samenvatting syllabus communicatiewetenschappen 17/20 behaald

Samenvatting communicatiewetenschappen Universiteit Antwerpen

H2 basisconcepten en modellen
p11- p41


1. inleiding


2. Wat is communicatie
- communicatie = 1. overdracht of uitwisseling van informatie → de zender die de boodschap
stuurt
2. Verbinding of verkeer → gemeenschappelijk maken van ideeën
- geen enkele definitie van communicatie, is echt de vaste definitie van communicatie
- zie p12 verschillende definities door communicatiewetenschappers gemaakt
- 2 belangrijke visies: processchool en de betekeniscreatie-school
 Processchool: communicatie als transmissie van boodschappen, hoe zenders en
ontvangers encoderen en decoderen
 betekeniscreatie-school: productie en uitwisseling van betekenissen, hoe
boodschappen interageren met mensen om betekenissen te creëren


3. breek- of discussiepunten in de definities van communicatie
1. intentionaliteit als breekpunt
 intentie is de basis van communicatie, de zender stuurt de boodschap
intentioneel en de ontvanger ontvangt het intentioneel
 zie kader p14
 Er is alleen communicatie als het met intentie gedaan wordt volgens theologie
→ process school
- moeilijk om te beslissen of iets echt intentioneel was of niet

2. Geslaagdheid als criterium?
- Communicatie vindt pas plaats als het geslaagd is?
- moet aan bepaalde normen voldoen om geslaagde communicatie te zijn

3. Eenrichting- of tweerichtingsverkeer
- richting van communicatieproces
- moet b iets terug zeggen tegen a om communicatie te zijn of is dat het al?

4. Observatieniveau
- we beperken ons meestal tot menselijke communicatie
- intrapersoonlijke communicatie, interpersoonlijke communicatie,
groepscommunicatie, organisatie communicatie, massacommunicatie


4. elementen in het communicatieproces

1. Zender/ bron
 Men gebruikt meestal zender
 Bij bron spreken we meestal over een persoon die iets verstuur
 Bij zender spreken we over een technisch apparaat dat ons hierbij helpt bv smsen
→ Dit onderscheid wordt alleen gemaakt in technische gevallen

,2. Ontvanger/bestemmeling
 meestal spreken we over enkel de ontvanger
 de ontvanger ontvangt de boodschap en decodeert deze bv gsm
 de bestemmeling is de persoon waarvoor de boodschap is

3. Boodschap
 datgene dat de zender overdraagt aan de ontvanger
 de boodschap bevat iets dat betekenis KAN hebben, het gaat om interpretatie
 we zetten iets om in een code om het te begrijpen, er zijn 3 manieren
 Symbolen
 iconen
 indices
 we coderen tweemaal
 van gedachte naar teken
 van teken naar signaal

4. signaal
 technisch-natuurkundig concept
 primaire signalen = face to face communicatie bv trilling van het geluid
 secundaire signalen = indirecte communicatie
 mechanische wijze : pen, penseel…
 elektronische wijze : gsm, pc…

5. kanaal
 de weg waarmee de signalen worden gestuurd
 hoe geraakt de boodschap van de zender naar de ontvanger

6. Medium
 het object dat de boodschap draagt, het middel waarmee de boodschap wordt
afgeleverd
 moeilijk te bepalen wat het medium is bij face to face communicatie ( de stem of
niets?)
 media ingedeeld in graden van interactie dat ze toelaten
1. Controle over informatiebron
2. controle over tijd en onderwerpkeuze
 Hier komen 4 communicatiepatronen uit
1. Allocutie : one-way communicatie
2. conversatie : individuen wisselen communicatie uit
3. registratie : 1 persoon krijgt info van een ander of over bv examen
4. consultatie : een databank die info heeft
 door nieuwe technologie kunnen we deze allemaal combineren
 2 indelingen binnen sociale media voor communicatie
1. Zelfpresentatie of zelfonthulling : laag vs hoog
2. social presence of media richness: laag, middelmatig of hoog

7. Ruis
 stimulus die ontvangst boodschap belemmert
 fysieke ruis
 psychologische ruis
 fysiologische ruis
 semantische ruis
 meest voorkomend is fysieke ruis, een storing bij de transmissie van het signaal
 oplossing?
 signaal versterken

,  signaal beter richten op publiek
 meerdere signalen gebruiken voor dezelfde boodschap
 bij psychologische ruis gaat het om interne gedachten die in de weg staan
 bij fysiologische ruis gaat het om de fysieke toestand van de ontvanger
 semantische ruis is wanneer de betrokkene verschillende codes gebruiken bv
verschillende talen

8. feedback
 de reactie van de ontvanger op de boodschap van de zender

5. communicatiemodellen
1. inleiding
 “vereenvoudigde voorstellingen die de voornaamste elementen van het
communicatieproces en hun onderlinge relaties tonen.”
 hebben een organiserende functie
 hebben een verklarende functie
 hebben een voorspellende functie
→ helpen dus ook bij het maken van hypothesen
 2 soorten modellen
1. structurele modellen: ontleding van geheel centraal, relaties, meeste modellen
zijn structurele modellen
2. functionele modellen: relaties
 geen vast correct communicatie model hangt af van situatie

2. De communicatieformule van Lasswell (1948)
 “ a convenient way to describe an act of communication is to answer the following
questions: who? says what? in which channel? to whom? with what effect?”
→ de formule van Laswell
 kritiek
 communicator heeft altijd bedoeling ontvanger te beïnvloeden, persuasief
proces
 altijd effecten
 geen oog voor feedback

3. Het mathematische model van Shannon & Weaver
 vooral geldig binnen tele-communicatie
 wordt vertoond als lineair eenrichtingsproces

4. verdere uitwerking van het S&W-model door DeFleur
 discussie overeenkomst betekenis van de verzender en de ontvangen boodschap
 pas communicatie als er overeenkomst is tussen de 2 betekenissen
 extra toevoeging zodat bron feedback terug kan krijgen
5. Het circulair model van Osgood en Schramm
 circulair model
 geen onderscheid bron en zender of ontvanger en bestemmeling
 aandacht naar belangrijkste actoren in het communicatieproces
 goed voor interpersoonlijke communicatie, niet voor massacommunicatie

6. de spiraal van Dance
 helical model
 communicatie beweegt voorwaarts en komt niet altijd op dezelfde plak weer terug
 dynamisch model
 goed voor interpersoonlijke communicatie
 self-disclosure

, 7. Gerbners algemeen model van communicatie
 zowel grafisch als verbale vorm
 opgebouwd uit verschillende bouwstenen
 zie boek p30 met uitleg
 interpersoonlijk en massa
 rol van perceptie belangrijk

8. Het ABX-model van Newcomb
 attitudeverandering, publieke opinievorming en propaganda
 communicatie is om evenwicht te herstellen
 Communicatie is een tool voor 2 individuen om gelijkaardige attitudes tegenover
elkaar en tegenover de omgeving te behouden.
 herstellen van een verstoorde band in relaties
 treed vooral op in 3 omstandigheden
1. als er een sterke aantrekkingskracht is
2. wanneer het belangrijk is voor minstens 1 betrokken persoon
3. wanneer het relevant is voor beide

9. Westley en Macleans aanpassing van Newcombs ABX-model
 probeerde beeld te schetsen op massacommunicatie via ABX model
 2 grote verschillen massacommunicatie en interpersoonlijk
1. feedbackmogelijkheden beperkter bij massacommunicatie
2. meer A’s en X’s waaraan B wordt blootgesteld en moet filteren
 eerste aanpassing
 nog steeds interpersoonlijke communicatie
→ a selecteert dingen om aan B over te brengen
 ook X kan directe ervaring met A hebben en feedback geven



 in tweede aanpassing element C toegevoegd
→ gatekeeper voor de boodschappen die doorgaan
 A= bron in samenleving, B= lid samenleving, C= interpreteren noden B en deze info
sturen
10. het massacommunicatie model van Maletzke
 traditionele elementen zitten er terug in
 hier zijn factoren aan gekoppeld
 model niet strikt lineair
 uitleg zie p34

11. een ritueel model van communicatie
 representatie van gedeelde opvattingen en overtuigingen over de tijd heen
 iedereen is gelijkwaardig, participant
 bv. dagbladen worden gezien als deelnemen aan het massagebeuren en een
bepaald beeld van de wereld bevestigen, geen nieuwe info
 zie p36 kader met verschillen

12. het aandachtsmodel van McQuail
 sommige massamedia dient alleen aandacht te trekken en hoge kijkcijfers te krijgen
→ past goed binnen economische logica
 wij leven in een aandachtseconomie

13. Het ‘masspersonal’ communicatiemodel van O’sullivan & Car (2018)
 meest recent