GASTCOLLEGE: OVERKOP ZUID-WEST-VLAANDEREN
- Overkop: mentaal welzijn jongeren
- Mentaal welzijn: brede term, verschillende domeinen, thuissituaties,
veiligheid, …
- Cijfers: 20% van jongeren kampt met psychische
gezondheidsproblemen, …
Hoe is het om een jongere te zijn?
VUCA (NL: WOCA)!
Volatility – Wisselvalligheid snelheid en intensiteit van veranderingen in
omgeving
Uncertainty – Onzekerheid Het gebrek aan voorspelbaarheid en
duidelijkheid
Complexity – Complexiteit De onderlinge verbanden tussen
verschillende factoren
Ambiguity – Ambiguïteit Dubbelzinnigheid en interpretatie informatie
(fake news)
Sociale media:
- Altijd ergens bereikbaar zijn – 24/7
- Influencers: geïdealiseerd levensbeeld, alles mooi & perfect voorstellen
(realiteit?)
- MAAR: ook goede kanten – waardevol, verbinding, bespreken thema’s,
herken mezelf hierin, sluit aan bij wat ik denk of voel -> bespreking van
taboe thema’s
Maatschappij:
- Jongeren meer betrokken in maatschappij – lastig aspect
- Verschillende moeilijkheden zoals hoge druk, oorlog, economische
onzekerheid, …
Hoge prestatiedruk (school, verwachtingen) minder tijd voor
maatschappij
Economische onzekerheid = bezig zijn met eigen toekomst en financiële
situatie
Wereldconflicten en oorlog vergroten gevoelens van angst en
machteloosheid
Mentale gezondheidsproblemen maken participatie moeilijker
Ze weten niet altijd waar of hoe ze kunnen deelnemen aan de maatschappij
Sociale media zorgen voor druk op het zelfbeeld en angst voor kritiek
Gebrek aan representatie in besluitvorming verlaagt motivatie om zich in te
zetten
, Wat willen jongeren vooral zelf?
- Een plaats waar ze elkaar vrijblijvend kunnen ontmoeten (+ op hun
gemak voelen)
- Activiteiten die in eerste plaats leuk & toegankelijk zijn
- Zorgen dat er vertrouwenspersoon ter plaatse is voor wie nood heeft
(gesprek/hulp)
Rondvraag bij 12-25-jarigen + gebied: Zuid-West-Vlaanderen Overkop
Uiteraard breder dan enkel die 3 thema’s, maar kwamen meest naar voor in
bevraging
Maatschappelijke uitdagingen – gastcollege?
Prestatiedruk, onzekerheid toekomst (o.a. door klimaat), mentale stress,
social media, eenzaamheid, gebrek aan tijd, moeite hulp te vragen,
financiële zorg (studentenjob), …
ONTSTAAN VAN OVERKOP
2016: Rode Neuzendag (het begin van alles)
- Mentaal welzijn, niet goed in vel, drempel naar hulpverlening: stap is
(te) groot, …
- Laagdrempeligere alternatieven om jongeren makkelijker in dat proces
te krijgen?
Daarom overkophuis openen
Vanuit principe: jongeren altijd welkom, vertrouwenspersoon steeds
aanwezig, …
- Groot succes: donaties, gevolg = openen van 5 huizen (1 per provincie)
Zien het effect dat ze willen bereiken, jongeren vinden sneller weg
naar HVL, …
Verderzetten: kans voor elke regio om voor eigen locatie in te
schrijven op project
Om dan zo nog meer huizen op te zetten, of te proberen!
2021: Kortrijk & Menen OverKop huizen + 2022: OverKop-spots
- Zeer verspreid, klein team, doen dus zeer veel met kleine
personeelsgroep!
- Experimenteel gestart vanuit JUMP-trajecten (andere soort HVL)
De wachtlijsten waren daar lang, dus jongeren begonnen naar
OverKop te komen
OverKop werd alternatief voor lange wachtlijsten, om al iets te doen,
te ervaren
- OverKop-spots:
Gemeenten willen samenwerken, willen iets doen met overkop maar
geen huis!
Waren plaatsen waar ook wel nood was aan het ondernemen van
actie!
DUS: activiteiten aanbieden ter plaatse, ondersteuning aan
jeugdwerkers, aan de mensen die lokaal in contact komen met
jongeren, …
- Overkop: mentaal welzijn jongeren
- Mentaal welzijn: brede term, verschillende domeinen, thuissituaties,
veiligheid, …
- Cijfers: 20% van jongeren kampt met psychische
gezondheidsproblemen, …
Hoe is het om een jongere te zijn?
VUCA (NL: WOCA)!
Volatility – Wisselvalligheid snelheid en intensiteit van veranderingen in
omgeving
Uncertainty – Onzekerheid Het gebrek aan voorspelbaarheid en
duidelijkheid
Complexity – Complexiteit De onderlinge verbanden tussen
verschillende factoren
Ambiguity – Ambiguïteit Dubbelzinnigheid en interpretatie informatie
(fake news)
Sociale media:
- Altijd ergens bereikbaar zijn – 24/7
- Influencers: geïdealiseerd levensbeeld, alles mooi & perfect voorstellen
(realiteit?)
- MAAR: ook goede kanten – waardevol, verbinding, bespreken thema’s,
herken mezelf hierin, sluit aan bij wat ik denk of voel -> bespreking van
taboe thema’s
Maatschappij:
- Jongeren meer betrokken in maatschappij – lastig aspect
- Verschillende moeilijkheden zoals hoge druk, oorlog, economische
onzekerheid, …
Hoge prestatiedruk (school, verwachtingen) minder tijd voor
maatschappij
Economische onzekerheid = bezig zijn met eigen toekomst en financiële
situatie
Wereldconflicten en oorlog vergroten gevoelens van angst en
machteloosheid
Mentale gezondheidsproblemen maken participatie moeilijker
Ze weten niet altijd waar of hoe ze kunnen deelnemen aan de maatschappij
Sociale media zorgen voor druk op het zelfbeeld en angst voor kritiek
Gebrek aan representatie in besluitvorming verlaagt motivatie om zich in te
zetten
, Wat willen jongeren vooral zelf?
- Een plaats waar ze elkaar vrijblijvend kunnen ontmoeten (+ op hun
gemak voelen)
- Activiteiten die in eerste plaats leuk & toegankelijk zijn
- Zorgen dat er vertrouwenspersoon ter plaatse is voor wie nood heeft
(gesprek/hulp)
Rondvraag bij 12-25-jarigen + gebied: Zuid-West-Vlaanderen Overkop
Uiteraard breder dan enkel die 3 thema’s, maar kwamen meest naar voor in
bevraging
Maatschappelijke uitdagingen – gastcollege?
Prestatiedruk, onzekerheid toekomst (o.a. door klimaat), mentale stress,
social media, eenzaamheid, gebrek aan tijd, moeite hulp te vragen,
financiële zorg (studentenjob), …
ONTSTAAN VAN OVERKOP
2016: Rode Neuzendag (het begin van alles)
- Mentaal welzijn, niet goed in vel, drempel naar hulpverlening: stap is
(te) groot, …
- Laagdrempeligere alternatieven om jongeren makkelijker in dat proces
te krijgen?
Daarom overkophuis openen
Vanuit principe: jongeren altijd welkom, vertrouwenspersoon steeds
aanwezig, …
- Groot succes: donaties, gevolg = openen van 5 huizen (1 per provincie)
Zien het effect dat ze willen bereiken, jongeren vinden sneller weg
naar HVL, …
Verderzetten: kans voor elke regio om voor eigen locatie in te
schrijven op project
Om dan zo nog meer huizen op te zetten, of te proberen!
2021: Kortrijk & Menen OverKop huizen + 2022: OverKop-spots
- Zeer verspreid, klein team, doen dus zeer veel met kleine
personeelsgroep!
- Experimenteel gestart vanuit JUMP-trajecten (andere soort HVL)
De wachtlijsten waren daar lang, dus jongeren begonnen naar
OverKop te komen
OverKop werd alternatief voor lange wachtlijsten, om al iets te doen,
te ervaren
- OverKop-spots:
Gemeenten willen samenwerken, willen iets doen met overkop maar
geen huis!
Waren plaatsen waar ook wel nood was aan het ondernemen van
actie!
DUS: activiteiten aanbieden ter plaatse, ondersteuning aan
jeugdwerkers, aan de mensen die lokaal in contact komen met
jongeren, …
