Samenvattingen WVV 2
Sociaal cultureel volwassenenwerk
Historiek
*coöperatie : een door een mens gedreven onderneming die ernaar streeft
te voorzien in de gem. behoeften van haar leden en de behoeften van haar
gemeenschap.
*naschoolse werken : volkshogescholen, vormingswerk en amateurkunsten
19E eeuw Industrialisering van de
samenleving, grote groep Belgen
plattelandsvlucht
arbeidersklasse ontstond.
Cultuurfondsen zien licht vanuit
‘volksopvoeding en
volksverheffing’ zij staan in voor
1e vormen van democratisering van
cultuur.
1851 – Willemsfonds :
pionierswerking opgericht in Gent
vanuit privaat en liberaal initiatief,
in schoot Willemsfonds werden er
bibliotheken opgericht.
1875 – Davidsfonds : katholieke
hoek
Leuze : ‘voor godsdienst taal en
volk’ ,
Organiseerde volledig in teken van
Vlaamse ontvoogding en
geletterdheid
1945 – Vermeylenfonds :
socialistische tegenhanger.
1881 – coöperatie vooruit : openen
een bakkerij, supermarkt en
apotheek en later zetten ze ook in
op kunst en cultuur
1913 feestpaleis vooruit, nu
noemt het VIERNULVIER.
*amateurkunsten en
, volksontwikkelingswerk
organisaties ontstaan die zich
scharen onder liefhebberscultuur
(amateurkunsten).
*Buitenland
1884 : Toynbee Hall – London als
pionierswerk op vlak van
volksontwikkeling
1889 : Hull House door Jane Adams
en Ellen Gates Starr met focus op
sociale en culturele ontplooiing en
ontvoogding.
Spanningsveld emancipatie <->
sociale controle
20STE eeuw ‘roaring twenties’ invloedrijke
kunststromingen zoals
expressionisme en surrealisme
*openbare bibliotheken,
vormingswerk en
amateurkunsten
1911 – KVLV (FERM) :
vrouwenafdeling van de Belgische
Boerenbond, educatieve
initiatieven en andere vormen van
sociale en culturele ontplooiing en
vrijetijdsbesteding
1921 – toelagen openbare
bibliotheken en naschoolse werken
(gesubsidieerde vrijheid)
‘vrijetijdsprobleem’ debat rond
aanwenden middelen
volksopvoeding bevorderen en
beter gebruik vrije tijd van
arbeiders boost in socioculturele
initiatieven;
*Buitenland
1937 – Frankrijk ontstaan CEMEA
als prille initiatieven van kunst- en
cultuureducatie met inzet
participatieve en actieve
, leervormen
Voet aan grond rond jaren
40 : ontstaan werkcentrum
voor actieve
opvoedmethodes, hieruit
ontstaan dan weer
jeugdateliers
*na WO2 uitbouw sociaal-culturele
sector van verzorgingsstaat, door
WO2 hadden we nood aan andere
noden en modellen.
*Volkshogescholen – plaatsen
waar mensen zich kunnen
bijscholen in allerhande thema’s
die een persoonlijke ontwikkeling
als doel hebben.
België?? Stichting Lodewijk de
Raet
VERDER AFWERKEN
21ste eeuw 2000 : groei van burgerinitiatieven
die vanuit gemeenschap
activiteiten en projecten initiëren
Grassroots initiatieven
*herstructurering sociaal-
cultureel volwassenenwerk
2003 – herstructurering met
groeiende aandacht voor
participatie.
Er komt 1 steunpunt die belangen
praktijk ondersteund : Socius
Nieuw decreet = duidelijke
positionering beleid met sociaal-
culturele methodiek centraal met
nadruk op vorming en
gemeenschapsvorming.
2010 4 sociaal-culturele functies
in decreet geschreven om
doelgericht en methodisch
veranderingsprocessen in gang te
zetten. (leerfunctie, cultuurfunctie,
gemeenschapsvormende en
, maatschappelijke
bewegingsfunctie)
2017 decreet omgezet in 3
rollen die door alle organisaties
moeten worden uitgevoerd :
verbindende rol, kritische rol en
laboratoriumrol
*burgerinitiatieven als nieuwe
voedingsbodem
Ze proberen op hun manier
antwoord te formuleren op
maatschappelijke uitdagingen,
hierdoor een voedingsbodem.
Verschuivingen
Privaat publiek initiatief - door drang naar professionalisering en
erkenning zijn ze meer en meer opgeschoven naar gesubsidieerde
organisaties, actuele burgerinitiatieven wakkeren het particuliere (private)
veld terug aan.
Autonomie overheidssturing - autonomie centraal voor sociaal-
cultureel werk, vandaag de dag komt deze onder druk staan onder invloed
politieke ideologieën en maatschappelijke discours.
(grondwettelijk hof besluit toevoeging van niet- gesegregeerde
socioculturele initiatieven te schrappen als subsidievoorwaarde subsidies
te ontvangen)
Spanningsvelden
Controle emancipatie – aan de ene kant sociaal-culturele
initiatieven gericht op ontplooiing, emancipatie en ontvoogding en aan
andere kant ook op inpassing en aanpassing aan bestaande sociale en
politieke orde. ( VB: connected.Dots)
Bottom-up initiatief nood aan institutionalisering - ontstaan
vanuit burgerinitiatieven van onderuit, doorheen tijd streven organisaties
naar erkenning en dit vraagt beleidsmatige ondersteuning ( VB:
organisatie de Koer).
Autonomie toenemende regulering – autonomie ten opzichte van
de overheid om voldoende in contact te blijven staan bij leefwereld
burgers, maar laatste jaren alsmaar meer nadruk op regelgeving met oog
op kwaliteitsbewaking. ( VB: Manoeuvre verloor subsidie omdat missie en
visie botste met kunstdecreet).
Methodische benadering emancipatorisch en politiserend
werk – de methodische benadering dreigt te leiden tot een technische en
Sociaal cultureel volwassenenwerk
Historiek
*coöperatie : een door een mens gedreven onderneming die ernaar streeft
te voorzien in de gem. behoeften van haar leden en de behoeften van haar
gemeenschap.
*naschoolse werken : volkshogescholen, vormingswerk en amateurkunsten
19E eeuw Industrialisering van de
samenleving, grote groep Belgen
plattelandsvlucht
arbeidersklasse ontstond.
Cultuurfondsen zien licht vanuit
‘volksopvoeding en
volksverheffing’ zij staan in voor
1e vormen van democratisering van
cultuur.
1851 – Willemsfonds :
pionierswerking opgericht in Gent
vanuit privaat en liberaal initiatief,
in schoot Willemsfonds werden er
bibliotheken opgericht.
1875 – Davidsfonds : katholieke
hoek
Leuze : ‘voor godsdienst taal en
volk’ ,
Organiseerde volledig in teken van
Vlaamse ontvoogding en
geletterdheid
1945 – Vermeylenfonds :
socialistische tegenhanger.
1881 – coöperatie vooruit : openen
een bakkerij, supermarkt en
apotheek en later zetten ze ook in
op kunst en cultuur
1913 feestpaleis vooruit, nu
noemt het VIERNULVIER.
*amateurkunsten en
, volksontwikkelingswerk
organisaties ontstaan die zich
scharen onder liefhebberscultuur
(amateurkunsten).
*Buitenland
1884 : Toynbee Hall – London als
pionierswerk op vlak van
volksontwikkeling
1889 : Hull House door Jane Adams
en Ellen Gates Starr met focus op
sociale en culturele ontplooiing en
ontvoogding.
Spanningsveld emancipatie <->
sociale controle
20STE eeuw ‘roaring twenties’ invloedrijke
kunststromingen zoals
expressionisme en surrealisme
*openbare bibliotheken,
vormingswerk en
amateurkunsten
1911 – KVLV (FERM) :
vrouwenafdeling van de Belgische
Boerenbond, educatieve
initiatieven en andere vormen van
sociale en culturele ontplooiing en
vrijetijdsbesteding
1921 – toelagen openbare
bibliotheken en naschoolse werken
(gesubsidieerde vrijheid)
‘vrijetijdsprobleem’ debat rond
aanwenden middelen
volksopvoeding bevorderen en
beter gebruik vrije tijd van
arbeiders boost in socioculturele
initiatieven;
*Buitenland
1937 – Frankrijk ontstaan CEMEA
als prille initiatieven van kunst- en
cultuureducatie met inzet
participatieve en actieve
, leervormen
Voet aan grond rond jaren
40 : ontstaan werkcentrum
voor actieve
opvoedmethodes, hieruit
ontstaan dan weer
jeugdateliers
*na WO2 uitbouw sociaal-culturele
sector van verzorgingsstaat, door
WO2 hadden we nood aan andere
noden en modellen.
*Volkshogescholen – plaatsen
waar mensen zich kunnen
bijscholen in allerhande thema’s
die een persoonlijke ontwikkeling
als doel hebben.
België?? Stichting Lodewijk de
Raet
VERDER AFWERKEN
21ste eeuw 2000 : groei van burgerinitiatieven
die vanuit gemeenschap
activiteiten en projecten initiëren
Grassroots initiatieven
*herstructurering sociaal-
cultureel volwassenenwerk
2003 – herstructurering met
groeiende aandacht voor
participatie.
Er komt 1 steunpunt die belangen
praktijk ondersteund : Socius
Nieuw decreet = duidelijke
positionering beleid met sociaal-
culturele methodiek centraal met
nadruk op vorming en
gemeenschapsvorming.
2010 4 sociaal-culturele functies
in decreet geschreven om
doelgericht en methodisch
veranderingsprocessen in gang te
zetten. (leerfunctie, cultuurfunctie,
gemeenschapsvormende en
, maatschappelijke
bewegingsfunctie)
2017 decreet omgezet in 3
rollen die door alle organisaties
moeten worden uitgevoerd :
verbindende rol, kritische rol en
laboratoriumrol
*burgerinitiatieven als nieuwe
voedingsbodem
Ze proberen op hun manier
antwoord te formuleren op
maatschappelijke uitdagingen,
hierdoor een voedingsbodem.
Verschuivingen
Privaat publiek initiatief - door drang naar professionalisering en
erkenning zijn ze meer en meer opgeschoven naar gesubsidieerde
organisaties, actuele burgerinitiatieven wakkeren het particuliere (private)
veld terug aan.
Autonomie overheidssturing - autonomie centraal voor sociaal-
cultureel werk, vandaag de dag komt deze onder druk staan onder invloed
politieke ideologieën en maatschappelijke discours.
(grondwettelijk hof besluit toevoeging van niet- gesegregeerde
socioculturele initiatieven te schrappen als subsidievoorwaarde subsidies
te ontvangen)
Spanningsvelden
Controle emancipatie – aan de ene kant sociaal-culturele
initiatieven gericht op ontplooiing, emancipatie en ontvoogding en aan
andere kant ook op inpassing en aanpassing aan bestaande sociale en
politieke orde. ( VB: connected.Dots)
Bottom-up initiatief nood aan institutionalisering - ontstaan
vanuit burgerinitiatieven van onderuit, doorheen tijd streven organisaties
naar erkenning en dit vraagt beleidsmatige ondersteuning ( VB:
organisatie de Koer).
Autonomie toenemende regulering – autonomie ten opzichte van
de overheid om voldoende in contact te blijven staan bij leefwereld
burgers, maar laatste jaren alsmaar meer nadruk op regelgeving met oog
op kwaliteitsbewaking. ( VB: Manoeuvre verloor subsidie omdat missie en
visie botste met kunstdecreet).
Methodische benadering emancipatorisch en politiserend
werk – de methodische benadering dreigt te leiden tot een technische en
