Luchtweginfecties
Luchtweginfecties - Verkoudheid
- Bronchitis
- Pneumonie
- Tuberculose
Verkoudheid
Definitie Virale ontsteking van het slijmvlies van de bovenste luchtwegen
(vnl. neusslijmvlies = rhinitis)
Dmv te veel verschillende virusstammen = geen immuniteit
Symptomen - Verstopte neus, niezen, verminderd reukvermogen
- Rhinorree = snot
- Lichte hoest (onproductief)
- Hoofdpijn
- Geen koorts
Behandeling Geneest vanzelf, wel symptoombehandeling:
- Neus spoelen met fysiologische zoutoplossing
- Decongestieve neusdruppels (max. 1x/week) (= nasale vasoconstrictoren)
Bronchitis
Definitie Veroorzaakt door zelflimiterende inflammatie van de bronchi
- Acute bronchitis = meestal viraal (vb. griep)
- PT’en die bestaande long- of luchtwegproblemen hebben = vaker bacterieel
Symptomen - Hoest sinds > 5 dagen
- Sputumproductie (= productieve hoest)
- Wheezing: piepende ademhaling door passage van lucht door vernauwde
bronchi (hoorbaar bij auscultatie of uitademing)
- Geen koorts
Behandeling Geneest vanzelf, soms wel medicatie voorgeschreven (evidentie?)
Pneumonie
Definitie Inflammatie van het longparenchym zelf (longontsteking) er ontwikkelt zich een
infectieus ontstekingsinfiltraat in de longblaasjes
Frequentste verwekkers:
- Bacteriën: (hoge mortaliteit)
Streptococcus pneumoniae (pneumokokken)
- Virussen
Influenza (griep)
- Schimmels
Aspergillose
- Parasieten
Toxoplasmose
Transmissie 1. Directe inhalatie van geïnfecteerde droplets ‘druppelinfectie)
2. Aspiratie van orofaryngeale secreties
3. Migratie vanuit de mucosa van de BLW (bovenste luchtwegen)
4. Hematogene verspreiding (IV-katheters, IV-drugsgebruikers)
Verdedigings- - Trilharen (cilia) die een mucuslaag voortstuwen richting de larynx dit vangt
mechanismen het grootste gedeelte ziekteverwekkers op en bevat Ig-A antistoffen
- Bacteriën die toch de alveolen bereiken: geïnactiveerd door neutrofielen of
macrofagen ter plekke
(vooral bij PT met verhoogd risico op microbiële transmissie, minder lokale afweer,
rokers waarvan cilia minder werken)
Inflammatoir Ontstekingsinfiltraat vult de normaal met lucht gevulde longblaasjes
proces (WBC/etter, RBC en ziekteverwekkers)
Gasuitwisseling is bemoeilijkt
Mogelijke - Blijft lokaal ontstekingsproces (lokale consolidatie)
, evolutie - Uitbreiding naar volledige lob (lobaire pneumonie)
- Uitbreiding naar volledige long/beide longen
- Vochtuitstorting in pleuraholte (pleura-effusie)
- Evolutie naar afgekapseld abces (longabsces)
- Bacteriëmie en septische shock
Symptomen - Koorts (koude rillingen)
- Hoest met opgeven van etterig of bloederig sputum
- Thoracale pijn (pleurale pijn)
- Beeld van respiratoire distress (ademhalingsmoeilijkheden)
- Symptomen van septische shock
Zeer snelle symptomen
(bij ouderen zijn symptomen minder uitgesproken maar is wel een hogere mortaliteit)
Diagnose - Parameters
- Longauscultatie
Verminderd ademgeruis in een deel van de long
‘Bijgeluiden’:
Ronchi: door het verplaatsen van secreties
Crepitaties: knetterende geluiden wijst op vocht
- RX-thorax: aantonen van de consolidatie (verdichtingszone)
- Labo:
Leukocytose + formule (linksverschuiving?), CRP
Hemoculturen en sputumcultuur: verwekker + antibiogram
Virale serologie of keelwisser bij vermoeden influenza
Behandeling Hospitalisatie:
- Ouderen (>65j) of gekende comorbiditeiten (hartfalen, COPD, diabetes)
- Ongunstige parameters
Behandeling:
- Vocht, O2
- Koorts- en pijnbestrijding
- Antibiotica: elke pneumonie wordt als bacterieel beschouwd empirisch
Wachten resultaat van sputum- en hemoculturen niet af)
Berekende gok naar de ziekteverwekker:
Pneumonie thuis opgelopen = community acquired pneumonia (CAP)
= meestal pneumokokken (mortaliteit ong.10%)
Amoxicilline + clavulaanzuur (Augmentin)
Pneumonie in verpleegomgeving opgelopen = nosocomiaal
= Klebsiella, E. Coli, S. Aureus (MRSA) (mortaliteit ong.50%)
Cefalosporines: ceftriaxone (Rocephine) +
Piperacilline + Tazobactam (Tazocin)
Tuberculose
Definitie Ernstige en besmettelijke infectieziekte die vooral de longen maar ook andere
organen aantast
Pathofysiologie - 90% = latent tuberculose: niet ziek na contact omdat het immuunsysteem het
vlot onder controle krijgt
- 10% = actieve tuberculose: ouderen/verzwakte immuniteit worden er wel ziek
van afgekapselde ontstekingshaarden (tuberkels) met centrale necrose
vernietigd het longparenchym
Dmv druppelinfectie
Symptomen - Hoest
- Koorts, nachtelijk zweten, vermoeidheid, vermagering
Diagnose - Labo, tuberculinetest (Mantoux-test, intradermaal)
- RX-thorax: tuberkel-beeld, vlekkerig verspreid
Aanpak Tuberculostatica (antibiotica) gedurende 6 maanden
Preventie - Screening: bij nieuwkomers (Fedasil voert systematisch RX thorax uit)
- Vaccinatie: in westerse landen is dit niet aangewezen
Luchtweginfecties - Verkoudheid
- Bronchitis
- Pneumonie
- Tuberculose
Verkoudheid
Definitie Virale ontsteking van het slijmvlies van de bovenste luchtwegen
(vnl. neusslijmvlies = rhinitis)
Dmv te veel verschillende virusstammen = geen immuniteit
Symptomen - Verstopte neus, niezen, verminderd reukvermogen
- Rhinorree = snot
- Lichte hoest (onproductief)
- Hoofdpijn
- Geen koorts
Behandeling Geneest vanzelf, wel symptoombehandeling:
- Neus spoelen met fysiologische zoutoplossing
- Decongestieve neusdruppels (max. 1x/week) (= nasale vasoconstrictoren)
Bronchitis
Definitie Veroorzaakt door zelflimiterende inflammatie van de bronchi
- Acute bronchitis = meestal viraal (vb. griep)
- PT’en die bestaande long- of luchtwegproblemen hebben = vaker bacterieel
Symptomen - Hoest sinds > 5 dagen
- Sputumproductie (= productieve hoest)
- Wheezing: piepende ademhaling door passage van lucht door vernauwde
bronchi (hoorbaar bij auscultatie of uitademing)
- Geen koorts
Behandeling Geneest vanzelf, soms wel medicatie voorgeschreven (evidentie?)
Pneumonie
Definitie Inflammatie van het longparenchym zelf (longontsteking) er ontwikkelt zich een
infectieus ontstekingsinfiltraat in de longblaasjes
Frequentste verwekkers:
- Bacteriën: (hoge mortaliteit)
Streptococcus pneumoniae (pneumokokken)
- Virussen
Influenza (griep)
- Schimmels
Aspergillose
- Parasieten
Toxoplasmose
Transmissie 1. Directe inhalatie van geïnfecteerde droplets ‘druppelinfectie)
2. Aspiratie van orofaryngeale secreties
3. Migratie vanuit de mucosa van de BLW (bovenste luchtwegen)
4. Hematogene verspreiding (IV-katheters, IV-drugsgebruikers)
Verdedigings- - Trilharen (cilia) die een mucuslaag voortstuwen richting de larynx dit vangt
mechanismen het grootste gedeelte ziekteverwekkers op en bevat Ig-A antistoffen
- Bacteriën die toch de alveolen bereiken: geïnactiveerd door neutrofielen of
macrofagen ter plekke
(vooral bij PT met verhoogd risico op microbiële transmissie, minder lokale afweer,
rokers waarvan cilia minder werken)
Inflammatoir Ontstekingsinfiltraat vult de normaal met lucht gevulde longblaasjes
proces (WBC/etter, RBC en ziekteverwekkers)
Gasuitwisseling is bemoeilijkt
Mogelijke - Blijft lokaal ontstekingsproces (lokale consolidatie)
, evolutie - Uitbreiding naar volledige lob (lobaire pneumonie)
- Uitbreiding naar volledige long/beide longen
- Vochtuitstorting in pleuraholte (pleura-effusie)
- Evolutie naar afgekapseld abces (longabsces)
- Bacteriëmie en septische shock
Symptomen - Koorts (koude rillingen)
- Hoest met opgeven van etterig of bloederig sputum
- Thoracale pijn (pleurale pijn)
- Beeld van respiratoire distress (ademhalingsmoeilijkheden)
- Symptomen van septische shock
Zeer snelle symptomen
(bij ouderen zijn symptomen minder uitgesproken maar is wel een hogere mortaliteit)
Diagnose - Parameters
- Longauscultatie
Verminderd ademgeruis in een deel van de long
‘Bijgeluiden’:
Ronchi: door het verplaatsen van secreties
Crepitaties: knetterende geluiden wijst op vocht
- RX-thorax: aantonen van de consolidatie (verdichtingszone)
- Labo:
Leukocytose + formule (linksverschuiving?), CRP
Hemoculturen en sputumcultuur: verwekker + antibiogram
Virale serologie of keelwisser bij vermoeden influenza
Behandeling Hospitalisatie:
- Ouderen (>65j) of gekende comorbiditeiten (hartfalen, COPD, diabetes)
- Ongunstige parameters
Behandeling:
- Vocht, O2
- Koorts- en pijnbestrijding
- Antibiotica: elke pneumonie wordt als bacterieel beschouwd empirisch
Wachten resultaat van sputum- en hemoculturen niet af)
Berekende gok naar de ziekteverwekker:
Pneumonie thuis opgelopen = community acquired pneumonia (CAP)
= meestal pneumokokken (mortaliteit ong.10%)
Amoxicilline + clavulaanzuur (Augmentin)
Pneumonie in verpleegomgeving opgelopen = nosocomiaal
= Klebsiella, E. Coli, S. Aureus (MRSA) (mortaliteit ong.50%)
Cefalosporines: ceftriaxone (Rocephine) +
Piperacilline + Tazobactam (Tazocin)
Tuberculose
Definitie Ernstige en besmettelijke infectieziekte die vooral de longen maar ook andere
organen aantast
Pathofysiologie - 90% = latent tuberculose: niet ziek na contact omdat het immuunsysteem het
vlot onder controle krijgt
- 10% = actieve tuberculose: ouderen/verzwakte immuniteit worden er wel ziek
van afgekapselde ontstekingshaarden (tuberkels) met centrale necrose
vernietigd het longparenchym
Dmv druppelinfectie
Symptomen - Hoest
- Koorts, nachtelijk zweten, vermoeidheid, vermagering
Diagnose - Labo, tuberculinetest (Mantoux-test, intradermaal)
- RX-thorax: tuberkel-beeld, vlekkerig verspreid
Aanpak Tuberculostatica (antibiotica) gedurende 6 maanden
Preventie - Screening: bij nieuwkomers (Fedasil voert systematisch RX thorax uit)
- Vaccinatie: in westerse landen is dit niet aangewezen
