PASSENDE CUES OF OPHAALAANWIJZINGEN
- Bibliotheekmetafoor: systeem van trefwoorden (in ons hoofd)
- Een zoekterm ingeven, de zaken met sterkste verbinding komen naar
boven
- Semantische netwerken – verbindingen
- Zaken in omgeving aanwezig –herinneringen naar boven halen –
dienen als cue
- Intentioneel of onbewust, zowel positief als negatief
Bv. Een examenvraag die het antwoord naar boven doet komen, triggert
Bv. Soldaten die na hun dienst ergens luide knallen horen = trigger naar de
oorlog
Tulving: principe van de codeerspecificiteit
- Bij elke inprenting wordt naast de kennis zelf, ook elementen uit
interne of externe context mee opgenomen in het geheugenspoor!
Je neemt allerlei randinformatie rondom ook op in je geheugen,
mogelijke cue
Die aspecten kunnen ook helpen dat boven te brengen, als diezelfde
aanwezig zijn tijdens het proberen ophalen, zou dat makkelijker
moeten gaan
- M.a.w. iedere inprenting is specifiek
Wordt vanalles opgenomen, naast de kern die je probeert te
onthouden
Flashbulb
Bv. Studeren op kot, examen op school – in theorie zou je beter scoren bij
examen op kot
- De reproductie is afhankelijk van de aanwezigheid van die
contextgegevens
Moeilijk om herinnering op te roepen wanneer de omstandigheden
veel verschillen van de situatie bij moment van de inprenting
Externe omstandigheden:
State/context dependent learning = context afhankelijk leren
- De context waarin je iets inprent, studeert, … geeft (onbewust) extra
informatie mee
- Als je je tijdens de reproductie in diezelfde context bevindt, gaat dat
beter
Bv. Duikers: deel op droge een tekst laten studeren & deel onderwater
Bij het opvragen: deel droog – wist meer wanneer ze ondervraagt werden op het
droge dan onderwater, en omgekeerd met de duikers die onderwater gestudeerd
hadden
Interne factoren:
- Interne factoren tellen ook mee, hebben ook invloed op de inprenting
& reproductie
- Stemmingscongruente herinnering
Gemoedscongruentie effect:
Meest herinnering wanneer reproductie in zelfde stemming als
inprenting
, Als je tijdens de oproeping in dezelfde toestand bent, als bij het
inprenten ga je je veel meer herinneren, makkelijker kunnen
oproepen
Negative recall bias – bij depressieve patiënten
1 van de redenen waarom depressie erger wordt bij patiënten
Als weken aan een stuk in een depressieve bui, de slechte zaken
onthoudt
Waardoor je in een negatieve bui komt, nog depressiever gaat
worden
Je herinnert u enkel de negatieve gevoelens, gemoedstoestand
Belangrijk aspect in therapie om dan de positieve zaken te
belichten!!
DE LATENTIEPERIODE
- Tijd die verloopt tussen de inprenting en reproductie
- Veel van wat werd ingeprent, raakt vergeten …
- Wat we wel nog herinneren is vatbaar voor vervorming, onderhevig
aan vervorming
Het vergeetproces
- Vergeetcurve van Ebbinghaus
- Leren van zinloze lettergrepen
- Verschil met leren van zinvol materiaal
- % onthouden lettergrepen meten a.d.h.v. de besparingsmethode:
Hoeveel pogingen heb je nodig bij het opnieuw leren van een reeks?
Als er veel tijd verstrijkt, kijken ‘hoeveel tijd heb ik nodig om
opnieuw te leren’
Er is een drop in de kennis, afhankelijk van de tijd die verstrijkt
Hoe minder tijd verstreken, hoe minder tijd nodig tot opnieuw
volledige kennis
Het wordt nl. sneller terug geactiveerd
- Belang van de gespreide herhaling
Waarom vergeten we?
Eigenlijk 4 grote onderscheidingen
o Vervagen geheugensporen
(spoorvervaltheorie)
o Vergeten als gevolg van interferentie
o Tekort aan ophaalaanwijzingen
o Geheugenverlies
Vervagen geheugensporen (spoorvervaltheorie)
- Door tijd vervalt het geheugenspoor
- “Tijd heelt alle wonden” enkel kennis
- Tijd zorgt dat kennis vervliegt
- Verwerkt geen emoties!!
- Bibliotheekmetafoor: systeem van trefwoorden (in ons hoofd)
- Een zoekterm ingeven, de zaken met sterkste verbinding komen naar
boven
- Semantische netwerken – verbindingen
- Zaken in omgeving aanwezig –herinneringen naar boven halen –
dienen als cue
- Intentioneel of onbewust, zowel positief als negatief
Bv. Een examenvraag die het antwoord naar boven doet komen, triggert
Bv. Soldaten die na hun dienst ergens luide knallen horen = trigger naar de
oorlog
Tulving: principe van de codeerspecificiteit
- Bij elke inprenting wordt naast de kennis zelf, ook elementen uit
interne of externe context mee opgenomen in het geheugenspoor!
Je neemt allerlei randinformatie rondom ook op in je geheugen,
mogelijke cue
Die aspecten kunnen ook helpen dat boven te brengen, als diezelfde
aanwezig zijn tijdens het proberen ophalen, zou dat makkelijker
moeten gaan
- M.a.w. iedere inprenting is specifiek
Wordt vanalles opgenomen, naast de kern die je probeert te
onthouden
Flashbulb
Bv. Studeren op kot, examen op school – in theorie zou je beter scoren bij
examen op kot
- De reproductie is afhankelijk van de aanwezigheid van die
contextgegevens
Moeilijk om herinnering op te roepen wanneer de omstandigheden
veel verschillen van de situatie bij moment van de inprenting
Externe omstandigheden:
State/context dependent learning = context afhankelijk leren
- De context waarin je iets inprent, studeert, … geeft (onbewust) extra
informatie mee
- Als je je tijdens de reproductie in diezelfde context bevindt, gaat dat
beter
Bv. Duikers: deel op droge een tekst laten studeren & deel onderwater
Bij het opvragen: deel droog – wist meer wanneer ze ondervraagt werden op het
droge dan onderwater, en omgekeerd met de duikers die onderwater gestudeerd
hadden
Interne factoren:
- Interne factoren tellen ook mee, hebben ook invloed op de inprenting
& reproductie
- Stemmingscongruente herinnering
Gemoedscongruentie effect:
Meest herinnering wanneer reproductie in zelfde stemming als
inprenting
, Als je tijdens de oproeping in dezelfde toestand bent, als bij het
inprenten ga je je veel meer herinneren, makkelijker kunnen
oproepen
Negative recall bias – bij depressieve patiënten
1 van de redenen waarom depressie erger wordt bij patiënten
Als weken aan een stuk in een depressieve bui, de slechte zaken
onthoudt
Waardoor je in een negatieve bui komt, nog depressiever gaat
worden
Je herinnert u enkel de negatieve gevoelens, gemoedstoestand
Belangrijk aspect in therapie om dan de positieve zaken te
belichten!!
DE LATENTIEPERIODE
- Tijd die verloopt tussen de inprenting en reproductie
- Veel van wat werd ingeprent, raakt vergeten …
- Wat we wel nog herinneren is vatbaar voor vervorming, onderhevig
aan vervorming
Het vergeetproces
- Vergeetcurve van Ebbinghaus
- Leren van zinloze lettergrepen
- Verschil met leren van zinvol materiaal
- % onthouden lettergrepen meten a.d.h.v. de besparingsmethode:
Hoeveel pogingen heb je nodig bij het opnieuw leren van een reeks?
Als er veel tijd verstrijkt, kijken ‘hoeveel tijd heb ik nodig om
opnieuw te leren’
Er is een drop in de kennis, afhankelijk van de tijd die verstrijkt
Hoe minder tijd verstreken, hoe minder tijd nodig tot opnieuw
volledige kennis
Het wordt nl. sneller terug geactiveerd
- Belang van de gespreide herhaling
Waarom vergeten we?
Eigenlijk 4 grote onderscheidingen
o Vervagen geheugensporen
(spoorvervaltheorie)
o Vergeten als gevolg van interferentie
o Tekort aan ophaalaanwijzingen
o Geheugenverlies
Vervagen geheugensporen (spoorvervaltheorie)
- Door tijd vervalt het geheugenspoor
- “Tijd heelt alle wonden” enkel kennis
- Tijd zorgt dat kennis vervliegt
- Verwerkt geen emoties!!
