Atriumfibrilleren
Ziektebeeld uitgewerkt door middel van “rode loper”.
Wat is Atriumfibrilleren?
Atriumfibrillieren is een andere term voor boezemfibrilleren: een stoornis waarbij het hart
onregelmatig en sneller klopt.
Er zijn verschillende hartritmestoornissen. Atriumfibrilleren is een stoornis van het hartritme en
de snelheid van de hartslag. Het ritme wordt aangestuurd door elektrische prikkels. Een
verstoring van de prikkels zorgt ervoor dat het hart onregelmatig en meestal sneller klopt. Dit
resulteert in een afwijkende samentrekking van het hart en een veranderde bloedstroom.
Bij atriumfibrilleren zijn er meer elektrische prikkels in het boezemweefsel. Dit veroorzaakt een
snelle en onregelmatige samentrekking van de boezems. Ook creëert het een verdere verstoring
van de prikkelgeleiding richting de hartkamers. Dit geeft ook een versnelde samentrekking van
de kamers. De bloedstroom verandert en kan zelfs op bepaalde plaatsen tot stilstand van het
bloed leiden. Hierdoor kunnen bloedstolsels ontstaan, die vervolgens loslaten en het risico op
een beroerte verhogen.
Epedimiologie (verspreiding)
Indicatie en prevalentie: boezemfibrilleren.
Man Vrouw Totaal
Incidentie (per 1.000)1,5 3,1 1,9
Prevalentie1,5
< 50 jaar12 0,05% 0,01%
>80 jaar12 6,5% 5,2%
Per jaar worden er per huisartsenpraktijk één tot twee nieuwe gevallen van atriumfibrilleren bij
mannen vastgesteld en drie tot vier nieuwe gevallen bij vrouwen. Atriumfibrilleren komt anderhalf
keer vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.
In de periode 2003-2006 werden er 17 gevallen gemeld van hartritmestoornissen als beroepsziekte.
In deze jaren zijn bij de meldingen van hoge bloedruk, hartritmestoornis en ischemische hartziekten
de volgende oorzaken genoemd: werkdruk, problemen in de intermenselijke sfeer, nachtdienst,
fysieke belasting, reorganisatie en overige psychosociale factoren.
In 2002 kwamen er 336 werknemers in de WAO vanwege hartritmestoornissen. Dit was 0,4 % van
het totaal aantal WAO-instromers. Ongeveer de helft werd volledig arbeidsongeschikt verklaar.
Driekwart hiervan was man. Het meest risicovolle sector is vervoer en bouw en het meest risicovolle
beroep voor dit ziektebeeld is vrachtwagenchauffeur.
Ongeveer 200.000 mensen in Nederland weten dat ze boezemfibrilleren hebben. Naar schatting zijn
er daarnaast 100.000 mensen met boezemfibrilleren die het nog niet weten. Dit komt omdat de
diagnose nooit gesteld is.
drie kwart van de patiënten met boezemfibrilleren is ouder dan 65 jaar
elk jaar krijgen 31.000 mensen voor het eerst te horen dat ze boezemfibrilleren hebben
, per dag kwamen in 2017 102 mensen in het ziekenhuis terecht vanwege boezemfibrilleren:
57 mannen en 45 vrouwen.
Anatomie/fysiologie
Het hart bestaat uit vier holtes: twee hartboezems en twee hartkamers. De boezems vangen het
bloed op dat in het hart terug komt en pompen het naar de kamers. Deze boezems hebben een
dunne spierwand. De linker hartkamer heeft een dikke spierwand en pompt het bloed het lichaam in
(grote bloedsomloop), de rechter hartkamer heeft een minder dikke spierwand en pompt het bloed
de longcirculatie in (kleine bloedsomloop).
De vier hartkleppen liggen tussen de boezems en de kamers en bij de uitgang van de kamers, waar de
grote bloedvaten (de longslagader en de aorta) beginnen. De kleppen zorgen ervoor dat het bloed
niet terug kan stromen.
Het rondpompen van het bloed gebeurt als volgt:
Kleine bloedsomloop
zuurstofarm bloed stroomt uit de aders van het lichaam naar de rechterboezem. Vandaar gaat het
naar de rechterkamer. De rechterkamer pompt het zuurstofarme bloed via de longslagader naar de
longen, waar het zuurstof opneemt.
Grote bloedsomloop
het zuurstofrijke bloed wordt via de longaders (longvenen) teruggevoerd naar het hart, en komt in de
linkerboezem terecht. Vandaar gaat het naar de linkerkamer. Die pompt het zuurstofrijke bloed door
het hele lichaam.
Het hartritme
Normaal gesproken wordt de elektrische aansturing van het hartritme ’geregeld’ door een groepje
cellen (de zogenaamde pacemakercellen) in de bovenkant van de rechterboezem. Dit groepje cellen
noemen we de sinusknoop.
De sinusknoop geeft in rust bij de meeste mensen 60 tot 90 elektrische pulsjes per minuut. Bij
inspanning, stress of koorts kan dit aantal (afhankelijk van de leeftijd) oplopen tot honderdvijftig tot
tweehonderd per minuut. De sinusknoop zorgt dat de rechter- en de linkerboezem tegelijkertijd
samentrekken. Vervolgens worden de hartkamers geactiveerd via een speciale groep cellen die
zorgen voor de geleiding van elektrische pulsjes van de boezems naar de kamers, de zogenaamde AV
knoop. Hierdoor worden de beide hartkamers van het hart tegelijkertijd met bloed gevuld. Een
normale hartslag wordt sinusritme genoemd.
De elektrische puls loopt vanuit de sinusknoop over de beide boezems en vandaar naar de
hartkamers. Dat gebeurt via zenuwbanen die het pulsje geleiden naar de atrioventriculaire knoop
(AV-knoop) en de bundel van His. Zo komt de puls bij de beide, met bloed gevulde hartkamers,
waardoor deze tegelijkertijd samentrekken en het bloed verder pompen.
Een hartslag verloopt dus zo:
De boezems worden gevuld met bloed uit de longen (links) / de rest van het lichaam (rechts).
De sinusknoop geeft een elektrische puls.
De boezems trekken samen en het bloed stroomt naar de kamers.
De elektrische puls loopt via de AV-knoop en de bundel van His naar de kamers.
Ziektebeeld uitgewerkt door middel van “rode loper”.
Wat is Atriumfibrilleren?
Atriumfibrillieren is een andere term voor boezemfibrilleren: een stoornis waarbij het hart
onregelmatig en sneller klopt.
Er zijn verschillende hartritmestoornissen. Atriumfibrilleren is een stoornis van het hartritme en
de snelheid van de hartslag. Het ritme wordt aangestuurd door elektrische prikkels. Een
verstoring van de prikkels zorgt ervoor dat het hart onregelmatig en meestal sneller klopt. Dit
resulteert in een afwijkende samentrekking van het hart en een veranderde bloedstroom.
Bij atriumfibrilleren zijn er meer elektrische prikkels in het boezemweefsel. Dit veroorzaakt een
snelle en onregelmatige samentrekking van de boezems. Ook creëert het een verdere verstoring
van de prikkelgeleiding richting de hartkamers. Dit geeft ook een versnelde samentrekking van
de kamers. De bloedstroom verandert en kan zelfs op bepaalde plaatsen tot stilstand van het
bloed leiden. Hierdoor kunnen bloedstolsels ontstaan, die vervolgens loslaten en het risico op
een beroerte verhogen.
Epedimiologie (verspreiding)
Indicatie en prevalentie: boezemfibrilleren.
Man Vrouw Totaal
Incidentie (per 1.000)1,5 3,1 1,9
Prevalentie1,5
< 50 jaar12 0,05% 0,01%
>80 jaar12 6,5% 5,2%
Per jaar worden er per huisartsenpraktijk één tot twee nieuwe gevallen van atriumfibrilleren bij
mannen vastgesteld en drie tot vier nieuwe gevallen bij vrouwen. Atriumfibrilleren komt anderhalf
keer vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.
In de periode 2003-2006 werden er 17 gevallen gemeld van hartritmestoornissen als beroepsziekte.
In deze jaren zijn bij de meldingen van hoge bloedruk, hartritmestoornis en ischemische hartziekten
de volgende oorzaken genoemd: werkdruk, problemen in de intermenselijke sfeer, nachtdienst,
fysieke belasting, reorganisatie en overige psychosociale factoren.
In 2002 kwamen er 336 werknemers in de WAO vanwege hartritmestoornissen. Dit was 0,4 % van
het totaal aantal WAO-instromers. Ongeveer de helft werd volledig arbeidsongeschikt verklaar.
Driekwart hiervan was man. Het meest risicovolle sector is vervoer en bouw en het meest risicovolle
beroep voor dit ziektebeeld is vrachtwagenchauffeur.
Ongeveer 200.000 mensen in Nederland weten dat ze boezemfibrilleren hebben. Naar schatting zijn
er daarnaast 100.000 mensen met boezemfibrilleren die het nog niet weten. Dit komt omdat de
diagnose nooit gesteld is.
drie kwart van de patiënten met boezemfibrilleren is ouder dan 65 jaar
elk jaar krijgen 31.000 mensen voor het eerst te horen dat ze boezemfibrilleren hebben
, per dag kwamen in 2017 102 mensen in het ziekenhuis terecht vanwege boezemfibrilleren:
57 mannen en 45 vrouwen.
Anatomie/fysiologie
Het hart bestaat uit vier holtes: twee hartboezems en twee hartkamers. De boezems vangen het
bloed op dat in het hart terug komt en pompen het naar de kamers. Deze boezems hebben een
dunne spierwand. De linker hartkamer heeft een dikke spierwand en pompt het bloed het lichaam in
(grote bloedsomloop), de rechter hartkamer heeft een minder dikke spierwand en pompt het bloed
de longcirculatie in (kleine bloedsomloop).
De vier hartkleppen liggen tussen de boezems en de kamers en bij de uitgang van de kamers, waar de
grote bloedvaten (de longslagader en de aorta) beginnen. De kleppen zorgen ervoor dat het bloed
niet terug kan stromen.
Het rondpompen van het bloed gebeurt als volgt:
Kleine bloedsomloop
zuurstofarm bloed stroomt uit de aders van het lichaam naar de rechterboezem. Vandaar gaat het
naar de rechterkamer. De rechterkamer pompt het zuurstofarme bloed via de longslagader naar de
longen, waar het zuurstof opneemt.
Grote bloedsomloop
het zuurstofrijke bloed wordt via de longaders (longvenen) teruggevoerd naar het hart, en komt in de
linkerboezem terecht. Vandaar gaat het naar de linkerkamer. Die pompt het zuurstofrijke bloed door
het hele lichaam.
Het hartritme
Normaal gesproken wordt de elektrische aansturing van het hartritme ’geregeld’ door een groepje
cellen (de zogenaamde pacemakercellen) in de bovenkant van de rechterboezem. Dit groepje cellen
noemen we de sinusknoop.
De sinusknoop geeft in rust bij de meeste mensen 60 tot 90 elektrische pulsjes per minuut. Bij
inspanning, stress of koorts kan dit aantal (afhankelijk van de leeftijd) oplopen tot honderdvijftig tot
tweehonderd per minuut. De sinusknoop zorgt dat de rechter- en de linkerboezem tegelijkertijd
samentrekken. Vervolgens worden de hartkamers geactiveerd via een speciale groep cellen die
zorgen voor de geleiding van elektrische pulsjes van de boezems naar de kamers, de zogenaamde AV
knoop. Hierdoor worden de beide hartkamers van het hart tegelijkertijd met bloed gevuld. Een
normale hartslag wordt sinusritme genoemd.
De elektrische puls loopt vanuit de sinusknoop over de beide boezems en vandaar naar de
hartkamers. Dat gebeurt via zenuwbanen die het pulsje geleiden naar de atrioventriculaire knoop
(AV-knoop) en de bundel van His. Zo komt de puls bij de beide, met bloed gevulde hartkamers,
waardoor deze tegelijkertijd samentrekken en het bloed verder pompen.
Een hartslag verloopt dus zo:
De boezems worden gevuld met bloed uit de longen (links) / de rest van het lichaam (rechts).
De sinusknoop geeft een elektrische puls.
De boezems trekken samen en het bloed stroomt naar de kamers.
De elektrische puls loopt via de AV-knoop en de bundel van His naar de kamers.
