Filosofen
Naam Tijd Stroming Echo’s
Heraclitus 540 v.C. Empirisme Wereld is continu in beweging,
Filosoof van het worden daarom nooit iets hetzelfde.
“Realiteit verandert constant” Vuur ligt ten grondslag van alles,
daardoor kun je alsnog uitspraak
doen.
Parmenides 550 v.C. Rationalisme Zodra je over iets denkt, dan
“Realiteit verandert niet” moet het bestaan. Niets
verandert, alles is.
Socrates 477 – 399 v.C. Rationalisme “Het enige dat ik weet, is dat ik
Belangrijkste karakter in werk niets weet”
van Plato Socratische methode: anamnese,
Vinger omhoog naar hermeneutiek, maïeutiek
ideeënwereld
Plato 427 – 347 v.C. Rationalisme Ontologische vraag
Leerling van Socrates Realisme Ideeën-/vormenleer
Vinger omhoog naar Nativisme Grotallegorie
ideeënwereld
Aristoteles 348 – 322 v.C. Rationalisme/empirisme Deductie/Inductie
Leerling van Plato (Onze ratio kan inzicht geven dat Tabula rasa
Vinger omlaag naar de iets waar is zonder alles waar te 4 oorzaken
echte/eigenlijke wereld nemen/het tegendeel te
bewijzen).
Copernicus 1473-1543 Heliocentrisch wereldbeeld
Francis Bacon 1561 – 1626 Empirisme/Rationalisme Inductie
Profeet wetenschappelijke 4 soorten idols
revolutie
, ‘Father of experimental
philosophy’
Galileo Galilei 1564 – 1642 Telescoop
Johannes Kepler 1571-1642 New Astronomy (1609)
Rene Descartes 1596 – 1650 Rationalisme 3 Niveaus van twijfel
‘Father of modern philosophy’ Dualisme Ik denk/twijfel dus ik besta
(cogito ergo sum)
John Locke 1632 – 1704 Empirisme Drie kwaliteitenleer
(Representatie/indirect) realisme Tabula rasa
Isaac Newton 1643 – 1727 Drie wetten van beweging
Zwaartekracht
George Berkeley 1685 – 1753 Empirisme Zijn is waargenomen worden
Subjectief idealisme à Objectief (esse est percipi)
idealisme
David Hume 1711 – 1776 Radicaal empirisme Hume’s inductieprobleem
Agnost Hume’s causaliteitsprobleem
Voorloper Darwin/naturalisme Copy principle
Immanuel Kant 1724 – 1804 Empirisme/rationalisme Copernicaanse revolutie van
Begrensde kennis mogelijk Transcendentale idealist (de Kant
wereld an sich kunnen we niet Twee werelden
kennen) Synthetisch a priori
Realist (we kunnen kennis
verkrijgen van noumenale wereld
(wereld an sich))
Auguste Comte 1798 – 1857 Empirisme Wet van de Drie Stadia
Oprichter sociologie en Positivisme (methodologische
positivisme monisme, kwantitatief)
Wilhelm Dilthey 1833 – 1911 Hermeneutiek (methodologisch Hermeneutische cirkel
dualisme, kwalitatief)
De Weense Kring 1924 – 1936 Empirisme/rationalisme Combinatie observatie en logica
Naam Tijd Stroming Echo’s
Heraclitus 540 v.C. Empirisme Wereld is continu in beweging,
Filosoof van het worden daarom nooit iets hetzelfde.
“Realiteit verandert constant” Vuur ligt ten grondslag van alles,
daardoor kun je alsnog uitspraak
doen.
Parmenides 550 v.C. Rationalisme Zodra je over iets denkt, dan
“Realiteit verandert niet” moet het bestaan. Niets
verandert, alles is.
Socrates 477 – 399 v.C. Rationalisme “Het enige dat ik weet, is dat ik
Belangrijkste karakter in werk niets weet”
van Plato Socratische methode: anamnese,
Vinger omhoog naar hermeneutiek, maïeutiek
ideeënwereld
Plato 427 – 347 v.C. Rationalisme Ontologische vraag
Leerling van Socrates Realisme Ideeën-/vormenleer
Vinger omhoog naar Nativisme Grotallegorie
ideeënwereld
Aristoteles 348 – 322 v.C. Rationalisme/empirisme Deductie/Inductie
Leerling van Plato (Onze ratio kan inzicht geven dat Tabula rasa
Vinger omlaag naar de iets waar is zonder alles waar te 4 oorzaken
echte/eigenlijke wereld nemen/het tegendeel te
bewijzen).
Copernicus 1473-1543 Heliocentrisch wereldbeeld
Francis Bacon 1561 – 1626 Empirisme/Rationalisme Inductie
Profeet wetenschappelijke 4 soorten idols
revolutie
, ‘Father of experimental
philosophy’
Galileo Galilei 1564 – 1642 Telescoop
Johannes Kepler 1571-1642 New Astronomy (1609)
Rene Descartes 1596 – 1650 Rationalisme 3 Niveaus van twijfel
‘Father of modern philosophy’ Dualisme Ik denk/twijfel dus ik besta
(cogito ergo sum)
John Locke 1632 – 1704 Empirisme Drie kwaliteitenleer
(Representatie/indirect) realisme Tabula rasa
Isaac Newton 1643 – 1727 Drie wetten van beweging
Zwaartekracht
George Berkeley 1685 – 1753 Empirisme Zijn is waargenomen worden
Subjectief idealisme à Objectief (esse est percipi)
idealisme
David Hume 1711 – 1776 Radicaal empirisme Hume’s inductieprobleem
Agnost Hume’s causaliteitsprobleem
Voorloper Darwin/naturalisme Copy principle
Immanuel Kant 1724 – 1804 Empirisme/rationalisme Copernicaanse revolutie van
Begrensde kennis mogelijk Transcendentale idealist (de Kant
wereld an sich kunnen we niet Twee werelden
kennen) Synthetisch a priori
Realist (we kunnen kennis
verkrijgen van noumenale wereld
(wereld an sich))
Auguste Comte 1798 – 1857 Empirisme Wet van de Drie Stadia
Oprichter sociologie en Positivisme (methodologische
positivisme monisme, kwantitatief)
Wilhelm Dilthey 1833 – 1911 Hermeneutiek (methodologisch Hermeneutische cirkel
dualisme, kwalitatief)
De Weense Kring 1924 – 1936 Empirisme/rationalisme Combinatie observatie en logica
