Hoofdstuk 4 – Christendom
4.1 NAAM EN OORSPRONG
Evenals in het boeddhisme wordt de naam van het christendom bepaald door de eretitel van een
mens die op aarde geleefd heeft. Het ging hier om Jezus van Nazaret die als de Messias (Christus in
het Grieks) werd gezien. De mensen die Jezus volgen of door Jezus in God geloven, worden
christenen genoemd. Het ging hier bij het woord Christus dus niet om een soort achternaam, maar
om de betekenis die Jezus van Nazaret heeft voor zijn volgelingen.
Jezus leefde in Israël, we weten niet in welk jaargetijde hij is geboren. Ook weten we niet hoe oud
Jezus geworden is. Hij is in ieder geval op jonge leeftijd gekruisigd.
Door een breuk (na de val van Jeruzalem in 70) tussen joden en christenen zijn beiden uiteengegaan
en is het christendom een geheel zelfstandige godsdienst geworden. Het christendom komt dus uit
het jodendom voort!
4.2 HET LEVEN VAN JEZUS
Jezus is opgegroeid in Nazaret als oudste zoon van een timmermansgezin. In deze tijd waren de
spanningen vanwege het verzet van joodse groepen tegen de overheersing van de Romeinen groot.
Jezus laat zich dopen door Johannes de doper en trekt daarna als ongehuwde rond en verzamelde
volgelingen. Jezus genas ziektes en ging eten met mensen die als onrein werden gezien. Mensen
gingen hem als de Messias zien. Het optreden van Jezus zorgde voor problemen in de orde, ook in
Jeruzalem, hierdoor werd hij gevangen genomen en door de Romeinse stadhouder Pilatus gekruisigd.
Na zijn dood zien trouwe volgelingen Jezus opnieuw en verkondigen zijn opstanding. Dit leidt tot een
nieuwe geest met Pinksteren en het ontstaan van de kerk. De boodschap van Jezus gaat over dat
Jezus verlossing uit de macht van het kwaad heeft gebracht.
4.3 DE BRONNEN
Er zijn in de geschiedenis veel verschillende kerken ontstaan, waarbij elke kerkelijke richting zijn
eigen uitleg en vormgeving van christelijke traditie heeft. Dit komt door hoe ze omgaan met de
bronnen.
4.3.1 De bijbel – het Oude Testament (OT)
Zowel Jezus als de eerste christenen leefden uit van in de kerken het Oude Testament heet en bij de
joden de Tenach. Tijdens de Reformatie kwamen de protestanten erachter dat de joden een aantal
boeken niet hadden die de kerk wel had, deze boeken werden door de protestantse kerk terzijde
gelegd. De oosters-orthodoxe en de rooms-katholieke kerken hebben dus een groter Oude
Testament. In kerken in deze tijd kreeg het OT een belangrijkere plaats dan gebruikelijk was, vooral in
protestantse kerken.
4.3.2 De bijbel – het Nieuwe Testament (NT)
Is ontstaan door het verzamelen van brieven van Paulus en andere schrijvers en het verzamelen van
de vier bekende evangeliën (Marcus, Matteüs, Lucas en Johannes). Door conflicten is dit in de
tweede eeuw langzamerhand vastgesteld welke boeken tot het NT behoren.
Evangelie komt van het Griekse woord euangelion, dat 'beloning voor de bode van goed nieuws',
'goede boodschap' en ' heilboodschap' betekent.
, De vijf religies van de wereld – Hoofdstuk 4: Christendom
4.3.3 De traditie
In de rooms-katholieke kerk gaat mens uit van de Schrift (bijbel) en de traditie. In de traditie gaat het
om de manier waarop de leer en de liturgie (eredienst) van de kerk in de loop der eeuwen vorm
gekregen hebben. De traditie komt eigenlijk uit de bijbel. Dit maakt de traditie in zekere zin heilig.
In de protestantse kerk is de bijbel de norm. De traditie moet daarom altijd opnieuw geijkt worden
aan wat in de bijbel staat. Daarom hebben protestantse kerken veel van de rooms-katholieke traditie
overboord gegooid en is er ruimte voor discussie en onenigheid.
4.3.4 De Heilige Geest
De Heilige Geest kan als vierde bron worden gezien. In de rooms-katholieke kerk is de Heilige Geest
die de kerk geleid heeft in het ontvouwen van haar traditie.
In de protestantse kerken is het de Heilige Geest die de bijbel uitlegt, op grond waarvan men tot een
bepaalde uitleg komt van wat je doen en geloven moet.
Inmiddels zijn er veel charismatische groepen ontstaan waarin men zich vooral beroept op de eigen
ervaring van de Heilige Geest Nieuw soort christendom.
4.4 KERNPUNTEN UIT DE LEER VAN DE KERK(EN)
In de loop van der eeuwen is er binnen de kerken een uitgebreide leer ontstaan over wat je geloven
en doen moet.
4.4.1 God, Jezus, de Heilige Geest en de leer van de drie-eenheid
Evenals in het jodendom is God de almachtige schepper van hemel en aarde. Door Zijn Woord komt
alles tot stand. De mens is de kroon van de schepping en heeft tot taak de aarde bewoonbaar te
maken, maar door de zondeval is dit misgelopen en is het kwaad in deze wereld gekomen. Het beeld
van God wordt gekenmerkt door Zijn gerechtigheid en liefde, barmhartigheid en genade. God heeft
Jezus naar de aarde gezonden om opnieuw de mensheid te verlossen van de macht van het kwaad.
Volgens de kerk is Jezus het Woord van God in mensvorm geworden. Hij heeft het lijden op zich
genomen om verzoening en een nieuwe manier van leven te brengen (de tweede Adam).
De relatie tussen God, Jezus en de Heilige Geest is de drie-eenheid. God had zich openbaar gesteld
als de Vader (schepper), de Zoon (verlosser) en de Heilige Geest (de bron van inspiratie, kracht en
troost).
Het christendom beklemtoont het geloof, dat er maar één God is, maar deze God heeft zich op drie
manieren doen kennen.
4.4.2 Verzoening en verlossing
Dit geloof in de verzoenende werking van het kruis is vooral in de westerse kerk het centrale thema
van het christelijk geloof geworden.
In de kerk wordt de vraag gesteld: Aan wie heeft Jezus de prijs van zijn leven betaald?
- Oude kerk: aan de duivel. Jezus kon hierdoor mensen bevrijden uit de gevangenis van de
dood of de hel.
- Vanaf 11e eeuw: prijs aan God betaald. God wordt dan gezien als de rechter die
genoegdoening nodig heeft om te kunnen vergeven.
4.1 NAAM EN OORSPRONG
Evenals in het boeddhisme wordt de naam van het christendom bepaald door de eretitel van een
mens die op aarde geleefd heeft. Het ging hier om Jezus van Nazaret die als de Messias (Christus in
het Grieks) werd gezien. De mensen die Jezus volgen of door Jezus in God geloven, worden
christenen genoemd. Het ging hier bij het woord Christus dus niet om een soort achternaam, maar
om de betekenis die Jezus van Nazaret heeft voor zijn volgelingen.
Jezus leefde in Israël, we weten niet in welk jaargetijde hij is geboren. Ook weten we niet hoe oud
Jezus geworden is. Hij is in ieder geval op jonge leeftijd gekruisigd.
Door een breuk (na de val van Jeruzalem in 70) tussen joden en christenen zijn beiden uiteengegaan
en is het christendom een geheel zelfstandige godsdienst geworden. Het christendom komt dus uit
het jodendom voort!
4.2 HET LEVEN VAN JEZUS
Jezus is opgegroeid in Nazaret als oudste zoon van een timmermansgezin. In deze tijd waren de
spanningen vanwege het verzet van joodse groepen tegen de overheersing van de Romeinen groot.
Jezus laat zich dopen door Johannes de doper en trekt daarna als ongehuwde rond en verzamelde
volgelingen. Jezus genas ziektes en ging eten met mensen die als onrein werden gezien. Mensen
gingen hem als de Messias zien. Het optreden van Jezus zorgde voor problemen in de orde, ook in
Jeruzalem, hierdoor werd hij gevangen genomen en door de Romeinse stadhouder Pilatus gekruisigd.
Na zijn dood zien trouwe volgelingen Jezus opnieuw en verkondigen zijn opstanding. Dit leidt tot een
nieuwe geest met Pinksteren en het ontstaan van de kerk. De boodschap van Jezus gaat over dat
Jezus verlossing uit de macht van het kwaad heeft gebracht.
4.3 DE BRONNEN
Er zijn in de geschiedenis veel verschillende kerken ontstaan, waarbij elke kerkelijke richting zijn
eigen uitleg en vormgeving van christelijke traditie heeft. Dit komt door hoe ze omgaan met de
bronnen.
4.3.1 De bijbel – het Oude Testament (OT)
Zowel Jezus als de eerste christenen leefden uit van in de kerken het Oude Testament heet en bij de
joden de Tenach. Tijdens de Reformatie kwamen de protestanten erachter dat de joden een aantal
boeken niet hadden die de kerk wel had, deze boeken werden door de protestantse kerk terzijde
gelegd. De oosters-orthodoxe en de rooms-katholieke kerken hebben dus een groter Oude
Testament. In kerken in deze tijd kreeg het OT een belangrijkere plaats dan gebruikelijk was, vooral in
protestantse kerken.
4.3.2 De bijbel – het Nieuwe Testament (NT)
Is ontstaan door het verzamelen van brieven van Paulus en andere schrijvers en het verzamelen van
de vier bekende evangeliën (Marcus, Matteüs, Lucas en Johannes). Door conflicten is dit in de
tweede eeuw langzamerhand vastgesteld welke boeken tot het NT behoren.
Evangelie komt van het Griekse woord euangelion, dat 'beloning voor de bode van goed nieuws',
'goede boodschap' en ' heilboodschap' betekent.
, De vijf religies van de wereld – Hoofdstuk 4: Christendom
4.3.3 De traditie
In de rooms-katholieke kerk gaat mens uit van de Schrift (bijbel) en de traditie. In de traditie gaat het
om de manier waarop de leer en de liturgie (eredienst) van de kerk in de loop der eeuwen vorm
gekregen hebben. De traditie komt eigenlijk uit de bijbel. Dit maakt de traditie in zekere zin heilig.
In de protestantse kerk is de bijbel de norm. De traditie moet daarom altijd opnieuw geijkt worden
aan wat in de bijbel staat. Daarom hebben protestantse kerken veel van de rooms-katholieke traditie
overboord gegooid en is er ruimte voor discussie en onenigheid.
4.3.4 De Heilige Geest
De Heilige Geest kan als vierde bron worden gezien. In de rooms-katholieke kerk is de Heilige Geest
die de kerk geleid heeft in het ontvouwen van haar traditie.
In de protestantse kerken is het de Heilige Geest die de bijbel uitlegt, op grond waarvan men tot een
bepaalde uitleg komt van wat je doen en geloven moet.
Inmiddels zijn er veel charismatische groepen ontstaan waarin men zich vooral beroept op de eigen
ervaring van de Heilige Geest Nieuw soort christendom.
4.4 KERNPUNTEN UIT DE LEER VAN DE KERK(EN)
In de loop van der eeuwen is er binnen de kerken een uitgebreide leer ontstaan over wat je geloven
en doen moet.
4.4.1 God, Jezus, de Heilige Geest en de leer van de drie-eenheid
Evenals in het jodendom is God de almachtige schepper van hemel en aarde. Door Zijn Woord komt
alles tot stand. De mens is de kroon van de schepping en heeft tot taak de aarde bewoonbaar te
maken, maar door de zondeval is dit misgelopen en is het kwaad in deze wereld gekomen. Het beeld
van God wordt gekenmerkt door Zijn gerechtigheid en liefde, barmhartigheid en genade. God heeft
Jezus naar de aarde gezonden om opnieuw de mensheid te verlossen van de macht van het kwaad.
Volgens de kerk is Jezus het Woord van God in mensvorm geworden. Hij heeft het lijden op zich
genomen om verzoening en een nieuwe manier van leven te brengen (de tweede Adam).
De relatie tussen God, Jezus en de Heilige Geest is de drie-eenheid. God had zich openbaar gesteld
als de Vader (schepper), de Zoon (verlosser) en de Heilige Geest (de bron van inspiratie, kracht en
troost).
Het christendom beklemtoont het geloof, dat er maar één God is, maar deze God heeft zich op drie
manieren doen kennen.
4.4.2 Verzoening en verlossing
Dit geloof in de verzoenende werking van het kruis is vooral in de westerse kerk het centrale thema
van het christelijk geloof geworden.
In de kerk wordt de vraag gesteld: Aan wie heeft Jezus de prijs van zijn leven betaald?
- Oude kerk: aan de duivel. Jezus kon hierdoor mensen bevrijden uit de gevangenis van de
dood of de hel.
- Vanaf 11e eeuw: prijs aan God betaald. God wordt dan gezien als de rechter die
genoegdoening nodig heeft om te kunnen vergeven.
