,
,
,Week 1 – Webcollege Criminologie
Criminologie is de wetenschap die misdrijven beschrijft, voorspelt én verklaart; zij onderzoekt hoe strafbaar
gedrag ontstaat, welke maatschappelijke en individuele factoren meespelen, en hoe staat en maatschappij
hierop reageren. Criminologie maakt onderdeel uit van de sociale wetenschappen en streeft naar
objectiviteit in dataverzameling en -analyse (Van Dijk, Nieuwbeerta & Huisman, 2024).
Het begrip criminologie
Criminologie bestudeert het geheel van gedragingen die op een bepaald moment en in een bepaalde
samenleving als strafbaar worden vastgesteld, de achtergronden daarvan, en de reacties van justitie,
wetgever en samenleving.
Belangrijke thema’s zijn de selectie van criminaliteit (welk gedrag wordt strafbaar gesteld), wetgeving én de
implementatie daarvan (Van Dijk et al., 2024).
, 1.1 Penologie / strafkunde
Penologie richt zich op de aard en werking van strafrechtelijke sancties: welke doelen (preventie,
vergelding, resocialisatie) worden nagestreefd? Hoe effectief zijn straffen in termen van recidive? Modern
criminologisch onderzoek combineert klassieke theorieën (zoals deterrence) met longitudinaal empirisch
onderzoek om te beoordelen hoe straffen in de praktijk uitpakken (Van Dijk et al., 2024).
Victimologie
Victimologie onderzoekt alle aspecten van slachtofferschap: wie zijn slachtoffers, welke kenmerken
vertonen zij, welke schade (materieel, psychisch, sociaal) lijden zij, en hoe verloopt hun traject in het
strafrecht / hulpverlening.
Van Dijk et al. benadrukken ook online slachtofferschap als groeiend domein, vooral bij cybercriminaliteit
(Van der Wagen & Oerlemans, 2024).
Docentopmerking: online slachtofferschap is tegenwoordig net zo belangrijk als fysiek slachtofferschap -
cijfers lopen superdsnel op
Sociale controle
Sociale controle betreft de mechanismen—door de overheid, maar ook via informele sociale structuren—
die ervoor zorgen dat mensen zich (in principe) aan regels houden. Dit gebeurt via wetten, surveillance,
toezicht, normen en sancties. Criminologisch onderzoek laat zien hoe technologische middelen zoals
cameratoezicht én digitale monitoring steeds vaker ingezet worden, met vragen rond privacy en effectiviteit
(Van Dijk et al., 2024).
,
,Week 1 – Webcollege Criminologie
Criminologie is de wetenschap die misdrijven beschrijft, voorspelt én verklaart; zij onderzoekt hoe strafbaar
gedrag ontstaat, welke maatschappelijke en individuele factoren meespelen, en hoe staat en maatschappij
hierop reageren. Criminologie maakt onderdeel uit van de sociale wetenschappen en streeft naar
objectiviteit in dataverzameling en -analyse (Van Dijk, Nieuwbeerta & Huisman, 2024).
Het begrip criminologie
Criminologie bestudeert het geheel van gedragingen die op een bepaald moment en in een bepaalde
samenleving als strafbaar worden vastgesteld, de achtergronden daarvan, en de reacties van justitie,
wetgever en samenleving.
Belangrijke thema’s zijn de selectie van criminaliteit (welk gedrag wordt strafbaar gesteld), wetgeving én de
implementatie daarvan (Van Dijk et al., 2024).
, 1.1 Penologie / strafkunde
Penologie richt zich op de aard en werking van strafrechtelijke sancties: welke doelen (preventie,
vergelding, resocialisatie) worden nagestreefd? Hoe effectief zijn straffen in termen van recidive? Modern
criminologisch onderzoek combineert klassieke theorieën (zoals deterrence) met longitudinaal empirisch
onderzoek om te beoordelen hoe straffen in de praktijk uitpakken (Van Dijk et al., 2024).
Victimologie
Victimologie onderzoekt alle aspecten van slachtofferschap: wie zijn slachtoffers, welke kenmerken
vertonen zij, welke schade (materieel, psychisch, sociaal) lijden zij, en hoe verloopt hun traject in het
strafrecht / hulpverlening.
Van Dijk et al. benadrukken ook online slachtofferschap als groeiend domein, vooral bij cybercriminaliteit
(Van der Wagen & Oerlemans, 2024).
Docentopmerking: online slachtofferschap is tegenwoordig net zo belangrijk als fysiek slachtofferschap -
cijfers lopen superdsnel op
Sociale controle
Sociale controle betreft de mechanismen—door de overheid, maar ook via informele sociale structuren—
die ervoor zorgen dat mensen zich (in principe) aan regels houden. Dit gebeurt via wetten, surveillance,
toezicht, normen en sancties. Criminologisch onderzoek laat zien hoe technologische middelen zoals
cameratoezicht én digitale monitoring steeds vaker ingezet worden, met vragen rond privacy en effectiviteit
(Van Dijk et al., 2024).
