WAT IS RECHT
Is een geheel van afdwingbare regels opgesteld en opgelegd door de
samenleving
Die het menselijk handelen in de samenleving ordenen
WAT
Het recht is een geheel van regels
VANWAAR
Deze regels worden opgelegd door de maatschappij via haar
vertegenwoordigers
WAAROM
Deze regels hebben als doel de samenleving te ordenen
WAT ALS
de overtreding of niet naleven van deze regels wordt gesanctioneerd door
een wettelijke voorzien systeem van sancties
Rechtsregels
Soorten
gedragsregels: gebod en verbod
toepassingsregels en – structuren
regels voor maken en wijzigen van recht
Abstract geformuleerd en algemeen geldend
Verbindend karakter
dwingende rechtsregels
openbare orde
goede zeden
dwingende regels ter bescherming van “zwakkere” groepen
aanvullende rechtsregels
,OPGESTELD EN OPGELEGD DOOR DE SAMENLEVING
Samenleving verandert voortdurend
gevolg: recht is evolutief: regels veranderen en kunnen gewijzigd
worden
weerspiegeling van wat leeft in de samenleving
Toenemende juridisering van de samenleving
Aanpassen van het recht
taak van wetgevende organen (parlementen)
via wettelijke procedures
ORDENING VAN DE SAMENLEVING
Gelijklopende en tegenstrijdige belangen
bron van conflict
Mensen zijn handelende wezens
kennis van rechten en plichten is noodzakelijk
AFDWINGBAARHEID VAN HET RECHT
Rechtsregels versus andere maatschappelijke gedragsregels:
afdwingbaarheid
Overtreding of miskenning van rechtsregels wordt gesanctioneerd
sanctie heeft afschrikwekkend karakter
voorbeelden: strafsanctie, administratieve sanctie,…
Afdwingbaarheid via structuren, instellingen en procedures
Verbod van eigenrichting (geen rechter in eigen zaak)
Geweldmonopolie van de Staat
Voorbeelden rechtsregels
Volgens de arbeidswetgeving mag de werkgever geen onderscheid
maken tussen mannen en vrouwen
De plaatselijke jeugdvereniging heeft beslist dat leden die driemaal
op rij zonder geldige reden niet aanwezig zijn op de wekelijkse
bijeenkomsten, uit de jeugdbeweging worden gezet
Objectief recht
, geheel van regels die op een bepaald moment in een samenleving
van toepassing zijn
bronnen: wetgeving, rechtspraak,…
Subjectieve rechten
juridisch bekrachtigde bevoegdheid om bepaalde handelingen te
stellen
recht dat iemand heeft om iets te doen, te geven, te eisen, of niet te
doen, …
ontstaan vanuit de wetgeving
Wat zegt het “objectief recht”?
art. 23 Gw.: “Ieder heeft het recht een menswaardig
leven te leiden” (…)
art. 2 RMI-wet: “Elke persoon heeft recht op
maatschappelijke integratie. Dit recht kan onder de voorwaarden
bepaald in deze wet bestaan uit een tewerkstelling en/of een
leefloon, die al dan niet gepaard gaan met een geïndividualiseerd
project voor maatschappelijke integratie. De openbare centra voor
maatschappelijk welzijn hebben tot opdracht dit recht te
verzekeren”.
art. 3 RMI-wet: “Om het recht op maatschappelijke integratie te
kunnen genieten, moet de persoon tegelijkertijd en onverminderd de
bijzondere voorwaarden die bij deze wet worden gesteld:
Welke “subjectieve rechten” ontstaan hierdoor?
Leefloon is een sociaal (humanitair) subjectief recht waarvan de
toekenningsvoorwaarden nauwkeurig in de wet zijn vastgelegd (=
objectief recht). Het OCMW mag geen bijkomende voorwaarden
opleggen. Echter, Jordi zijn aanvraag opent niet automatisch een
recht op leefloon. Hij zal moeten bewijzen dat hij voldoet aan de
vooropgestelde voorwaarden.
Als Jordi aan de vooropgestelde wettelijke voorwaarden voldoet
(objectieve rechtsregels, dan is er recht op leefloon. Dit is dan een
subjectief recht dat hij heeft
, Nationaal recht versus internationaal recht
Nationaal: binnen de grenzen van een Staat
soevereiniteit: ultieme beslissingsmacht over wat er op grondgebied
van eigen staat gebeurt
Internationaal: overstijgt de nationale landsgrenzen
komt tot stand door afspraken die landen met elkaar maken of
binnen internationale organisatie
Supranationale organisaties – boven (supra) de staat (nationaal)
gedeeltelijke vrijwillige afstand van soevereiniteit aan organisatie of
instelling die boven de landen staat
centraal orgaan neemt beslissingen, beperkte beslissingsmacht
lidstaten
voorbeeld: Europese Unie
Intergouvernementele organisaties – tussen (inter) regeringen
(gouvernementen)
belangrijkste beslissingsmacht bij deelnemende lidstaten, maar
beslissing in onderling overleg
voorbeeld: Verenigde Naties
WAT IS SOCIAAL WERK
Sociaal werk is een op de praktijk gebaseerd beroep en een academische
discipline die sociale verandering en ontwikkeling, sociale cohesie,
empowerment en bevrijding van mensen bevordert. Principes van sociale
rechtvaardigheid, mensenrechten, collectieve sociale verantwoordelijkheid
en respect voor vormen van diversiteit staan centraal in het sociaal werk.
Onderbouwd door sociaalwerktheorieën, sociale- en menswetenschappen
en inheemse of lokale vormen van kennis, engageert sociaal werk mensen
en structuren om problemen aan te pakken en welzijn te bevorderen
Is een geheel van afdwingbare regels opgesteld en opgelegd door de
samenleving
Die het menselijk handelen in de samenleving ordenen
WAT
Het recht is een geheel van regels
VANWAAR
Deze regels worden opgelegd door de maatschappij via haar
vertegenwoordigers
WAAROM
Deze regels hebben als doel de samenleving te ordenen
WAT ALS
de overtreding of niet naleven van deze regels wordt gesanctioneerd door
een wettelijke voorzien systeem van sancties
Rechtsregels
Soorten
gedragsregels: gebod en verbod
toepassingsregels en – structuren
regels voor maken en wijzigen van recht
Abstract geformuleerd en algemeen geldend
Verbindend karakter
dwingende rechtsregels
openbare orde
goede zeden
dwingende regels ter bescherming van “zwakkere” groepen
aanvullende rechtsregels
,OPGESTELD EN OPGELEGD DOOR DE SAMENLEVING
Samenleving verandert voortdurend
gevolg: recht is evolutief: regels veranderen en kunnen gewijzigd
worden
weerspiegeling van wat leeft in de samenleving
Toenemende juridisering van de samenleving
Aanpassen van het recht
taak van wetgevende organen (parlementen)
via wettelijke procedures
ORDENING VAN DE SAMENLEVING
Gelijklopende en tegenstrijdige belangen
bron van conflict
Mensen zijn handelende wezens
kennis van rechten en plichten is noodzakelijk
AFDWINGBAARHEID VAN HET RECHT
Rechtsregels versus andere maatschappelijke gedragsregels:
afdwingbaarheid
Overtreding of miskenning van rechtsregels wordt gesanctioneerd
sanctie heeft afschrikwekkend karakter
voorbeelden: strafsanctie, administratieve sanctie,…
Afdwingbaarheid via structuren, instellingen en procedures
Verbod van eigenrichting (geen rechter in eigen zaak)
Geweldmonopolie van de Staat
Voorbeelden rechtsregels
Volgens de arbeidswetgeving mag de werkgever geen onderscheid
maken tussen mannen en vrouwen
De plaatselijke jeugdvereniging heeft beslist dat leden die driemaal
op rij zonder geldige reden niet aanwezig zijn op de wekelijkse
bijeenkomsten, uit de jeugdbeweging worden gezet
Objectief recht
, geheel van regels die op een bepaald moment in een samenleving
van toepassing zijn
bronnen: wetgeving, rechtspraak,…
Subjectieve rechten
juridisch bekrachtigde bevoegdheid om bepaalde handelingen te
stellen
recht dat iemand heeft om iets te doen, te geven, te eisen, of niet te
doen, …
ontstaan vanuit de wetgeving
Wat zegt het “objectief recht”?
art. 23 Gw.: “Ieder heeft het recht een menswaardig
leven te leiden” (…)
art. 2 RMI-wet: “Elke persoon heeft recht op
maatschappelijke integratie. Dit recht kan onder de voorwaarden
bepaald in deze wet bestaan uit een tewerkstelling en/of een
leefloon, die al dan niet gepaard gaan met een geïndividualiseerd
project voor maatschappelijke integratie. De openbare centra voor
maatschappelijk welzijn hebben tot opdracht dit recht te
verzekeren”.
art. 3 RMI-wet: “Om het recht op maatschappelijke integratie te
kunnen genieten, moet de persoon tegelijkertijd en onverminderd de
bijzondere voorwaarden die bij deze wet worden gesteld:
Welke “subjectieve rechten” ontstaan hierdoor?
Leefloon is een sociaal (humanitair) subjectief recht waarvan de
toekenningsvoorwaarden nauwkeurig in de wet zijn vastgelegd (=
objectief recht). Het OCMW mag geen bijkomende voorwaarden
opleggen. Echter, Jordi zijn aanvraag opent niet automatisch een
recht op leefloon. Hij zal moeten bewijzen dat hij voldoet aan de
vooropgestelde voorwaarden.
Als Jordi aan de vooropgestelde wettelijke voorwaarden voldoet
(objectieve rechtsregels, dan is er recht op leefloon. Dit is dan een
subjectief recht dat hij heeft
, Nationaal recht versus internationaal recht
Nationaal: binnen de grenzen van een Staat
soevereiniteit: ultieme beslissingsmacht over wat er op grondgebied
van eigen staat gebeurt
Internationaal: overstijgt de nationale landsgrenzen
komt tot stand door afspraken die landen met elkaar maken of
binnen internationale organisatie
Supranationale organisaties – boven (supra) de staat (nationaal)
gedeeltelijke vrijwillige afstand van soevereiniteit aan organisatie of
instelling die boven de landen staat
centraal orgaan neemt beslissingen, beperkte beslissingsmacht
lidstaten
voorbeeld: Europese Unie
Intergouvernementele organisaties – tussen (inter) regeringen
(gouvernementen)
belangrijkste beslissingsmacht bij deelnemende lidstaten, maar
beslissing in onderling overleg
voorbeeld: Verenigde Naties
WAT IS SOCIAAL WERK
Sociaal werk is een op de praktijk gebaseerd beroep en een academische
discipline die sociale verandering en ontwikkeling, sociale cohesie,
empowerment en bevrijding van mensen bevordert. Principes van sociale
rechtvaardigheid, mensenrechten, collectieve sociale verantwoordelijkheid
en respect voor vormen van diversiteit staan centraal in het sociaal werk.
Onderbouwd door sociaalwerktheorieën, sociale- en menswetenschappen
en inheemse of lokale vormen van kennis, engageert sociaal werk mensen
en structuren om problemen aan te pakken en welzijn te bevorderen
