1
Samenvatting Inleiding Recht
Universiteit Leiden
Studiejaar: 2025/2026
Bevat een volledige samenvatting van het boek Inleiding Recht, al de hoorcollege’s, al de
werkcollege’s, al de behandelde vonnissen/casuïstiek, en al de relevante wetsartikelen.
Inleiding Recht 2025/2026 Universiteit Leiden
,2
Inhoudsopgave
Week 1: Terreinverkenning………………………………….……………………………3
Week 2: Rechtswetenschap en Rechtsvinding…………………………………………..11
Week 3: Staatsrecht………………………………………………………………..……..18
Week 4: Strafrecht……………………………………………………………………..…28
Week 5: Privaatrecht……………………………………………………………….…….38
Week 6: Rechtsvergelijking, Volkenrecht, en Mensenrechten…………………………50
Inleiding Recht 2025/2026 Universiteit Leiden
, 3
Week 1: Terreinverkenning
Recht
Positief recht Natuurrecht
Alle geldende regels op een - Natuurlijke rechten die
bepaalde plek en tijd. aan mensen toekomen
Rechtsbronnen: omdat zij mens zijn.
1. De wet
2. Jurisprudentie
3. Verdragen
4. Gewoonte
Privaatrecht Publiekrecht
- Tussen burgers onderling - Tussen burger en overheid
- Initiatief bij handhaving ligt bij - Initiatief tot handhaving ligt bij
de burger de overheid
- Doel: beschermen autonomie en - Doel: algemeen belang
vrijheid burger beschermen
Materieel Formeel Materieel Formeel
- Inhoud van rechten - Procedure - Inhoud van rechten - Procedure
en plichten - Rv en plichten - Wetboek van
- BW - Wetboek van Strafvordering
Strafrecht
Dwingend Aanvullend Dwingend Aanvullend
- Niet afwijken - Afwijken is - Niet afwijken - Afwijken is
ok Dwingend Aanvullend ok
- Geldt - Niet afwijken - Afwijken is - Geldt Dwingend Aanvullend
alleen ok alleen - Niet afwijken - Afwijken is
als partijen - Geldt als partijen ok
niets alleen niets - Geldt
hebben als partijen hebben alleen
afgesproken niets afgesproken als partijen
hebben niets
afgesproken hebben
afgesproken
Inleiding Recht 2025/2026 Universiteit Leiden
, 4
Verschillen
Verschil dwingend recht en aanvullen/regelend recht
Dwingend recht Aanvullend/regelend recht
- Belanghebbenden mogen NIET afwijken van Alleen wanneer partijen zelf niets anders zijn
dwingend recht. overeengekomen.
- Ook al hebben zij dit bij onderlinge
overeenkomst afgesproken.
- Vuistregel: Het gaat om dwingend recht wanneer
het gaat om de openbare orde of goede zeden.
Verschil natuurrecht en positief recht
Natuurrecht (ius constituendum) Positief recht (ius positivum/ius constitutum)
- Een recht dat van nature, onafhankelijk van - Het recht dat geldt krachtens uitvaardiging
menselijke wilsbeslissing bestaat. - Het recht dat door de staat als geldend wordt
- Een niet bewust ‘gemaakt’ recht. geproclameerd.
Verschil objectief en subjectief recht
Objectief recht Subjectief recht
Het geheel van regels dat geldt in een De bevoegdheid die een burger aan die regels
gemeenschap. Het objectief recht manifesteert zich ontleent. Subjectief recht is gebaseerd op het
pas via het subjectieve recht. objectieve recht.
- Rudolf von Jhering (1818-1892): “Ook het objectieve recht is voor zijn ontwikkeling geheel afhankelijk
van het subjectieve recht." "Er ligt ook een verantwoordelijkheid bij het individu, in het opkomen voor
zijn eigen rechten levert hij een bijdrage aan de ontwikkeling van het objectieve recht.”
Verschil recht en moraal
Recht Moraal
De rechtsregel houdt zich bezig met het uiterlijke Moraal gaat over het innerlijk. Een immorele
gedrag. gedachte is niet strafbaar.
En kenmerkend voor het recht is de SANCTIE die
op de overtreding staat.
Verschil materieel en formeel recht
Materieel recht Formeel recht/procesrecht
Gaat over de inhoud. Gaat over de regeling van de procedure van het
rechtsgeding.
Verschil publiekrecht en privaatrecht
Inleiding Recht 2025/2026 Universiteit Leiden
Samenvatting Inleiding Recht
Universiteit Leiden
Studiejaar: 2025/2026
Bevat een volledige samenvatting van het boek Inleiding Recht, al de hoorcollege’s, al de
werkcollege’s, al de behandelde vonnissen/casuïstiek, en al de relevante wetsartikelen.
Inleiding Recht 2025/2026 Universiteit Leiden
,2
Inhoudsopgave
Week 1: Terreinverkenning………………………………….……………………………3
Week 2: Rechtswetenschap en Rechtsvinding…………………………………………..11
Week 3: Staatsrecht………………………………………………………………..……..18
Week 4: Strafrecht……………………………………………………………………..…28
Week 5: Privaatrecht……………………………………………………………….…….38
Week 6: Rechtsvergelijking, Volkenrecht, en Mensenrechten…………………………50
Inleiding Recht 2025/2026 Universiteit Leiden
, 3
Week 1: Terreinverkenning
Recht
Positief recht Natuurrecht
Alle geldende regels op een - Natuurlijke rechten die
bepaalde plek en tijd. aan mensen toekomen
Rechtsbronnen: omdat zij mens zijn.
1. De wet
2. Jurisprudentie
3. Verdragen
4. Gewoonte
Privaatrecht Publiekrecht
- Tussen burgers onderling - Tussen burger en overheid
- Initiatief bij handhaving ligt bij - Initiatief tot handhaving ligt bij
de burger de overheid
- Doel: beschermen autonomie en - Doel: algemeen belang
vrijheid burger beschermen
Materieel Formeel Materieel Formeel
- Inhoud van rechten - Procedure - Inhoud van rechten - Procedure
en plichten - Rv en plichten - Wetboek van
- BW - Wetboek van Strafvordering
Strafrecht
Dwingend Aanvullend Dwingend Aanvullend
- Niet afwijken - Afwijken is - Niet afwijken - Afwijken is
ok Dwingend Aanvullend ok
- Geldt - Niet afwijken - Afwijken is - Geldt Dwingend Aanvullend
alleen ok alleen - Niet afwijken - Afwijken is
als partijen - Geldt als partijen ok
niets alleen niets - Geldt
hebben als partijen hebben alleen
afgesproken niets afgesproken als partijen
hebben niets
afgesproken hebben
afgesproken
Inleiding Recht 2025/2026 Universiteit Leiden
, 4
Verschillen
Verschil dwingend recht en aanvullen/regelend recht
Dwingend recht Aanvullend/regelend recht
- Belanghebbenden mogen NIET afwijken van Alleen wanneer partijen zelf niets anders zijn
dwingend recht. overeengekomen.
- Ook al hebben zij dit bij onderlinge
overeenkomst afgesproken.
- Vuistregel: Het gaat om dwingend recht wanneer
het gaat om de openbare orde of goede zeden.
Verschil natuurrecht en positief recht
Natuurrecht (ius constituendum) Positief recht (ius positivum/ius constitutum)
- Een recht dat van nature, onafhankelijk van - Het recht dat geldt krachtens uitvaardiging
menselijke wilsbeslissing bestaat. - Het recht dat door de staat als geldend wordt
- Een niet bewust ‘gemaakt’ recht. geproclameerd.
Verschil objectief en subjectief recht
Objectief recht Subjectief recht
Het geheel van regels dat geldt in een De bevoegdheid die een burger aan die regels
gemeenschap. Het objectief recht manifesteert zich ontleent. Subjectief recht is gebaseerd op het
pas via het subjectieve recht. objectieve recht.
- Rudolf von Jhering (1818-1892): “Ook het objectieve recht is voor zijn ontwikkeling geheel afhankelijk
van het subjectieve recht." "Er ligt ook een verantwoordelijkheid bij het individu, in het opkomen voor
zijn eigen rechten levert hij een bijdrage aan de ontwikkeling van het objectieve recht.”
Verschil recht en moraal
Recht Moraal
De rechtsregel houdt zich bezig met het uiterlijke Moraal gaat over het innerlijk. Een immorele
gedrag. gedachte is niet strafbaar.
En kenmerkend voor het recht is de SANCTIE die
op de overtreding staat.
Verschil materieel en formeel recht
Materieel recht Formeel recht/procesrecht
Gaat over de inhoud. Gaat over de regeling van de procedure van het
rechtsgeding.
Verschil publiekrecht en privaatrecht
Inleiding Recht 2025/2026 Universiteit Leiden
