Ontwikkelingspsychologie
INTRODUCTIE
Basisbegrippen
→ aangeleerde hulpeloosheid (hond)
→ zie doc
Emotie vs stemming
→ depressie
→ angststoornis (neurotisch)
Gedragsverandering
→ visuele inrichting van omgeving
- Bv. loopbaan op vloer van luchthaven
→ gezondheidsgedrag beïnvloeden door kleine aanpassingen
- Bv. snoepautomaat
→ sociale invloed : leiden door gedrag van anderen
→ Bv. succes van McDonalds
- Belongingsmechanismen (happy meal)
- Zekerheid : openingstijden en type voedsel (alles smaakt hetzelfde)
- Reclame : op basis van associatie
- Alle soorten smaken
- Goedkoop
- Beschermend : herkenbaar logo
MENTALE ONTWIKKELING
Perioden in levensloop
→ neonatal
→ Infancy
→ Toddlerhood
→ Preschool period
→ Elementary school
→ Puberty
→ Adolescence
→ Young adulthood
→ Adulthood
→ elderly
Verlenging juveniele periode
→ socioculturele evolutie
→ biologische voorsprong in evolutie
→ verlengt door maatschappelijke factoren
- Bv. lang studeren
- Stimulering van cognitieve activiteit : betere ontwikkeling hersenen
1
,Flynn effect
→ per decennium stijgt de gemiddelde intelligentiescore met 3 tot 5 punten op basis van
hogere ruwe scores
→ mogelijke oorzaken
- Rijke stimulering via tv, radio, school
- Stijging in algemene conditie en mentale fitheid
- Betere leermogelijkheden (school en online)
- Verbetering van gezondheidszorg
- Preventie kindermishandeling
- Betere kennis over testen en erin gebruikte vragen
- Daling gezinsgrootte : meer individuele aandacht
- Stijging welvaart : betere ontwikkeling door clubs en hobby’s
- Toename differentiatie en individuele ondersteuning in onderwijs
→ reversed Flynn effect sinds 10 jaar
- Slechtere scores op IQ testen en PISA- resultaten dalen
- Veel meer afleiding door externe prikkels
- Instelling van jongeren
- Lagere standaarden en verwachtingen
- Ouders minder betrokken
- Anderstalige achtergrond
- Maatschappelijke evoluties leidend tot verslaving en verstoord slaapgedrag
- Milieuvervuiling
- Multitasking : zorgt voor overstimulatie
- Natuurlijke daling : stijging kan niet blijven duren
Geheugen bij jonge kinderen
→ op basis van herkenning
Controle in onderzoek
2
,Neonatale leeftijdsbepaling
→ bij premature baby leeftijd aanpassen
→ kalenderleeftijd : vanaf geboorte
→ conceptieleeftijd : tussen conceptie en geboorte
- Bij prematuur : CL = 7 maand , KL = 2 maand
→ gecorrigeerde leeftijd
Piagetiaanse visie op vroege cognitieve ontwikkeling
→ sensory motorisch : actief opbouwen van kennis
→ concept van assimilatie en accommodatie
- Cognitieve structuur moet zich aanpassen om wereld te begrijpen
- Zoeken naar verklaringen
Assimilatie
→ gegeneraliserende assimilatie
- Uitbreiding toepassingsgebied
→ differentiërende assimilatie
- Globaal schema verfijnd in nieuwe schema’s
- Scherpere focus op realiteit
→ functionele of reproductieve assimilatie
- Herhaalde toepassing van nieuw aangeleerde handeling
→ reciproke assimilatie
- Meerdere cognitieve schema’s betrokken
- Kijken en grijpen naar voorwerp
Accommodatie
→ samenwerken met generaliserende assimilatie
→ denksysteem aangepast worden
→ denken in categorieën
circulaire reacties : examen!!!!
→ primair
- 1 maand
- Kijken, zuigen , luisteren
→ secundair
- 4 maand
- Herhalingen van activiteiten
- Meer focus op resultaat van handeling dan op handeling zelf
- Zwieren , schudden
→ tertiair
- 12 maand
- Herhaling met variatie
- Gegeneraliseerde en differentiërende assimilatie
- Noodzakelijke accomodatie
3
, Cognitieve herstructurering in fasen
→ sensori-motorisch
- 0-2
- Kennis gestuurd door motorisch handelen
→ pre-operationeel
- 2-7 (op dit moment 2-5)
- Kennis obv voorstellingsvermogen
- Sterk gestuurd door perceptie
- pre logisch
→ concreet-operationeel
- 7-12
- Denken op symbolisch niveau
- Denkregels
- relatielogica
→ formeel-operationeel
- 12+
- Abstract niveau
- oordeels logica
Preverbaal symbolisch denken
→ anticipatie op verplaatsing van voorwerpen
→ fantasie : steentje stelt snoep voor
→ vanaf 2e levensjaar
Objectpermanentie
→ iets blijft bestaan , ook al zie je het niet meer
→ ontwikkelt zich tijdens eerste 2 levensjaren op
verschillende niveaus
→ fase : 10-12 maand
- A/B errors : foute keuze maken tussen 2
opties (perseveratieve fouten : Bv. zoeken
op plaats waar voorwerp eerst lag)
→ fase : 12-18 maand
Perseveratie
→ oorzaken
- Tekort aan geheugen en voorstellingsvermogen
- Bekrachtiging : reactie van andere persoon
4
INTRODUCTIE
Basisbegrippen
→ aangeleerde hulpeloosheid (hond)
→ zie doc
Emotie vs stemming
→ depressie
→ angststoornis (neurotisch)
Gedragsverandering
→ visuele inrichting van omgeving
- Bv. loopbaan op vloer van luchthaven
→ gezondheidsgedrag beïnvloeden door kleine aanpassingen
- Bv. snoepautomaat
→ sociale invloed : leiden door gedrag van anderen
→ Bv. succes van McDonalds
- Belongingsmechanismen (happy meal)
- Zekerheid : openingstijden en type voedsel (alles smaakt hetzelfde)
- Reclame : op basis van associatie
- Alle soorten smaken
- Goedkoop
- Beschermend : herkenbaar logo
MENTALE ONTWIKKELING
Perioden in levensloop
→ neonatal
→ Infancy
→ Toddlerhood
→ Preschool period
→ Elementary school
→ Puberty
→ Adolescence
→ Young adulthood
→ Adulthood
→ elderly
Verlenging juveniele periode
→ socioculturele evolutie
→ biologische voorsprong in evolutie
→ verlengt door maatschappelijke factoren
- Bv. lang studeren
- Stimulering van cognitieve activiteit : betere ontwikkeling hersenen
1
,Flynn effect
→ per decennium stijgt de gemiddelde intelligentiescore met 3 tot 5 punten op basis van
hogere ruwe scores
→ mogelijke oorzaken
- Rijke stimulering via tv, radio, school
- Stijging in algemene conditie en mentale fitheid
- Betere leermogelijkheden (school en online)
- Verbetering van gezondheidszorg
- Preventie kindermishandeling
- Betere kennis over testen en erin gebruikte vragen
- Daling gezinsgrootte : meer individuele aandacht
- Stijging welvaart : betere ontwikkeling door clubs en hobby’s
- Toename differentiatie en individuele ondersteuning in onderwijs
→ reversed Flynn effect sinds 10 jaar
- Slechtere scores op IQ testen en PISA- resultaten dalen
- Veel meer afleiding door externe prikkels
- Instelling van jongeren
- Lagere standaarden en verwachtingen
- Ouders minder betrokken
- Anderstalige achtergrond
- Maatschappelijke evoluties leidend tot verslaving en verstoord slaapgedrag
- Milieuvervuiling
- Multitasking : zorgt voor overstimulatie
- Natuurlijke daling : stijging kan niet blijven duren
Geheugen bij jonge kinderen
→ op basis van herkenning
Controle in onderzoek
2
,Neonatale leeftijdsbepaling
→ bij premature baby leeftijd aanpassen
→ kalenderleeftijd : vanaf geboorte
→ conceptieleeftijd : tussen conceptie en geboorte
- Bij prematuur : CL = 7 maand , KL = 2 maand
→ gecorrigeerde leeftijd
Piagetiaanse visie op vroege cognitieve ontwikkeling
→ sensory motorisch : actief opbouwen van kennis
→ concept van assimilatie en accommodatie
- Cognitieve structuur moet zich aanpassen om wereld te begrijpen
- Zoeken naar verklaringen
Assimilatie
→ gegeneraliserende assimilatie
- Uitbreiding toepassingsgebied
→ differentiërende assimilatie
- Globaal schema verfijnd in nieuwe schema’s
- Scherpere focus op realiteit
→ functionele of reproductieve assimilatie
- Herhaalde toepassing van nieuw aangeleerde handeling
→ reciproke assimilatie
- Meerdere cognitieve schema’s betrokken
- Kijken en grijpen naar voorwerp
Accommodatie
→ samenwerken met generaliserende assimilatie
→ denksysteem aangepast worden
→ denken in categorieën
circulaire reacties : examen!!!!
→ primair
- 1 maand
- Kijken, zuigen , luisteren
→ secundair
- 4 maand
- Herhalingen van activiteiten
- Meer focus op resultaat van handeling dan op handeling zelf
- Zwieren , schudden
→ tertiair
- 12 maand
- Herhaling met variatie
- Gegeneraliseerde en differentiërende assimilatie
- Noodzakelijke accomodatie
3
, Cognitieve herstructurering in fasen
→ sensori-motorisch
- 0-2
- Kennis gestuurd door motorisch handelen
→ pre-operationeel
- 2-7 (op dit moment 2-5)
- Kennis obv voorstellingsvermogen
- Sterk gestuurd door perceptie
- pre logisch
→ concreet-operationeel
- 7-12
- Denken op symbolisch niveau
- Denkregels
- relatielogica
→ formeel-operationeel
- 12+
- Abstract niveau
- oordeels logica
Preverbaal symbolisch denken
→ anticipatie op verplaatsing van voorwerpen
→ fantasie : steentje stelt snoep voor
→ vanaf 2e levensjaar
Objectpermanentie
→ iets blijft bestaan , ook al zie je het niet meer
→ ontwikkelt zich tijdens eerste 2 levensjaren op
verschillende niveaus
→ fase : 10-12 maand
- A/B errors : foute keuze maken tussen 2
opties (perseveratieve fouten : Bv. zoeken
op plaats waar voorwerp eerst lag)
→ fase : 12-18 maand
Perseveratie
→ oorzaken
- Tekort aan geheugen en voorstellingsvermogen
- Bekrachtiging : reactie van andere persoon
4
