Samenvatting HC: Het skelet

HC 5: Het skelet

1. Soorten beenweefsel
Lamellair been:
 Compact of dens been (substantia compacta)
o In sommige botten opgevuld met spongieus been
 Anders zou skelet te zwaar zijn om te bewegen
 Opgebouwd uit beenlamellen (kleine cirkeltjes)
o In platte beenderen en schedelbeenderen onder andere
 Te vinden in de corticalis
Spongieus been:
 Sponsachtig been (substantia spongiosa)
o Zit in sommige gevallen in compact bot
 Opgebouwd uit beenbalkjes of beentrabekels
o In holtes zit beenmerg: geel en rood
 Rood beenmerg maakt rode bloedcellen aan
 Geel beenmerg bevat vet
 In de epifysen (= uiteinden van lang bot) en in de platte en korte beenderen


2. Beendervorming
Soorten verbening
 Bij embryo en foetus kraakbeen tussen beenderen: beenderen niet volledig gevormd
o Kraakbeen gaat zich omzetten in beenderen
 Loopt verder na geboorte: sommige niet volledig verbeend bij geboorte (bv.
fontanellen)
 Desmale, intramembraneuze of bindweefselige (directe) verbening: rechtstreeks
o Mesenchymcel (bindweefselcel) wordt via directe verbening beencel
 (En)chondrale of kraakbenige (indirecte) verbening: via kraakbeenvorming (kraakbeen wordt
daarna vervangen door echt bot weefsel)
o Mesenchymcel (bindweefselcel) wordt via indirecte verbening kraakbeencel
 Sommige kraakbeencellen verbenen tot beencel
Differentiatie
Wat is er nodig voor beendervorming: kiemcellen/stamcellen
 (Ongedifferentieerde) mesenchym-
of reticulumcel
o Cellen die een bepaalde
groep van cellen kunnen
vormen.
o Bindweefsel (fibro),
kraakbeen (chondro) en
botweefsel (osteo)
o Zit in endost en periost
o Vormt zich om tot:
 Fibroblast en
fibrocyt
 Chondroblast en
chondrocyt
 Osteoblast en
osteocyt
 Osteoclast
 …
o Cyt = cel die weefsel onderhoud, maakt niks aan en breekt niks af
o Clast = breekt weefsel af
o Blast = maakt weefsel aan

Desmale verbening
Intramembraneuze verbening

,  Mesenchymcellen vormen om tot osteoblasten (en later osteocyten). Staan in voor:
o Vezelvorming
o Tussenstofvorming
o Kalkneerslag
 Buitenste laag wordt periost (beenvlies aan buitenkant van bot)
 Zorgt ervoor dat nieuwe cellen kunnen aangemaakt worden (botweefsel is
levende materie)
 Bloedvaten nodig om proces te kunnen laten plaatsvinden: osteoblasten hebben
zuurstof uit bloed nodig om omzetting te kunnen doen
 Gebeurt alleen in schedel, clavicula en schouderblad, bij diktegroei van skelet en bij herstel van
beenderen

Verbening van schedel
 Fontanellen
o Bij geboorte nog niet tegen elkaar aangegroeid, na 1.5-2j volledig dichtgegroeid
 Enkel nog naden als overblijfsel


(En)chondrale verbening (= kraakbeen verbening)
 Verschillende stappen:
o Kraakbenig ‘model-botstuk’ wordt aangemaakt
o Kraakbeen verkalkt
o Ingroei van bloedvat en bindweefsel (bevat mesenchymcellen: differentiëren!)
o Afbraak door chondroclasten
o Vorming van osteoblasten en verdere rijping tot osteocyten
 Omzetting embryonair skelet




 Disfaire verbening (stap 1 tot 4):
o Directe + indirecte verbening (perichondrium wordt periost)
o Bloedvaten groeien in
 In kraakbeen zitten geen bloedvaten, in botweefsel wel
 Kraakbeen heeft zeer slechte herstelcapaciteit

 Primaire ossificatiecentrum
 Van binnenuit gaan we kraakbeen omzetten in botten (mergholte)
 Epifysaire verbening (stap 5)
o Vorming van secundaire beenkernen
 Van binnen naar buiten verbenen
 Metafysaire verbening
o Ter hoogte van metafyse blijft stuk kraakbeen over: groeikraakbeenschijf