NOTITIES RZL
INHOUDSOPGAVE
1. DENKEN OVER DE EIGEN LEVENSOPVATTING .............................................................................................. 2
1.1. EEN PSYCHOLOGISCH KIJKJE .............................................................................................................................. 2
1.2. HET EFFECT VAN ONZE MAATSCHAPPIJ .................................................................................................................. 3
1.2.1. Het inzicht van kennissociologie........................................................................................................... 3
1.3. DE KRACHT VAN DE NATUUR............................................................................................................................... 4
1.4. FILOSOFISCH NADENKEN OVER VRIJHEID ............................................................................................................... 5
1.5. EEN CULTURELE DISCUSSIEMOGELIJKHEID ............................................................................................................. 5
1.6. EEN VISIE VAN EEN BEDRIJF ................................................................................................................................ 6
2. TUSSEN GELOOF EN WETENSCHAP ............................................................................................................. 7
2.1. HET PROCES VAN VERWERELDLIJKING................................................................................................................... 7
2.2. IS DE BASIS VAN DE CHRISTELIJKE LITERATUUR ‘HET SCHEPPINGSVERHAAL’ WAAR? ........................................................... 8
2.3. SPANNING TUSSEN GELOOF EN WETENSCHAP ........................................................................................................ 9
3. FEITENTAAL EN SYMBOLISCHE TAAL ..........................................................................................................11
3.1. HET VERBAND TUSSEN TAAL EN DENKEN ...............................................................................................................11
3.2. DE LINGUÏSTISCHE REVOLUTIE ...........................................................................................................................11
3.3. RELIGIEUZE TAAL TEGENOVER FEITENTAAL ............................................................................................................12
3.4. SCHULD: ‘ZIEN’ OF ‘NIET ZIEN’ ..........................................................................................................................13
4. ERVARING EN GELOOF...............................................................................................................................15
4.1. WAT IS EEN ERVARING? ...................................................................................................................................15
4.2. WAT IS EEN DIEPTE-ERVARING? .........................................................................................................................15
4.3. WAT IS EEN GELOOFSERVARING .........................................................................................................................16
4.4. WAT IS BIJ CHRISTENEN EEN ERVARING VAN GOD? ..................................................................................................17
4.5. HOE ZET JE DERGELIJKE ERVARINGEN OM IN TAAL? ..................................................................................................18
Pagina 1 van 19
,1. DENKEN OVER DE EIGEN LEVENSOPVATTING
1.1. EEN PSYCHOLOGISCH KIJKJE
Sigmund Freud
- Psychiater
- Ideeën over zelfbewustzijn van de mens
Freuds stelling over de mens
- Mens is niet zijn eigen licht/ goddelijk licht in het brein
MAAR: gedreven door primaire passies
o Eros = drang naar leven, liefde, creatie
o Thanatos = drang naar dood, vernietiging en destructie
Freuds visie op ideeën
- Ontstaan uit:
o Het Es = onze diepste lusten en verlangens (realiteitszin)
o Het Über-Ich = aangeleerde normen en waarden van opvoeders/ ouders (geweten)
à Volgens Freud kopie van dat van ouders
§ 0-6 jaar: onbewust
¨ 1ste fase in leven = orale fase
¨ 2de fase in leven = anale fase
¨ 3de fase in leven = genitale fase
Schematisch
Het Es à à Diepste gedachten
(Diepste lusten)
- Eros = seksueel
- Thanatos = agressie 2 driften die zorgen dat je blijft bestaan
- Ich = realiteitszin
- Über-Ich = geweten Hoed die motor overkoepelt
Pagina 2 van 19
, 1.2. HET EFFECT VAN ONZE MAATSCHAPPIJ
1.2.1. HET INZICHT VAN KENNISSOCIOLOGIE
Karl Mannheim
- ‘Vader’ kennissociologie
- Ideology and Utopia
Kernidee kennissociologie
- Kennissociologie = Persoonlijke opvattingen worden bepaald door sociale omgeving waarin we vertoeven
- Niet alleen wat we denken, maar ook hoe we denken
Invloed tijd en opvoeding
- Vaak meer beïnvloed door ouders, tijd en sociale klasse
à Historisch materialisme (Marx)
o Denken van individu grotendeels bepaald door sociale klasse waarin we opgroeien
à Samenleving bepaalt hoe we denken
- Niet per sé causaal verband
MAAR: Ontkennen verband à Intellectuele onwetendheid
Europese samenleving
- Vroeger (> WOI en WOII)
o Homogene cultuur
§ Moraal bepaald door Kerk, familie en buurt
¨ Familie = Dragende kracht voor elke agrarische cultuur
¨ Buurtcontrole (= vroeger veel roddels in de buurt waar je woont)
§ Verdwenen door verschuiving agrarische naar grootstadcultuur
- Nu (2024)
o Pluralistische cultuur
= Keuzecultuur
§ Men luistert niet meer naar kerk (bv. celibaat)
§ Gesloten gezinnen (= cocon)
§ Contact met andere overtuigingen via:
¨ Media
¨ Reizen naar andere culturen
§ Impact op individu:
¨ Decision stress (= keuzestress)
= Stress door hoeveelheid opties aan keuzes in bv. carrière, opvoeding, relaties, ...
2 reacties op pluralisme/ keuzestress
1) Modern conformisme
à Fanatiek vasthouden aan gangbare ideologieën voor zekerheid
à Sterke invloed omgeving, publieke opinie, leeftijdsgenoten, ...
à Gedragsconformisme en verborgen verleiders (media, entertainment, ...)
à Vroeger invloed van bovenaf à Nu van opzij: soortgenoten
❊ Peer pressure
Pagina 3 van 19
INHOUDSOPGAVE
1. DENKEN OVER DE EIGEN LEVENSOPVATTING .............................................................................................. 2
1.1. EEN PSYCHOLOGISCH KIJKJE .............................................................................................................................. 2
1.2. HET EFFECT VAN ONZE MAATSCHAPPIJ .................................................................................................................. 3
1.2.1. Het inzicht van kennissociologie........................................................................................................... 3
1.3. DE KRACHT VAN DE NATUUR............................................................................................................................... 4
1.4. FILOSOFISCH NADENKEN OVER VRIJHEID ............................................................................................................... 5
1.5. EEN CULTURELE DISCUSSIEMOGELIJKHEID ............................................................................................................. 5
1.6. EEN VISIE VAN EEN BEDRIJF ................................................................................................................................ 6
2. TUSSEN GELOOF EN WETENSCHAP ............................................................................................................. 7
2.1. HET PROCES VAN VERWERELDLIJKING................................................................................................................... 7
2.2. IS DE BASIS VAN DE CHRISTELIJKE LITERATUUR ‘HET SCHEPPINGSVERHAAL’ WAAR? ........................................................... 8
2.3. SPANNING TUSSEN GELOOF EN WETENSCHAP ........................................................................................................ 9
3. FEITENTAAL EN SYMBOLISCHE TAAL ..........................................................................................................11
3.1. HET VERBAND TUSSEN TAAL EN DENKEN ...............................................................................................................11
3.2. DE LINGUÏSTISCHE REVOLUTIE ...........................................................................................................................11
3.3. RELIGIEUZE TAAL TEGENOVER FEITENTAAL ............................................................................................................12
3.4. SCHULD: ‘ZIEN’ OF ‘NIET ZIEN’ ..........................................................................................................................13
4. ERVARING EN GELOOF...............................................................................................................................15
4.1. WAT IS EEN ERVARING? ...................................................................................................................................15
4.2. WAT IS EEN DIEPTE-ERVARING? .........................................................................................................................15
4.3. WAT IS EEN GELOOFSERVARING .........................................................................................................................16
4.4. WAT IS BIJ CHRISTENEN EEN ERVARING VAN GOD? ..................................................................................................17
4.5. HOE ZET JE DERGELIJKE ERVARINGEN OM IN TAAL? ..................................................................................................18
Pagina 1 van 19
,1. DENKEN OVER DE EIGEN LEVENSOPVATTING
1.1. EEN PSYCHOLOGISCH KIJKJE
Sigmund Freud
- Psychiater
- Ideeën over zelfbewustzijn van de mens
Freuds stelling over de mens
- Mens is niet zijn eigen licht/ goddelijk licht in het brein
MAAR: gedreven door primaire passies
o Eros = drang naar leven, liefde, creatie
o Thanatos = drang naar dood, vernietiging en destructie
Freuds visie op ideeën
- Ontstaan uit:
o Het Es = onze diepste lusten en verlangens (realiteitszin)
o Het Über-Ich = aangeleerde normen en waarden van opvoeders/ ouders (geweten)
à Volgens Freud kopie van dat van ouders
§ 0-6 jaar: onbewust
¨ 1ste fase in leven = orale fase
¨ 2de fase in leven = anale fase
¨ 3de fase in leven = genitale fase
Schematisch
Het Es à à Diepste gedachten
(Diepste lusten)
- Eros = seksueel
- Thanatos = agressie 2 driften die zorgen dat je blijft bestaan
- Ich = realiteitszin
- Über-Ich = geweten Hoed die motor overkoepelt
Pagina 2 van 19
, 1.2. HET EFFECT VAN ONZE MAATSCHAPPIJ
1.2.1. HET INZICHT VAN KENNISSOCIOLOGIE
Karl Mannheim
- ‘Vader’ kennissociologie
- Ideology and Utopia
Kernidee kennissociologie
- Kennissociologie = Persoonlijke opvattingen worden bepaald door sociale omgeving waarin we vertoeven
- Niet alleen wat we denken, maar ook hoe we denken
Invloed tijd en opvoeding
- Vaak meer beïnvloed door ouders, tijd en sociale klasse
à Historisch materialisme (Marx)
o Denken van individu grotendeels bepaald door sociale klasse waarin we opgroeien
à Samenleving bepaalt hoe we denken
- Niet per sé causaal verband
MAAR: Ontkennen verband à Intellectuele onwetendheid
Europese samenleving
- Vroeger (> WOI en WOII)
o Homogene cultuur
§ Moraal bepaald door Kerk, familie en buurt
¨ Familie = Dragende kracht voor elke agrarische cultuur
¨ Buurtcontrole (= vroeger veel roddels in de buurt waar je woont)
§ Verdwenen door verschuiving agrarische naar grootstadcultuur
- Nu (2024)
o Pluralistische cultuur
= Keuzecultuur
§ Men luistert niet meer naar kerk (bv. celibaat)
§ Gesloten gezinnen (= cocon)
§ Contact met andere overtuigingen via:
¨ Media
¨ Reizen naar andere culturen
§ Impact op individu:
¨ Decision stress (= keuzestress)
= Stress door hoeveelheid opties aan keuzes in bv. carrière, opvoeding, relaties, ...
2 reacties op pluralisme/ keuzestress
1) Modern conformisme
à Fanatiek vasthouden aan gangbare ideologieën voor zekerheid
à Sterke invloed omgeving, publieke opinie, leeftijdsgenoten, ...
à Gedragsconformisme en verborgen verleiders (media, entertainment, ...)
à Vroeger invloed van bovenaf à Nu van opzij: soortgenoten
❊ Peer pressure
Pagina 3 van 19
