Intellectuele eigendomsrechten VOLLEDIGE samenvatting (16/20 eerste zit!!!)

Intellectuele eigendomsrechten




1
INTELLECTUELE EIGENDOMSRECHTEN - INHOUDSTAFEL

, Intellectuele eigendomsrechten
Algemene inleiding tot het recht van de
intellectuele eigendom
A. Wat zijn de intellectuele rechten?
à situering
- Twee soorten rechten
o Objectieve rechten
ó
o Subjectieve rechten: rechten die iedereen heeft
 Ontlenen zich aan de objectieve rechten
 Maken we sterk t.o.v. anderen
 Twee soorten
1. Publieke subjectieve rechten (politieke)
à kunnen we uitoefenen t.o.v. de OH
Bv. recht om te kunnen kiezen of verkozen te worden
2. Private subjectieve rechten
à rechten die we hebben om de doelstellingen die we in het
leven hebben te kunnen realiseren

Private subjectieve rechten
Extra-patrimoniale rechten Patrimoniale rechten (3)
à maken geen deel uit van ons à maken deel uit van je vermogen
vermogen; deel van de rechten = geven je een heerschappij
verdwijnen wanneer je overlijdt
(niet vererfbaar) - Zakelijke rechten
à geeft je heerschappij over een
- Familierechten zaak
à rechten die te maken Bv. eigendomsrecht
hebben met je familiale
toestand - Vorderingsrechten
Bv. recht om te trouwen à je kan van een bepaalde
persoon een gedraging eisen
- Persoonlijkheidsrechten (GEEN heerschappij over een
à rechten die een deel van je persoon; zou slavernij zijn)
persoonlijkheid veilig te stellen Bv. schuldvordering
Bv1. recht op fysieke
integriteit - I.E. -rechten (aparte
Bv2. Recht op afbeelding rechtscategorie)
Bv3. Recht op naam; à geeft je heerschappij over de
Brantano: voerde originele creatie van de
publiciteitscampagne; menselijke geest
speelde met de namen van
bekende personen & stak
hun naam in een schoen à is


1
INTELLECTUELE EIGENDOMSRECHTEN

, eigenlijk een inbreuk op recht
op naam
o Vaak geen juridische
grondslag
à bepaalde aspecten wel
geregeld
o Rechtspraak kan bij creëren;
waar vroeger dus geen
rechten voor bestonden
Bv. recht op stemgeluid;
Rocco Granata wou geen
reclamespot inzingen want
was tegen te lage betaling;
reclamebureau is naar
iemand gegaan die stemmen
nadoet; reclamespot klonk
dus als Rocco Granata; naar
rechter gegaan want recht
op stem = rechter heeft dit
toegekend
à hangt wat vast aan bekendheid
(als je niet bekend bent = minder
beschermt


B. De indeling van de intellectuele eigendomsrechten

Industriële eigendomsrechten Auteursrechten (sensu lato = in de
ruime zin van het woord)
à wereldwijde onderverdeling
- Merkenrecht - Auteursrecht ss (sensu strictu =
à belangrijk voor enge zin)
ondernemingen à veel meer dan een auteur van
Bv. Adidas = is het belangrijkste een boek; erg ruim
= is veel meer dan men denkt; beschermingssysteem
ook vormmerken
- Naburige rechten
- Tekeningen- en modellenrecht à bescherming van prestatie die
(niet) te maken hebben met
à vormgeving van bv. kledij auteursrechten maar toch niet
MAAR valt ook deels onder via auteursrechten beschermen
auteursrecht = aantal prestaties beschermen
- Octrooirechten o Uitvoerende kunstenaars
à beschermt uitvindingen Bv. actrices, muzikanten,
Bv. post-its = de lijm maakt het popgroepen
papiertje niet dikker à je mag op een concert niet
- Kwekersrecht (niet)
een zangeres opnemen want
inbreuk auteursrecht (de
à zeer technisch tekst = kopiëren van tekst)

2
INTELLECTUELE EIGENDOMSRECHTEN

, o Beschermt plantensoorten & zangeres heeft recht op
- Chipsrecht haar zangprestatie
- Benamingen oorsprong/ o Producenten van films
geografische aanduidingen/ o Persuitgevers
herkomstaanduidingen (niet) o Etc.
Bv. champagne, mozzarella
- Handelsnaam - Bescherming
à naam waaronder je computerprogramma’s
handelsactiviteit voert à computerprogramma kan je
o Merkennaam: merken voor ook uitschrijven dus kan
waren geplaatst worden onder
o Handelsnaam = naam om je auteursrecht
handelsactiviteit aan te
geven
- Databanken
Bv. naam van je à moeilijk om dit origineel te
broodjeswinkel maken; investering moet
beschermd worden
- Gebruiksmodellen (niet)
à kennen we niet in België
= beschermt uitvindingen die
toch niet aan de
octrooirechtenvoorwaarden
voldoen
Pas op:
à wetgeving hierover MAAR geen intellectuele rechten want grote
eigenschap van intellectuele rechten = geeft je een exclusiviteit; een
ander mag dit niet gebruiken
- Bedrijfsgeheimen/ know how
à wel dat je kan optreden tegen iemand die je bedrijfsgeheimen
openbaar maakt
- Domeinnamen
à beschermd mensen tegen onrechtmatige toe-eigening van
domeinnaam
Bv. mensen probeerden bij ontstaan vlug de naam te registreren om
er dan veel geld mee te maken door het te verkopen aan adidas


C. De kenmerken van intellectuele eigendomsrechten
- Kenmerken (6)
o monopolierechten ó verbodsrechten
 monopolierecht= je hebt een exclusiviteit
 verbodsrechten = voor iemand die geen monopolierecht heeft;
mag niet gebruiken
o aan éénieder tegenstelbaar

3
INTELLECTUELE EIGENDOMSRECHTEN

, à iedereen moet dit erkennen ook al weet je niet van het bestaan
af
Bv. foto’s op website zetten; wie de foto heeft gemaakt = kan
beschermd worden dus je zal moeten betalen; feit dat je het
niet wist = irrelevant want is aan iedereen tegenstelbaar;
irrelevant of je te goeder trouw was of niet
o begrensde rechten
 Systeem vertrekt vanuit vrije mededinging (= je moet vrij zijn
om de creatie van een ander te kopiëren; vrijheid van kopie)
= doortrekken à iedere investering valt stil want jou creatie
waar je veel geld in hebt gestoken valt weg & wordt gekopieerd
voor weinig geld
 Systeem creëren voor correcte toepassing van vrijheid van
kopie = intellectuele rechten
à spanningen (want wat tegenstrijdig)
 begrenzingen
 territorialiteit
à enkel & alleen in België bescherming als e het enkel
aanvraagt in België
= als je bescherming wilt in de andere landen; moet je
het ook aanvragen in dat land (kost veel geld)
Bv. VTM oud logo; logo werd in Turkije nagemaakt maar
België had geen recht daar; mocht dus




 duur: voor beperkte tijd maar een bescherming
Bv. auteursrecht = 70 jaar recht
 beschermingsvoorwaarden
à is heel belangrijk
o voorwerp: creatie van de geest
o grote economische waarde
 intellectuele rechten zijn voor ondernemingen zeer waardevol,
zeker merknaam
 waaraan kan je de waarde zien?
Bv. UCB: chemisch bedrijf maar omgevormd tot farmaceutisch
bedrijf
à gespecialiseerd in allergieën; stond op €20; ZIRTEC = was
een blockbuster (= erg waardevol); medicament direct
octrooieren MAAR moet wel veilig zijn; als octrooi aan zijn
einde komt = zie je op de beurs want aandeel ging terug naar
€27; hebben dan 2 internationale bedrijven overgenomen à
overgenomen & terug erg waardevol; octrooi weer teneinde

4
INTELLECTUELE EIGENDOMSRECHTEN

, dus aandeel terug gedaald; nu een nieuw medicament dat wel
heel waardevol is (€189) & goedgekeurd is
o zijn ook grondrechten (art. 17, lid 2 Handvest grondrechten EU)
(wel geen absolute bescherming – afweging t.o.v. andere
grondrechten (bijv. vrijheid ondernemerschap, recht op
persoonlijke levenssfeer))
à komen in conflict met andere verschillende grondrechten
- Pas op
o bestaan via optreden wetgever
o geen begrensde categorie
à niet wettelijk geregeld = dan bestaat het niet
= is niet zo bij ons; kan worden in het leven geroepen
 lijst van eerder = niet limitatief dus
 bepaalde zaken hebben nog geen regeling
Bv. geuren à parfum


D. Verschilpunten tussen het auteursrecht (sensu lato)
& de industriële eigendomsrechten (5)
à opm.: de verschilpunten zijn relatief geworden
- formaliteiten
o Auteursrechten niet afhankelijk van formaliteiten; de creatie op
zich is voldoende
o Industriële eigendomsrechten: formaliteiten te vervullen (vb.
octrooi aanvragen, merk deponeren)
= nuance: sommige industriële eigendommen verkrijg je automatisch,
zoals de handelsnaam (= recht van ingebruikname)
- Duur
o Auteursrecht: voor zeer lange periode = 70 jaar
o Industriële eigendom: korter = 20 à 25 jaar
= nuance: kan oneindig worden verlengd voor 10 jaar
- De toegekende rechten
o auteursrechten
 Exploitatierechten
 Morele rechten
Bv. naamvermelding
o industriële rechten
 enkel vermogensrechten
= nuance: wel bij industriële rechten het morele recht dat je mag
vermeldt worden als je werkgever het octrooi aanvraagt



5
INTELLECTUELE EIGENDOMSRECHTEN

,- De beschermingsvoorwaarden (objectief ó subjectief)
o Subjectief: rechter heeft bij toepassing van de voorwaarde een
beoordelingsvrijheid
= auteursrechten
à nu wel al voorwaarden voor wat origineel is MAAR nog steeds wel
appreciatiemarge
Bv. HvB Antwerpen bestond uit oudere magistraten = waren
heel soepel in het toekennen van rechten; nu kamer vernieuwt
en jongere magistraten dus moeilijker geworden
o Objectief: beoordelen o.b.v. feiten
= industriële rechten
à kijken naar de feiten = ja of nee
= nuance: aantal rechten waar je subjectiviteit terugvindt bv.
merkenrecht
Bv. de “fun” (nu failliet) maar merkenrecht = “fun”;
onafhankelijke speelgoedwinkel gebruikte ook woord “fun”;
gevraagd dat “fun” nietig wordt verklaard want is gewoon een
beschrijving (= beschrijft dat de ervaring is van kinderen die
spelen met het aangekochte goed); zaak kwam voor kamer
waar jonge vrouwen inzaten die zelf kleine kinderen hebben;
kans dat het als puur beschrijvend zou worden gezien indien
de kamer bestond uit 3 oude mannen = kans groot
- Economische rol ó culturele rol
o auteursrecht = culturele rol (= culturele aspiraties)
o industriële rechten = economische rol (= economische aspiraties)
à nuance: auteursrecht vandaag de dag ook economische rol


E. De bescherming van één creatie door meerdere
intellectuele eigendomsrechten
- Beginsel van de cumulatie
à theoretisch mogelijk verschillende IER te verkrijgen indien voldaan
aan de voorwaarden, buiten de wettelijke uitzonderingen
Bv. auteursrecht vaak ingeroepen als subsidiair
beschermingsmiddel, indien ‘Fun’ als merknaam vernietigd wordt,
dan kan het nog terugvallen op auteursrecht
- Problematiek van de kosten
à financiële middelen om alles te beschermen = moeilijk
= Formaliteiten bij industriële eigendom kosten geld, dus niet
mogelijk om overal dezelfde bescherming te voorzien



F. Het territorialiteitsbeginsel


6
INTELLECTUELE EIGENDOMSRECHTEN

,à fundamenteel
- Beginsel: als je ergens bescherming wilt = moet je het aanvragen;
enkel waar je het aanvraagt, kan je het toegekend krijgen
à uitzondering auteursrecht
- Oplossing/ hoe doen in de praktijk
o Nationale procedure doorlopen
 Geen Belgische merkenwetgeving (enkel Benelux; geldt dus
direct in de drie landen)
 In elk land apart aanvragen = je krijgt op einde van elk land
apart een recht
à kost veel geld & bij elk land apart gaan
o Internationale aanvraag
 Gebaseerd op internationale overeenkomsten
 1 formulier: je vermeldt in welk land je bescherming wilt; door
1 iets wordt de procedure in verschillende landen opgestart
 Kostprijs = 1 aanvraag
 Rechten in de verschillende landen = onafhankelijk van elkaar
Bv. als in België ontvankelijk wordt verklaard, zal nog
niet betekenen dat het ontvankelijk is in de andere
landen; heeft geen invloed op Frans en Duits merk
o Communautaire I.E.-rechten
à want geheel systeem gebaseerd op nationale rechten maar EU =
zou niet beter zijn als op EU-vlak is
 Aanvraag op EU-niveau, als wordt toekend = ook voor alle
landen die in de U zitten
 Zou 1 instantie zijn die dit toekend & niet meer een land apart
 Unie-merk = creatie van de EU die steunt op een verordening
 Bescherming aangevraagd bij EU-systeem
 Als wordt toegekend = is alles of niks
à als uniemerk nietig wordt verklaard door 1 rechter = zal
ontvankelijk zijn in alle EU-landen
ó niet als op nationaal vlak of internationaal vlak wordt
aangevraagd
o Opm: men kan kiezen voor meerdere wegen à je kan het
aanvragen op verschillende wijzen; je moet niet kiezen =
cumulatie kan
- Uitzondering: de communautaire uitputting
à voorbeeld van octrooi
o Verschillende lidstaten in de EU
o Je octrooieert in België, Frankrijk & Polen MAAR landen niet zelfde
welvaartsniveau
 In België = €100
 In Polen = €87
à zo krijg je parallel handeling: zal opgekocht worden in Polen
maar

7
INTELLECTUELE EIGENDOMSRECHTEN

, o Je kan optreden tegen invoer van producten die je niet op de markt
hebt gezet
à je zou ervoor kunnen zorgen dat de Poolse producten niet naar
België kunnen komen (wel nog steeds zelfde product)
= zo worden marken territoriaal opgesplitst MAAR mag niet op
EU-vlak
o Communautaire uitputting: als je in 1 lidstaten producten op de
markt brengt, kan je de markt niet kunnen tegenhouden in bv.
polen door je octrooi van België te gebruiken
= je kan aan grenzen je eigen product niet tegenhouden door
gebruik te maken van je octrooi van dat land
o Speelt tussen de EU-landen + landen van de EER (Liechtenstein,
Noorwegen & IJsland)
à Europese economische ruimte


G. Enkele belangrijke verdragen
1. Inleiding

- Typisch: het bestaan van vele verdragen

- Doelstelling verdragen: soms gecumuleerd
o Harmonisatie van de bescherming
 Binnen de 27 landen van de EU
 Op wereldvlak eenvormigheid bekomen door internationale
verdragen
 Uniemerk = merk voor alle 27 lidstaten van de EU
o Minimumniveau bescherming
 China kopieerder, hadden wel intellectuele rechten maar zeer
minimaal
 Minstens bepaalde rechten moeten aan uitvinder/merkhouder
gegeven worden
o Bescherming buitenlanders (afbouw reciprociteit/ wederkerigheid)
Bv. als Amerikaan verkoop je je boek in België maar je
komt erachter dat je werk wordt gekopieerd; kan de
Amerikaan naar de Belgische rechter voor de
vernietiging van de kopies?
 Eigen onderdanen worden beschermd & buitenlanders worden
beschermd voor zover eigen onderdanen in dat land
beschermd worden
 Willen we afbouwen = moeilijk om te kijken naar hoe een
bepaalde onderdaan wordt beschermd in dat ander land à
complex
 In EU = afgebouwd doordat we in VWEU dit aanpakken want
geen discriminatie op grond van nationaliteit



8
INTELLECTUELE EIGENDOMSRECHTEN

, à Phil Collins arrest: had door dat hij in Duitsland niet werd
beschermd als een onderdaan van eigen land maar als
Europeaan; terwijl dat er geen discriminatie mocht zijn o.b.v.
nationaliteit
 Hoe in de rest van de wereld?
Bv. de Lambada (melodie uit Bolivia); Europeaan neemt dit op
& wil dit een zomerhit maken; bescherming in Bolivia erg laag
dus konden niks aan doen dat melodie werd gebruikt
à assimilatiebeginsel: als buitenlanden krijg je zelfde
bescherming als een onderdaan
DUS Amerikaan zou inbreuk van kopie van werk kunnen
aanvechten bij een Belgische rechter
o Centralisatie aanvraag
- 2 categorieën verdragen
o Algemene verdragen: geldende voor meerdere IER
o Specifieke verdragen: geldende voor een specifiek IER
2. 4 algemene verdragen
a. Het WIPO/ OMPI-verdrag
= World Intellectual Property Organisation
- 14 juli 1967

- Oprichting van WIPO/OMPI
à internationale organisatie
o Hoofdzetel in Genève

- Gespecialiseerde organisatie binnen VN
≠ dochterorganisaties MAAR heeft wel een band met de VN
- Functionele organisatie (= tot één activiteitsdomein beperkt) à
intellectuele eigendom
- Doel WIPO/OMPI
o Bevordering IE (= intellectuele eigendommen)
o Administratieve samenwerking tussen Unies bevorderen
à orgaan stuurt dan naar de lidstaten de aanvraag door

- Functies WIPO/OMPI o.a.:
o Harmonisatie IER nastreven
o Stimuleren sluiten overeenkomsten inzake IER (= nieuwe
verdragen/ huidige verdragen actualiseren)
à wie hiernaartoe? Binnen FOD-justitie
o Registratie
9
INTELLECTUELE EIGENDOMSRECHTEN