Staats- en administratief recht
1. De kwalificatie als een ‘bestuur’
• Het bestuursrecht of het administratieve recht = het geheel van de geschreven en
ongeschreven rechtsregels met betrekking tot de werking van het bestuur.
Enerzijds wijst dit op de activiteit of op een functie, met name op het besturen.
Anderzijds wijst dit op het geheel van instellingen die instaan voor het bestuur, met name
de bestuursorganen.
• Wat valt er specifiek te begrijpen onder bestuur?
- Is een bestuur een overheidsinstelling?
Nee, niet alle besturen zijn overheidsinstellingen. Een bestuur kan zowel i/d publieke
als private sector plaatsvinden.
- Artikel 14,§1,1° van de RvS-Wetten van 12 januari 1973 verwijzen naar het begrip
“administratieve overheden”.
- Artikel 1 van de Wet van 29 juli 1991 betreffende de uitdrukkelijke motivering van
de bestuurshandelingen verwijst ook naar “administratieve overheden”.
- Artikel 3,1° van het thans opgeheven Vlaamse Decreet van 26 maart 2004
betreffende de openbaarheid van bestuur verwijst naar de term “administratieve
overheid”.
- Artikel 2,1° van het Vlaamse Decreet van 07 mei 2004 houdende wijziging van het
decreet van 7 juli 1998 houdende instelling van de Vlaamse Ombudsdienst, wat
betreft de bescherming van ambtenaren die melding maken van onregelmatigheden,
verwijst tevens ook naar het begrip “administratieve overheid”.
• Een bestuur lijkt op het eerste gezicht alleen te verwijzen naar de uitvoerende macht.
1
, • De verwijzing in de regelgeving naar begrippen zoals onder meer “administratieve overheid”,
“bestuursinstantie” en “Raad van State” lijken allemaal naar de uitvoerende macht te
verwijzen, maar desalniettemin is dit toch ruimer dan dat.
• Ter herinnering: de Raad van State is de waakhond van de uitvoerende macht, als u dus een
handeling van het bestuur wil aanpakken moet u naar de Raad van State.
Algemeen ter herhaling van vorig jaar:
Objectief contentieux: verwijst naar geschillen die betrekking hebben op de naleving van
regels en wetten ongeacht de specifieke belangen van de betrokken partijen. Het gaat hier
meer om het handhaven van de algemene wetten en voorschriften die van toepassing zijn op
een bepaalde situatie.
Subjectief contentieux: verwijst naar geschillen die voortkomen uit conflicten tussen
specifieke individuen of entiteiten met betrekking tot hun rechten en belangen. De
persoonlijke belangen en het beschermen van de individuele rechten staan centraal.
Objectief contentieux: vernietiging van eenzijdige administratieve rechtshandelingen
binnen de 60 dagen na publicatie in het Belgisch Staatsblad (erga omnes).
Subjectief contentieux: buiten toepassing laten van algemene, provinciale en plaatselijke
besluiten en verordeningen die in strijd zijn met de wet door de gewone rechter op grond
van art. 159 Gw. (inter partes).
• Ter herinnering:
2
, Algemeen ter herhaling van vorig jaar:
Wetgevende macht
Controleert uitvoerende macht
Wordt gecontroleerd door uitvoerende macht.
Uitvoerende macht
Controleert de wetgevende macht
Wordt gecontroleerd door de wetgevende macht
Rechterlijke macht
Controleert wetgevende en uitvoerende macht
3
, Word indirect gecontroleerd door de wetgevende macht aangezien zij de rechters
benoemen en de wetten beperken of uitbreiden omtrent de bevoegdheden van de
rechterlijke macht.
- De uitvoerende macht (regering en Koning) heeft een belangrijke rol bij het
uitvoeren van wetten (art. 108 Gw. / art. 20 BWHI).
Ruim te interpreteren: zij mogen uit de wet en uit haar beweegredenen alle
gevolgen afleiden die er op een natuurlijke wijze uit voortvloeien en die ermee in
overeenstemming kunnen zijn (Cass. 18 november 1924).
- Verplicht om wetten uit te voeren in een redelijke termijn.
Samenwerking tussen wetgevende en uitvoerende macht.
‘
- KB en MB moet in overeenstemming zijn met de wetten (hiërarchie der normen).
- Beperking: zij mogen wetten niet opheffen, wijzigen, aanvullen, uitbreiden of
beperken. Tevens mag hij wetten niet schorsen noch vrijstelling van hun uitvoering
verlenen.
- Bijzondere machten (art. 105 Gw. / art. 69 en 78 BWHI):
4
1. De kwalificatie als een ‘bestuur’
• Het bestuursrecht of het administratieve recht = het geheel van de geschreven en
ongeschreven rechtsregels met betrekking tot de werking van het bestuur.
Enerzijds wijst dit op de activiteit of op een functie, met name op het besturen.
Anderzijds wijst dit op het geheel van instellingen die instaan voor het bestuur, met name
de bestuursorganen.
• Wat valt er specifiek te begrijpen onder bestuur?
- Is een bestuur een overheidsinstelling?
Nee, niet alle besturen zijn overheidsinstellingen. Een bestuur kan zowel i/d publieke
als private sector plaatsvinden.
- Artikel 14,§1,1° van de RvS-Wetten van 12 januari 1973 verwijzen naar het begrip
“administratieve overheden”.
- Artikel 1 van de Wet van 29 juli 1991 betreffende de uitdrukkelijke motivering van
de bestuurshandelingen verwijst ook naar “administratieve overheden”.
- Artikel 3,1° van het thans opgeheven Vlaamse Decreet van 26 maart 2004
betreffende de openbaarheid van bestuur verwijst naar de term “administratieve
overheid”.
- Artikel 2,1° van het Vlaamse Decreet van 07 mei 2004 houdende wijziging van het
decreet van 7 juli 1998 houdende instelling van de Vlaamse Ombudsdienst, wat
betreft de bescherming van ambtenaren die melding maken van onregelmatigheden,
verwijst tevens ook naar het begrip “administratieve overheid”.
• Een bestuur lijkt op het eerste gezicht alleen te verwijzen naar de uitvoerende macht.
1
, • De verwijzing in de regelgeving naar begrippen zoals onder meer “administratieve overheid”,
“bestuursinstantie” en “Raad van State” lijken allemaal naar de uitvoerende macht te
verwijzen, maar desalniettemin is dit toch ruimer dan dat.
• Ter herinnering: de Raad van State is de waakhond van de uitvoerende macht, als u dus een
handeling van het bestuur wil aanpakken moet u naar de Raad van State.
Algemeen ter herhaling van vorig jaar:
Objectief contentieux: verwijst naar geschillen die betrekking hebben op de naleving van
regels en wetten ongeacht de specifieke belangen van de betrokken partijen. Het gaat hier
meer om het handhaven van de algemene wetten en voorschriften die van toepassing zijn op
een bepaalde situatie.
Subjectief contentieux: verwijst naar geschillen die voortkomen uit conflicten tussen
specifieke individuen of entiteiten met betrekking tot hun rechten en belangen. De
persoonlijke belangen en het beschermen van de individuele rechten staan centraal.
Objectief contentieux: vernietiging van eenzijdige administratieve rechtshandelingen
binnen de 60 dagen na publicatie in het Belgisch Staatsblad (erga omnes).
Subjectief contentieux: buiten toepassing laten van algemene, provinciale en plaatselijke
besluiten en verordeningen die in strijd zijn met de wet door de gewone rechter op grond
van art. 159 Gw. (inter partes).
• Ter herinnering:
2
, Algemeen ter herhaling van vorig jaar:
Wetgevende macht
Controleert uitvoerende macht
Wordt gecontroleerd door uitvoerende macht.
Uitvoerende macht
Controleert de wetgevende macht
Wordt gecontroleerd door de wetgevende macht
Rechterlijke macht
Controleert wetgevende en uitvoerende macht
3
, Word indirect gecontroleerd door de wetgevende macht aangezien zij de rechters
benoemen en de wetten beperken of uitbreiden omtrent de bevoegdheden van de
rechterlijke macht.
- De uitvoerende macht (regering en Koning) heeft een belangrijke rol bij het
uitvoeren van wetten (art. 108 Gw. / art. 20 BWHI).
Ruim te interpreteren: zij mogen uit de wet en uit haar beweegredenen alle
gevolgen afleiden die er op een natuurlijke wijze uit voortvloeien en die ermee in
overeenstemming kunnen zijn (Cass. 18 november 1924).
- Verplicht om wetten uit te voeren in een redelijke termijn.
Samenwerking tussen wetgevende en uitvoerende macht.
‘
- KB en MB moet in overeenstemming zijn met de wetten (hiërarchie der normen).
- Beperking: zij mogen wetten niet opheffen, wijzigen, aanvullen, uitbreiden of
beperken. Tevens mag hij wetten niet schorsen noch vrijstelling van hun uitvoering
verlenen.
- Bijzondere machten (art. 105 Gw. / art. 69 en 78 BWHI):
4
