Fysiologie van de vrouwelijke reproductie
Embryologie: seksuele differentiatie en ontwikkeling =
Ontwikkeling =
Heel vroeg (4e week) = ontwikkeling v gonaden uit coeloomepitheel ---> differentiatie tot man +
vrouw =
Structuur / Man (XY) Vrouw (XX)
Hormonale
invloed
Müllerse – +
systeem
---> geremd door AMH v Sertolicellen ---> Ontwikkelt tot vrouwelijke
= regresseren inwendige genitalia
Wolffse + –
systeem
---> = gestimuleerd dr T dr ---> regresseert dr gebrek AMH
Leydigcellen
Externe + +
genitalia
---> door DHT uit testosteron = penis + ---> in afwezigheid v androgenen
scrotum = clitoris + labia
---> AMH =
Heel belangrijke parameter ---> =
- Embryologisch = bij man produceren
- Volwassen leven = bij vrouw produceren ---> = zegt iets over eicelreserve
---> eicellen invriezen = AMH is eerste parameter die geprikt moet worden ---> prikken voor
25 = geen zin hebben
---> hoe hoger AMH = hoe groter eicelreserve ---> productie AMH = in kleine follikels = in antrale
+ pre-antrale follikels
---> Hoe hoger AMH = hoe hoger basale reserve
---> menopauze = AMH =0
---> AFC =
Antral follicle count = echografische parameter v cyclus ---> = follikels tellen die 2-7 mm groot
zijn ---> hoe hoger AFC, hoe hoger ovariële reserve
Waarden voor 32 jarige vrouw =
AMH AFC
Heel goed >4 15-20
1
Slecht <1 <5
, Normale range beschikbare eicellen =
- Hele brede range
- Genetisch bepaald
Geslachtsdeterminatie =
Aanwezigheid v 1 Y-chromosoom = testis ontwikkeling ---> mannelijk ---> door SRY =
- = Seks determining region on Y
- = Dicht bij pseudoautosomale regio
Differentiatie v kiemcellen tot gameten =
Kenmerk Vrouw ---> eicel (oögenese) Man ---> zaadcel
(spermatogenese)
Primordiale Prolifereren tot ± 20 weken zwangerschap Migreren nr de zich
kiemcellen (≈ 5–7 miljoen) ontwikkelende testis
Arrest-fase Minderheid ---> in meiose-arrest als Gaan in mitose-arrest als
primaire oöcyten = “primordiale follikels” = (pro)spermatogonia
omringd dr 1 laag granulosacellen
---> = wachten in 1e fase v meiose
---> rest = apoptose
Aantal bij Ongeveer 1–2 miljoen oöcyten blijven over Spermatogonia blijven
geboorte aanwezig maar nog inactief
Verdieping / Slechts ± 400 oöcyten komen tot ovulatie Na puberteit start continue
selectie ---> rest = atresie spermatogenese
Tijdstip Tijdens foetale ontwikkeling Start bij puberteit + loopt
activatie levenslang dr
Celverlies Meeste oöcyten degenereren (apoptose) Continue productie → geen
eindig aantal
Verloop verlies v eicellen =
= vrouwen verliezen eicellen aan constante
snelheid = volgen curve
---> naar lagere curve springen = mogelijk =
door chemotherapie
---> eicellen invriezen
---> naar hogere curve springen = niet mogelijk
2
, Reproductieve cyclus =
Lichaam bereidt zich voor op bevruchting + zwangerschap --->
- 1e dag v cyclus = menstruatie
- Gemiddelde lengte = 28 dagen
Opmerkingen =
- Corpus luteum = Leeft 7 dagen --->
daarna nog 7 dagen tegen stilvallen
hormoon productie
---> = bepaald lengte v luteale fase = 14
dagen
- 1e helt cyclus = variabel in tijd
- 2e helft cyclus = altijd zo goed als
14 dagen
Fase Dagen Belangrijkste kenmerken
(gem)
Menstruele 1–5 - Afscheiding v BM-slijmvlies = endometrium
fase - Daling v oestrogeen + progesteron
Folliculaire 6–13 - FSH stimuleert groei v follikels in eierstokken
fase - Stijging oestrogeen ---> opbouw endometrium.
Ovulatoire 14 LH-piek veroorzaakt ovulatie (eisprong) ---> vrijstelling vd rijpe
fase eicel
Luteale fase 15–28 - Corpus luteum produceert progesteron--->
endometrium wordt secretief
- Bij geen bevruchting volgt luteolyse + start nieuwe
cyclus
3
Embryologie: seksuele differentiatie en ontwikkeling =
Ontwikkeling =
Heel vroeg (4e week) = ontwikkeling v gonaden uit coeloomepitheel ---> differentiatie tot man +
vrouw =
Structuur / Man (XY) Vrouw (XX)
Hormonale
invloed
Müllerse – +
systeem
---> geremd door AMH v Sertolicellen ---> Ontwikkelt tot vrouwelijke
= regresseren inwendige genitalia
Wolffse + –
systeem
---> = gestimuleerd dr T dr ---> regresseert dr gebrek AMH
Leydigcellen
Externe + +
genitalia
---> door DHT uit testosteron = penis + ---> in afwezigheid v androgenen
scrotum = clitoris + labia
---> AMH =
Heel belangrijke parameter ---> =
- Embryologisch = bij man produceren
- Volwassen leven = bij vrouw produceren ---> = zegt iets over eicelreserve
---> eicellen invriezen = AMH is eerste parameter die geprikt moet worden ---> prikken voor
25 = geen zin hebben
---> hoe hoger AMH = hoe groter eicelreserve ---> productie AMH = in kleine follikels = in antrale
+ pre-antrale follikels
---> Hoe hoger AMH = hoe hoger basale reserve
---> menopauze = AMH =0
---> AFC =
Antral follicle count = echografische parameter v cyclus ---> = follikels tellen die 2-7 mm groot
zijn ---> hoe hoger AFC, hoe hoger ovariële reserve
Waarden voor 32 jarige vrouw =
AMH AFC
Heel goed >4 15-20
1
Slecht <1 <5
, Normale range beschikbare eicellen =
- Hele brede range
- Genetisch bepaald
Geslachtsdeterminatie =
Aanwezigheid v 1 Y-chromosoom = testis ontwikkeling ---> mannelijk ---> door SRY =
- = Seks determining region on Y
- = Dicht bij pseudoautosomale regio
Differentiatie v kiemcellen tot gameten =
Kenmerk Vrouw ---> eicel (oögenese) Man ---> zaadcel
(spermatogenese)
Primordiale Prolifereren tot ± 20 weken zwangerschap Migreren nr de zich
kiemcellen (≈ 5–7 miljoen) ontwikkelende testis
Arrest-fase Minderheid ---> in meiose-arrest als Gaan in mitose-arrest als
primaire oöcyten = “primordiale follikels” = (pro)spermatogonia
omringd dr 1 laag granulosacellen
---> = wachten in 1e fase v meiose
---> rest = apoptose
Aantal bij Ongeveer 1–2 miljoen oöcyten blijven over Spermatogonia blijven
geboorte aanwezig maar nog inactief
Verdieping / Slechts ± 400 oöcyten komen tot ovulatie Na puberteit start continue
selectie ---> rest = atresie spermatogenese
Tijdstip Tijdens foetale ontwikkeling Start bij puberteit + loopt
activatie levenslang dr
Celverlies Meeste oöcyten degenereren (apoptose) Continue productie → geen
eindig aantal
Verloop verlies v eicellen =
= vrouwen verliezen eicellen aan constante
snelheid = volgen curve
---> naar lagere curve springen = mogelijk =
door chemotherapie
---> eicellen invriezen
---> naar hogere curve springen = niet mogelijk
2
, Reproductieve cyclus =
Lichaam bereidt zich voor op bevruchting + zwangerschap --->
- 1e dag v cyclus = menstruatie
- Gemiddelde lengte = 28 dagen
Opmerkingen =
- Corpus luteum = Leeft 7 dagen --->
daarna nog 7 dagen tegen stilvallen
hormoon productie
---> = bepaald lengte v luteale fase = 14
dagen
- 1e helt cyclus = variabel in tijd
- 2e helft cyclus = altijd zo goed als
14 dagen
Fase Dagen Belangrijkste kenmerken
(gem)
Menstruele 1–5 - Afscheiding v BM-slijmvlies = endometrium
fase - Daling v oestrogeen + progesteron
Folliculaire 6–13 - FSH stimuleert groei v follikels in eierstokken
fase - Stijging oestrogeen ---> opbouw endometrium.
Ovulatoire 14 LH-piek veroorzaakt ovulatie (eisprong) ---> vrijstelling vd rijpe
fase eicel
Luteale fase 15–28 - Corpus luteum produceert progesteron--->
endometrium wordt secretief
- Bij geen bevruchting volgt luteolyse + start nieuwe
cyclus
3
