ontstaat wanneer we de looking glass self niet hebben
Stel je moet voor eerste keer spreken voor groep, presenteren – en men vraagt
hoe ging het (nog voor jij feedback hebt gekregen) – dan weet jij dat niet hoe je
het gedaan hebt, hoe het was, je hebt die feedback nodig
ZELFPERCEPTIETHEORIE VAN BEM
- Wat komt er eerst, gedrag of attitudes?
Geef je je mening, kom je voor jezelf op omdat je assertief persoon
bent
Of concludeer je dat je assertief persoon bent OMDAT je voor jezelf
opkomt
Zorg je goed voor je kat, omdat je van katten houdt
OF houd je ervan omdat je er elke dag voor zorgt
- Algemene opvatting: attitudes, waarden, persoonlijkheid, zelfwaarde
sturen gedrag
Je gaat attitudes, waarden, opvattingen, ontwikkelen a.d.h.v. gedrag
die je stelt
Eerst komt het gedrag, je doet iets, je observeert dat gedrag
Omdat je dat opmerkt, maak je de conclusie dat je blijkbaar zo bent
Echter … Daryl Bem
- Mensen gaan, bij gebrek aan initiële attitudes of emotionele reacties, deze
ontwikkelen door hun eigen gedrag te observeren en tot conclusies te komen
over welke attitudes dat gedrag moeten hebben gedreven.
- We leren onszelf kennen door ons eigen gedrag kritisch te observeren op basis
van een toevallige waarneming, en verbinden daar conclusies aan over onze
- Hoe we denken over onszelf – moeilijk om vragen over onszelf te
beantwoorden
- Ontstaat voor een groot deel door de spiegel van een ander
Zelfperceptie
Omvat meerdere zaken, zoals zelfkennis, zelfwaardegevoel, informatie
anderen, …
- Zelfkennis (self image)
Zelfobservatie (gedrag, prestatie, spiegelbeeld, motieven, gedachten,
verlangen)
Het geheel van inzichten die je hebt op dat vlak, van je zelfbeeld
Zelfobservatie: ontdekken, jezelf leren kennen (bv. ontdekken dat je
gitaar kan spelen)
- Informatie van anderen: we krijgen veel informatie door van anderen
The looking glass self
Zelfbeeld is een spiegel
o Worden wie we zijn, door sociale spiegel (boodschappen van
anderen krijgen)
o We krijgen beeld van onszelf door de boodschappen van anderen
o Begint al vanaf peutertijd, ‘flink’ wanneer je voor het eerst je
behoefte doet
o Pubertijd: peer groep – zij worden de belangrijksten, bepalen je
voorkeuren, …
MAAR ook wie je niet wil zijn (ouders: saai, conservatief, …)
o Anders willen zijn = sociaal proces
o Beeld van wie je niet wil zijn = spiegelen en omgekeerde doen
o Hetgeen je dan doet, ontstaat niet zomaar!!
o Eerst iemand anders nodig waarvan je je distantieert en omgekeerd
spiegelt
Iemand naar wie je opkijkt, … voorbeeldgedrag = spiegelen
Of iemand die je niet wil zijn = omgekeerd spiegelen
Hoe we overkomen bij anderen wordt teruggekaatst
o Als iemand met ogen rolt = feedback over wie ze zijn in ogen van
de ander
Bv. rebellerende tiener
“Je est un autre” – Lacan
Le désir de l’homme est le désir de l’autre – Lacan
o Wie ik ben is ingegeven door de input van anderen
o Maar ook wat we willen, nastreven, onze behoeften, verlangens, …
o Is mee ontwikkelt door geconfronteerd te worden met die zaken
van anderen
- Zelfwaardegevoel (self worth)
, Hoe je tegenover jezelf staat (appreciërend, evaluerend)
- Ideale zelf (ideal self)
De kloof tussen hoe je tegenover jezelf staat met hetgeen je nastreeft
Je ideaalbeeld
Je staat hier en wil bepaald iets bereiken: kloof = ideal self
Je est un autre: Wilson de volleybal als ‘looking glass self’ – Cast Away ft.
Tom Hanks
- Dingen die buiten ons liggen, interne cognitie beïnvloedt zelfkennis
- Als je op onbewoond eiland leeft, heb je die feedback van anderen niet
- Cast Away goed voorbeeld van die feedback
Wilson nodig als gepersonifieerd iets, om zelf gezond te blijven
Wilson wordt soort symbool, gezicht tekenen op de bal, gesprekken
voeren, …
Gebruikt volleybal als looking glass self: kan ik nog nuchter denken?
Voelt de nood om te checken: wat ik voel, is dat normaal, vind jij dat
normaal?
- Veel onzekerheid ontstaat wanneer we de looking glass self niet hebben
Stel je moet voor eerste keer spreken voor groep, presenteren – en men vraagt
hoe ging het (nog voor jij feedback hebt gekregen) – dan weet jij dat niet hoe je
het gedaan hebt, hoe het was, je hebt die feedback nodig
ZELFPERCEPTIETHEORIE VAN BEM
- Wat komt er eerst, gedrag of attitudes?
Geef je je mening, kom je voor jezelf op omdat je assertief persoon
bent
Of concludeer je dat je assertief persoon bent OMDAT je voor jezelf
opkomt
Zorg je goed voor je kat, omdat je van katten houdt
OF houd je ervan omdat je er elke dag voor zorgt
- Algemene opvatting: attitudes, waarden, persoonlijkheid, zelfwaarde
sturen gedrag
Je gaat attitudes, waarden, opvattingen, ontwikkelen a.d.h.v. gedrag
die je stelt
Eerst komt het gedrag, je doet iets, je observeert dat gedrag
Omdat je dat opmerkt, maak je de conclusie dat je blijkbaar zo bent
Echter … Daryl Bem
- Mensen gaan, bij gebrek aan initiële attitudes of emotionele reacties, deze
ontwikkelen door hun eigen gedrag te observeren en tot conclusies te komen
over welke attitudes dat gedrag moeten hebben gedreven.
- We leren onszelf kennen door ons eigen gedrag kritisch te observeren op basis
van een toevallige waarneming, en verbinden daar conclusies aan over onze
