H6 FORMULERING EN BEREIDING VAN
GENEESMIDDELEN
I INLEIDING
i. Definitie
Een geneeskrachtige stof moet eerst worden omgezet in een
toedieningsbare en bruikbare vorm voor de patient. Hiervoor
wordt het geneesmiddel gecombineerd (actieve stof =
farmacon) gecombineerd met de farmaceutische hulpstoffen
(excipiëntia).
Functie van de hulpstoffen
o Bekomen van een bruikbaar gnsmvorm
o Veranderen van stabiliteit (door ph aanpassingen, ander
oplosmiddel...)
o Verbeteren van smaak
Doel van de toedieningsvorm:
o Gewenste hvlheid geneeskrachtige stof
o Gepaste tijdstip
o Gewenste plaats
ii. Grondstoffen
o Geen productie meer in de apotheek (vroeger wel)
o Nu farmacognosie, medicenale chemie
o Controle van de grondstoffen niet meer in de apotheek
maar door bedrijf van de producent, de apotheek blijft wel
verantwoordelijk
o Moeten voldoen aan de analystische kwaliteit zoals in de
farmacopee, vergunningsnummer erop, lotnummer,
benaming, vervaldatum,… (cf H5)
1
,iii. Bereiding
A. Volgens de oorsprong en de schaalgroote van de bereiding
o Op grote schaal (industriele schaal)
Farmaceutische specialiteiten die onderworpen
worden aan registratiedossier met gegevens over
kwaliteit, veiligheid en doeltreffendheid
o Op kleine schaal (apotheek)
1. Magistrale receptuur: Bereiding op recept met door
een arts aangegeven samenstelling voor de
individuele patient.
2. Formulairum bereidingen: Bereiding van grotere
hoeveelheden van het gnsm dat regelmatig wordt
voorgeschreven. Dit is volgens protocol, niet via
een recept
B. Volgens het gebruik
2
, II GALENISCHE VORMEN
A. Vaste toedieningsvormen
a. Poeders
b. Capsules
c. Tabletten
B. Vloeibare toedieningsvormen
a. Oplossingen
b. Emulsies
c. Suspensies
C. Halfvaste toedieningsvormen
D. Rectale en vaginale toedieningsvormen
A. Vaste toediningsvormen
POEDERS zijn enkelvoudige of samengestelde
preparaten bestaande uit fijne deeltjes die bekomen zijn
door plantaardige, natuurlijke of sheikundige stoffen tot
een voldoende fijnheid om ze homogeen te maken en
hun toedining/ gebruik te vermakkelijken. Ze bevatten 1
of meer actieve stoffen en excipientia
i. Indeling naar gebruik
Oraal (zakjes die je suspendeert/oplost in water)
Poeders voor de bereiding van vloeibare preparaten
voor oraal gebruik
Parenteraal gebruik (net voor een injectie lost die
poeder op)
Lokaal gebruik
3
GENEESMIDDELEN
I INLEIDING
i. Definitie
Een geneeskrachtige stof moet eerst worden omgezet in een
toedieningsbare en bruikbare vorm voor de patient. Hiervoor
wordt het geneesmiddel gecombineerd (actieve stof =
farmacon) gecombineerd met de farmaceutische hulpstoffen
(excipiëntia).
Functie van de hulpstoffen
o Bekomen van een bruikbaar gnsmvorm
o Veranderen van stabiliteit (door ph aanpassingen, ander
oplosmiddel...)
o Verbeteren van smaak
Doel van de toedieningsvorm:
o Gewenste hvlheid geneeskrachtige stof
o Gepaste tijdstip
o Gewenste plaats
ii. Grondstoffen
o Geen productie meer in de apotheek (vroeger wel)
o Nu farmacognosie, medicenale chemie
o Controle van de grondstoffen niet meer in de apotheek
maar door bedrijf van de producent, de apotheek blijft wel
verantwoordelijk
o Moeten voldoen aan de analystische kwaliteit zoals in de
farmacopee, vergunningsnummer erop, lotnummer,
benaming, vervaldatum,… (cf H5)
1
,iii. Bereiding
A. Volgens de oorsprong en de schaalgroote van de bereiding
o Op grote schaal (industriele schaal)
Farmaceutische specialiteiten die onderworpen
worden aan registratiedossier met gegevens over
kwaliteit, veiligheid en doeltreffendheid
o Op kleine schaal (apotheek)
1. Magistrale receptuur: Bereiding op recept met door
een arts aangegeven samenstelling voor de
individuele patient.
2. Formulairum bereidingen: Bereiding van grotere
hoeveelheden van het gnsm dat regelmatig wordt
voorgeschreven. Dit is volgens protocol, niet via
een recept
B. Volgens het gebruik
2
, II GALENISCHE VORMEN
A. Vaste toedieningsvormen
a. Poeders
b. Capsules
c. Tabletten
B. Vloeibare toedieningsvormen
a. Oplossingen
b. Emulsies
c. Suspensies
C. Halfvaste toedieningsvormen
D. Rectale en vaginale toedieningsvormen
A. Vaste toediningsvormen
POEDERS zijn enkelvoudige of samengestelde
preparaten bestaande uit fijne deeltjes die bekomen zijn
door plantaardige, natuurlijke of sheikundige stoffen tot
een voldoende fijnheid om ze homogeen te maken en
hun toedining/ gebruik te vermakkelijken. Ze bevatten 1
of meer actieve stoffen en excipientia
i. Indeling naar gebruik
Oraal (zakjes die je suspendeert/oplost in water)
Poeders voor de bereiding van vloeibare preparaten
voor oraal gebruik
Parenteraal gebruik (net voor een injectie lost die
poeder op)
Lokaal gebruik
3
