Samenvatting ‘De zes rollen van de leraar’
Auteur: Martie Slooter (5e druk)
Inhoud
Samenvatting ‘De zes rollen van de leraar’.............................................................................................1
Hoofdstuk 1........................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1.1.................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1.2.................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1.3.................................................................................................................................3
Hoofdstuk 2........................................................................................................................................4
Hoofdstuk 2.1.................................................................................................................................4
Hoofdstuk 2.2.................................................................................................................................5
Hoofdstuk 2.3.................................................................................................................................5
Hoofdstuk 2.4.................................................................................................................................6
Hoofdstuk 2.5.................................................................................................................................6
Hoofdstuk 3........................................................................................................................................7
Hoofdstuk 3.1.................................................................................................................................7
Hoofdstuk 3.3.................................................................................................................................8
Hoofdstuk 4: De rol van gastheer.......................................................................................................8
Hoofdstuk 4.1.................................................................................................................................8
Hoofdstuk 4.2.................................................................................................................................9
Hoofdstuk 4.3.................................................................................................................................9
Hoofdstuk 4.4.................................................................................................................................9
Hoofdstuk 4.5.................................................................................................................................9
Hoofdstuk 5: De rol van de presentator...........................................................................................10
Hoofdstuk 5.1...............................................................................................................................10
Hoofdstuk 5.2...............................................................................................................................10
Hoofdstuk 5.3...............................................................................................................................10
Hoofdstuk 5.4...............................................................................................................................11
Hoofdstuk 5.5...............................................................................................................................11
Hoofdstuk 6: De rol als didacticus.....................................................................................................11
Hoofdstuk 6.1...............................................................................................................................11
Hoofdstuk 6.2...............................................................................................................................12
Hoofdstuk 6.3...............................................................................................................................12
Hoofdstuk 6.4...............................................................................................................................15
,Hoofdstuk 7 De rol als pedagoog......................................................................................................16
Hoofdstuk 7.1...............................................................................................................................16
Hoofdstuk 7.2...............................................................................................................................17
Hoofdstuk 7.3...............................................................................................................................17
Hoofdstuk 7.3...............................................................................................................................18
Hoofdstuk 8 De rol als afsluiter........................................................................................................19
Hoofdstuk 8.1...............................................................................................................................19
Hoofdstuk 8.2...............................................................................................................................19
Hoofdstuk 8.3...............................................................................................................................19
Hoofdstuk 8.4...............................................................................................................................20
Hoofdstuk 8.5...............................................................................................................................20
Hoofdstuk 9......................................................................................................................................21
Hoofdstuk 9.1...............................................................................................................................21
Hoofdstuk 9.2...............................................................................................................................21
, Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 1.1
Bij lesgeven moet je jezelf continu de volgende vragen stellen:
- Waarom kiezen we voor een bepaald onderwijsconcept?
- Wat hebben de leerlingen nodig om te leren en hoe leren leerlingen?
- En wat betekent dat voor de leraren?
Als dit duidelijk kan professionele ontwikkeling plaatsvinden.
Ook externe factoren hebben invloed, kennis is voor iedereen toegankelijk.
De uitgangspunten van een goede les:
1. De leraar bezit kennis van de ontwikkeling van leerlingen, behoeften, leertheorieën, de
strategieën die impact hebben op de leerresultaten, de breinfuncties, de vakinhoud en
vakdidactiek.
2. De leraar kan die kennis in diverse situaties flexibel toepassen.
3. De leraar kan, door te reflecteren op het effect van zijn gedrag, zijn aanpak aanpassen en
creatief omgaan met die kennis. Reflectie houdt in dat de leraar nadenkt over de interactie
tussen zichzelf en de ander: wat roep ik op bij de leerling, is dat gewenst en bereik ik
daarmee mijn doelen?
4. Het resultaat van de goede les is dat leerlingen in een positieve sfeer hebben geleerd. Het
gedrag van de leerlingen lat zien hoe effectief de leraar is.
Onderzoek van Watzlawick: stelt dat het effect van het gedrag van de leraar bepaald wordt door hoe
de leerlingen zijn gedrag ervaren en niet door hoe hij het gedrag bedoelt.
Hoofdstuk 1.2
De rollen:
- De gastheer: heeft als doel contact te maken met de leerlingen en dat gedurende de les vast
te houden.
- De presentator: het gaat er in deze rol om dat de leraar de leiding neemt
(leiderschapsgedrag).
- De didacticus: bij de rol leert de leraar leerlingen kennis, vaardigheden en attitudes aan; hij
faciliteert het leerproces zodat de leerlingen kennis kunnen verwerven, verwerken en
toepassen.
- De pedagoog: In de rol van pedagoog creëert de leraar een veilig klimaat in de klas, de
voorwaarde om te kunnen leren, dit duurt de hele les.
- De afsluiter: in deze rol sluit de leraar de les op een goede manier af.
- De coach: je kunt pas coach zijn als je de eerste vijf rollen heb geïnternaliseerd. In de praktijk
zie je dat de leraar als coach iedere individuele leerlingen ontwikkelingsgericht begeleidt: hij
creëert ruimte voor gepersonaliseerd leven.
Hoofdstuk 1.3
De leerlijn van de leraar bestaat uit 4 niveaus:
- Niveau 1: lerend – op dit niveau is de leraar vooral ik-gericht, hij is vooral bezig met zichzelf
en de theorie van het lesgeven bezig.
- Niveau 2: bekwaam – wanneer de leraar zeker is van zijn contact met leerlingen en van zijn
leiderschap, en als hij de groep tot een positieve groep kan vormen en geniet van de flow kan
de nieuwe fase aanbreken. Hierbij draait het om meer interactie -> met name in de rol van
didacticus. Vakdidactiek wordt gekoppeld aan vakinhoud. Er is sprake van wij-gerichtheid, de
leraar is gefocust op de interactie met leerlingen.
Auteur: Martie Slooter (5e druk)
Inhoud
Samenvatting ‘De zes rollen van de leraar’.............................................................................................1
Hoofdstuk 1........................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1.1.................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1.2.................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1.3.................................................................................................................................3
Hoofdstuk 2........................................................................................................................................4
Hoofdstuk 2.1.................................................................................................................................4
Hoofdstuk 2.2.................................................................................................................................5
Hoofdstuk 2.3.................................................................................................................................5
Hoofdstuk 2.4.................................................................................................................................6
Hoofdstuk 2.5.................................................................................................................................6
Hoofdstuk 3........................................................................................................................................7
Hoofdstuk 3.1.................................................................................................................................7
Hoofdstuk 3.3.................................................................................................................................8
Hoofdstuk 4: De rol van gastheer.......................................................................................................8
Hoofdstuk 4.1.................................................................................................................................8
Hoofdstuk 4.2.................................................................................................................................9
Hoofdstuk 4.3.................................................................................................................................9
Hoofdstuk 4.4.................................................................................................................................9
Hoofdstuk 4.5.................................................................................................................................9
Hoofdstuk 5: De rol van de presentator...........................................................................................10
Hoofdstuk 5.1...............................................................................................................................10
Hoofdstuk 5.2...............................................................................................................................10
Hoofdstuk 5.3...............................................................................................................................10
Hoofdstuk 5.4...............................................................................................................................11
Hoofdstuk 5.5...............................................................................................................................11
Hoofdstuk 6: De rol als didacticus.....................................................................................................11
Hoofdstuk 6.1...............................................................................................................................11
Hoofdstuk 6.2...............................................................................................................................12
Hoofdstuk 6.3...............................................................................................................................12
Hoofdstuk 6.4...............................................................................................................................15
,Hoofdstuk 7 De rol als pedagoog......................................................................................................16
Hoofdstuk 7.1...............................................................................................................................16
Hoofdstuk 7.2...............................................................................................................................17
Hoofdstuk 7.3...............................................................................................................................17
Hoofdstuk 7.3...............................................................................................................................18
Hoofdstuk 8 De rol als afsluiter........................................................................................................19
Hoofdstuk 8.1...............................................................................................................................19
Hoofdstuk 8.2...............................................................................................................................19
Hoofdstuk 8.3...............................................................................................................................19
Hoofdstuk 8.4...............................................................................................................................20
Hoofdstuk 8.5...............................................................................................................................20
Hoofdstuk 9......................................................................................................................................21
Hoofdstuk 9.1...............................................................................................................................21
Hoofdstuk 9.2...............................................................................................................................21
, Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 1.1
Bij lesgeven moet je jezelf continu de volgende vragen stellen:
- Waarom kiezen we voor een bepaald onderwijsconcept?
- Wat hebben de leerlingen nodig om te leren en hoe leren leerlingen?
- En wat betekent dat voor de leraren?
Als dit duidelijk kan professionele ontwikkeling plaatsvinden.
Ook externe factoren hebben invloed, kennis is voor iedereen toegankelijk.
De uitgangspunten van een goede les:
1. De leraar bezit kennis van de ontwikkeling van leerlingen, behoeften, leertheorieën, de
strategieën die impact hebben op de leerresultaten, de breinfuncties, de vakinhoud en
vakdidactiek.
2. De leraar kan die kennis in diverse situaties flexibel toepassen.
3. De leraar kan, door te reflecteren op het effect van zijn gedrag, zijn aanpak aanpassen en
creatief omgaan met die kennis. Reflectie houdt in dat de leraar nadenkt over de interactie
tussen zichzelf en de ander: wat roep ik op bij de leerling, is dat gewenst en bereik ik
daarmee mijn doelen?
4. Het resultaat van de goede les is dat leerlingen in een positieve sfeer hebben geleerd. Het
gedrag van de leerlingen lat zien hoe effectief de leraar is.
Onderzoek van Watzlawick: stelt dat het effect van het gedrag van de leraar bepaald wordt door hoe
de leerlingen zijn gedrag ervaren en niet door hoe hij het gedrag bedoelt.
Hoofdstuk 1.2
De rollen:
- De gastheer: heeft als doel contact te maken met de leerlingen en dat gedurende de les vast
te houden.
- De presentator: het gaat er in deze rol om dat de leraar de leiding neemt
(leiderschapsgedrag).
- De didacticus: bij de rol leert de leraar leerlingen kennis, vaardigheden en attitudes aan; hij
faciliteert het leerproces zodat de leerlingen kennis kunnen verwerven, verwerken en
toepassen.
- De pedagoog: In de rol van pedagoog creëert de leraar een veilig klimaat in de klas, de
voorwaarde om te kunnen leren, dit duurt de hele les.
- De afsluiter: in deze rol sluit de leraar de les op een goede manier af.
- De coach: je kunt pas coach zijn als je de eerste vijf rollen heb geïnternaliseerd. In de praktijk
zie je dat de leraar als coach iedere individuele leerlingen ontwikkelingsgericht begeleidt: hij
creëert ruimte voor gepersonaliseerd leven.
Hoofdstuk 1.3
De leerlijn van de leraar bestaat uit 4 niveaus:
- Niveau 1: lerend – op dit niveau is de leraar vooral ik-gericht, hij is vooral bezig met zichzelf
en de theorie van het lesgeven bezig.
- Niveau 2: bekwaam – wanneer de leraar zeker is van zijn contact met leerlingen en van zijn
leiderschap, en als hij de groep tot een positieve groep kan vormen en geniet van de flow kan
de nieuwe fase aanbreken. Hierbij draait het om meer interactie -> met name in de rol van
didacticus. Vakdidactiek wordt gekoppeld aan vakinhoud. Er is sprake van wij-gerichtheid, de
leraar is gefocust op de interactie met leerlingen.
