Samenvatting Mediterrane wereld: Hellen en Romeinen 2

Deel 2: De Mediterrane wereld: Hellen en Romeinen


4.2 Rome verwerft het machtsmonopolie in het westen
a) De verovering van Italië (326-272v.C.);
 Na Etrusken, Samnieten (oostelijk Latium) verslagen Midden Italië (321v.C.)
 Noorden Kelten, Etrusken, Samnieten, Lucaniërs Rubicon (295v.C)
 Zuiden Grieken (282v.C.) o.l.v koning Pyrrhus
o Rome meester van Italië (buiten Po-vlakte)
o Veroverde gebieden:
 Geen strenge behandelingen
 Militaire bijstand
 Toekenning Romeins burgerrecht
b) Punische oorlogen (264-146v.C.);
 Feniciërs (Carthago) beheersten westelijke Middellandse-zeebekken
 Feniciërs;
o Sterke zeevloot, werken met huurlingen
 Romeinen;
o Sterk landleger, eigen troepen
 De eerste Punische Oorlog (264-241v.C.);
o Triremen & quinqueremen
o Heerser Hiëro + Carthagers vallen huurlingen aan (Messina)
 Huurlingen roepen hulp van Rome Rome veroverd Sicilië
o Rome breid vloot uit tweede vloot versloeg Carthagers (Mylae, 260v.C.)
o Carthagers tegenoffensief (Sicilië) mislukt, bouw derde Romeins vloot
 Carthago verliest Sicilië, Corsica en Sardinië
 Tussen de oorlogen;
o Huurlingenleger Carthago niet uitbetaald belegerde stad
 Later verdreven
o Carthago Spanje veroveren, hersteld contact met Rome (compensatie)
 Opvolging door Hannibal
 Rome gaat Po-vlakte innemen
 Tweede Punische Oorlog (219-202v.C.);
o Hannibal:
 Veroverd Spaanse stad Saguntum met Rome geallieerd
 Noord-Spanje 90 000 soldaten, 9000 ruiters en 38 olifanten over
Alpen
 Valt Noord-Italië binnen + steun van Galliërs
 Verslaat Romeinen (218, 217, 216v.C.)
 Wachten af om Rome aan te vallen leger Romeinen herstellen
 Krijgt steun van Macedonië, niet van Carthago
o Scipio Africanus:
 Veroverd delen Carthaags Spanje
 Versterking Hannibal in NO-Italië vernietigd Scipio in Italië
 Hannibal verslagen




1

, o Resultaat:
 Carthago mocht geen oorlog meer voeren zonder toestemming van
Rome
 Oorlogsschatting
 Verlies Europese bezittingen
 Het einde Carthago (202-146v.C.);
o Rome strafexpedities vorsten Macedonië & Seleuciden
 Macedonië: onderwerping Griekenland
 Seleuciden: nederlaag verbrokkeling rijk
 Egeïsche eilanden bondgenoot Romeinen
 Derde Punische Oorlog (149-146v.C.);
o Veroveren heel Griekenland Romeinse provincie
o 146v.C. inname Carthago
 Cato de Oudere: “Delenda est Carthago”

5. Rome: Mediterrane wereldmacht (200-31v.C.)
5.1. Rome; Een wereldrijk met interne problemen
a) Expansie;
 Heerser over Sicilië, Zuid-Frankrijk, Spanje, NW-Afrika
o 3de Punische oorlog Macedonië (197v.C., Rome betreed oostelijk bekken)
 Griekenland onder Romeins protectoraat
 189v.C.: Seleucidenrijk + Klienaziatische eilanden
 146v.C.: Val Carthago heerser van Middellandse Zee
b) Positieve invloeden;
 Overnamen munt van Hellenen (denarius)
 Religieus Griekse goden
 Griekse cultuur slaven worden leermeesters, acteurs, ambachtslui,...
c) Intern verval: Negatieve gevolgen
 Geldzucht;
o Veroverde gebieden provincies
 Toezicht senaat + olv. Praetor
 Wingewesten hoge belastingsdruk
 Eerst taak magistraten, dan rijke Romeinse burgers
o Rome veel goud
 Burgers vrijgesteld van belastingen + politiek
 Zedelijk verval;
o Strikte deugden: familie-ideaal, bewondering stad verovering Hellenen
 Luxe, rijkdom, genot teloorgang eigen zedelijkheid
 Economische wijzigingen;
o Oorlogen chaos landbouw
 Ineenstorting door graanprijzen (Sicilië, Afrika)
 Boeren vertrekken naar stad, grootgrondbezitters nemen over
 Olijf-en druiventeelt
 Concurreren met slavenarbeid
 Proletariaat groeide en vormt bedreiging
 Organiseren van spelen => rust
 Koste veel geld => nieuwe veroveringen doen

2