Samenvatting geschiedenis: Het Oude Nabije Oosten

Het Oude Nabije Oosten
1. Irrigatielandbouw in Egypte en Mesopotamië
1.1. Vergelijking van het fysisch landschap
1.1.1. Ligging
 Egyptische beschaving;
o Smalle vruchtbare strook langs Nijl, achter beide grenzen een kalksteenplateau
met beginnend woestijngebied:
 Oosten: rotsachtig
 Westen: zanderig
o Deltagebied is uitgestrekt, oppervlakte gelijk aan die van België.
o 8 miljoen inwoners in de tijd van de farao’s.
 Beschermd ontwikkelen enkel via Nijl & Delta in noorden en Nubië in zuiden
indringers voorkomen bouw massieve forten.
o Macht farao versterkt, continue opvolging van unitaire rijken.



 Beschaving van Mesopotamië;
o Bloei in breder gebied, Tigris & Eufraat.
o Infiltratie onvermijdelijk vanuit noordelijke Taurus- en het oostelijke
Zagrosgebergte.
o Rijke minder stabiel opvolging ene cultuur op de andere.

1.1.2. Klimaat
 Egypte;
o Nauwelijks/geen regenval: enkel Nijloevers begroeid met door rivierwater.
 Mesopotamië;
o Veel regen in noordoosten, helling van Taurusgebergte(Koerdistan).
 Groei van haver, gerst en rogge, bebost land.
o Vlakte tussen Tigris & Eufraat, kaal en dor nooit regen.
 Zomer: Bodem keihard, wind joeg stof Arabische woestijn over vlakte.
1.1.3. Grondstoffen
 Egypte;
o Goud, koper, porfier, dioriet, klaksteen & graniet erts en gesteenten door
rots massieven langs Rode Zee.
 Mesopotamië;
o Arm aan erts en gesteenten, over een aanzienlijke afstand worden aangevoerd.
 Via Eufraat.
 Handelsroute via de twee beschavingen verliep via Syrië en Palestina, de kust of
langs rivieren Jordaan & Orontes.
 Handelstrefpunten: Libanongebergte met zijn ceders.




1

, 1.2. Irrigatielandbouw
1.2.1. Mesopotamië
 Irrigatie Tigris & Eufraat;
o Water van lenteregens en smelt water uit bergen overspoelen het land
laten sliblaag achter.
 Landbouw mogelijk bij bevloeiing tijdens droge periodes.
 Oplossing: aanleg irrigatiekanalen & waterreservoirs.
 Jaarlijkse slibafzetting: Grove deeltjes afgezet langs oever, fijnere deeltjes afgezet
verder van rivier ontstaan oeverwallen met erachter kommen.
o Oeverwallen: 3m hoog, droog tijdens overstromingen groei bomen.
o Kommen: Bodem is kleiachtig, weinig waterdoorlatend.
 Bij overstroming: Doorbroken oerwal, stroomt de kom vol rivier zoekt
andere bedding via kom.
 Stortvloeden & stormen: Vernieling arbeid van volledige beschaving reden
opeenvolging van Mesopotamische rijken.
o Inwoners beschermen zich via dijken of woning op hoogten plaatsen.
 Samenwerking georganiseerde gemeenschap.

1.2.2. Egypte
 ‘Het geschenk van de Nijl’;
o Nijl: ontspringt in Oost-Afrikaanse hooglanden.
 Tijdens dooi en regenseizoen ophopen van water.
 Nemen vruchtbaar slib mee
 Juli: pijl in Egypte stijgt overstroming oevers.
 Oktober: terugtrekking water droog, vruchtbare laag slib.
 Start landbouw seizoen.
 Bronnen van Nijl:
 Victoriameer: Witte Nijl.
 Bergen in Ethiopië: Blauwe Nijl (86% van het water)
 3 maanden van jaarlijkse overstromingen, vruchtbaar slib =
zwarte aarde wordt achtergelaten.
 Irrigatie van de Nijl;
o Bij de overstromingen probeert men het water bij te houden in bekkens
 Vanuit de bekkens gaat het water naar de kanalen.
 Dammen worden aangelegd en onderhouden.
 Sluizen regelen het niveau van de bekkens en kanalen.
 Centraal gezag wordt noodzakelijk.
o Akkers worden geïrrigeerd met een sjadoef en saquiya of scheprad
 Gewassen: vlas, papyrus, graan, gerst, dadels, druiven, vijgen
 Waterproblematiek;
o Water is kostbaar in Egypte
 Verzilting, vervuiling, verkeerde teelten (bv. rijst, suikerriet,…)
 Stijgende bevolking: meer dan 60 miljoen vandaag <> oude Egypte:
1 miljoen mensen (640m3 / burger, norm 1000m3 / burger)
 Stad Caïro barst uit zijn voegen
 Uitdaging: meer landbouwgrond



2