Samenvatting van lessen en reader GGZ

GGZ
Gerechtelijke Geestelijke Gezondheidszorg




Daphne Van Hove

2020 | PROF. DR. INGE JEANDARME

, DEEL 1: PSYCHIATRISCHE
STOORNISSEN
INTRODUCTIE

Verschillende paradigma’s

› Reguliere psychiater:
samenwerkingsverband
aangaan met patiënt en
omgeving.
Beroepsgeheim
› Forensische psychiater:
openbaar. Altijd derde
partij aanwezig.

Spanningsveld tussen doelen
1) Justitieel systeem: risicobenadering
- Rehabilitatie
- Maatschappij beschermen
2) Gezondheidszorg: gezondheidsbenadering
- Behandelen van psychiatrische stoornis


PSYCHIATRISCHE ZIEKTEBEELDEN - ALGEMEEN

Marshmello test: Een kindje krijgt een snoepje voor zijn neus. Als hij kan
wachten tot de vrouw terug is dan krijgt hij er twee.
 Maat van impulsiviteit en zelfcontrole: Negatieve resultaten op de
test zouden lijden tot meer kans op delinquent gedrag later.

PSYCHIATRISCHE ZIEKTE/STOORNIS

Definitie:
› Een psychiatrische ziekte is een ziekte met psychische klachten
en/of verschijnselen (vb: verwardheid, geheugenproblemen)
› Die gepaard gaat met lijden en/of sociaal disfunctioneren.
› Psychiaters beschouwen de psychische klachten en verschijnselen
als symptomen van stoornissen in de psychische functies van de
hersenen.
› Als wij uitgaan van een abnormaal functioneren van de hersenen,
kunnen wij spreken van een ziekte.


1

, Probleem: Het is nog niet altijd mogelijk om stoornissen in de
hersenfuncties en de oorzaken ervan objectief vast te stellen. (vb:
vaststellen m.b.v. een hersenscan)
Ook subjectieve ervaringen en het sociale disfunctioneren zijn van de
patiënt zijn heel belangrijk. (Hoe voelt de patiënt zich?)

In de psychiatrie niet psychiatrische ziekte  maar psychiatrische stoornis


Definitie: Een psychiatrische stoornis is een stoornis
in de psychische functies die gepaard gaat met
significant lijden en/of sociaal disfunctioneren.

Opgelet: Er zijn veel psychiatrische stoornissen met lichamelijke klachten
of verschijnselen (vb: depressie). Deze klachten zijn dan echter niet het
gevolg van een lichamelijke ziekte.

Psychische functies

1. Cognitieve functies
Bewustzijn, aandacht, oriëntatie, aandacht, geheugen, waarneming
(“denken”)

2. Affectieve functies
Emoties
(“voelen”)

3. Conatieve functies
Psychomotoriek, motivatie, gedrag
(“willen”)

Al deze functies betreffen een wisselwerking tussen individu en omgeving.

PSYCHIATRISCHE DIAGNOSTIEK

Doel van de diagnostiek
- Vaststellen
- Mogelijke oorzaken achterhalen
- Aangewezen behandeling

HOE DIAGNOSE STELLEN?

Psychiatrische diagnose stellen
= in kaart brengen en verhelderen van klachten en het vaststellen van
verschijnselen. Via de anamnese (=gesprek met de patiënt), die ook
gebruikt wordt in de gewone geneeskunde maar in dit geval veel
uitgebreider zal zijn, met relatief veel aandacht voor gedachten,
gevoelens, en gedragingen van de patiënt.


2

, Terwijl de somatische specialist begint met de anamnese en daarna
overgaat tot het lichamelijk onderzoek, doet de psychiater zijn onderzoek
terwijl hij de anamnese opneemt.
De symptomen worden vervolgens geclusterd tot ziektebeelden of
stoornissen.

De anamnese
› Speciële anamnese
- De geschiedenis van de psychiatrische aandoening waarvoor de
patient wordt onderzocht
› Algemeen psychiatrische anamnese
- Screening andere psychiatrische stoornissen
- Psychiatrische voorgeschiedenis persoonlijk en familiaal
› Somatische anamnese (lichamelijk)
› Sociale anamnese: drie milieus
- Thuis
- Opleiding/werk
- Vrije tijd
› Biografische anamnese
- Gezin van oorsprong, levensgeschiedenis, zelfbeschrijving

Heteroanamnese
- Gezin of anderen bevragen over de patiënt


PSYCHIATRISCH ONDERZOEK

Anamnese = uiterlijk en gedrag van de patiënt observeren
Psychiater = functioneren van de patiënt op cognitief, conatief en affectief
vlak

Aanvullend onderzoek

1) Psychologisch onderzoek
- Gestandaardiseerde testen om verschillende psychische functies
betrouwbaar te meten (Vb. intelligentietest)
- Neuropsychologische testen (Vb. Om aandacht en geheugen te
meten)

2) Aanvullend onderzoek
- Er bestaat geen aanvullend onderzoek om de diagnose te
bevestigen of te verwerpen (bv. door een bloedonderzoek)
- Waarom dan toch doen?: om een lichamelijke oorzaak uit te
sluiten, als ondersteuning voor keuze van een bepaalde
behandeling of om bijwerkingen van medicatie op te volgen.

3) Beeldvormend onderzoek van de hersenen (brain imaging)
- Structureel (structuur: MRI) & functioneel (metabolisme: PET)


3