Inhoud
Autisme Spectrum Stoornis................................................................................................................ 2
Verslaving.......................................................................................................................................... 3
Psychose en schizofrenie................................................................................................................... 5
Depressie en bipolaire stoornis......................................................................................................... 7
Armoede en schulden........................................................................................................................ 8
Verstandelijke beperking................................................................................................................... 9
Persoonlijkheidsstoornissen............................................................................................................. 10
Eetstoornissen................................................................................................................................. 15
Zingeving, religie en levensbeschouwing......................................................................................... 16
Lichamelijke beperking en NAH....................................................................................................... 18
Stoornis: Lichamelijke beperking..................................................................................................... 21
Stoornis: Externaliserende stoornissen............................................................................................ 22
Stoornis: ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder)...............................................................23
Herstelbenadering en herstelondersteunende zorg.........................................................................25
Begrippen:....................................................................................................................................... 26
Veelgebruikte therapieën en methodieken...................................................................................... 27
Modellen:......................................................................................................................................... 28
Overig:............................................................................................................................................. 28
,Autisme Spectrum Stoornis
Korte beschrijving
Het autismespectrumstoornis is een aangeboren ontwikkelingsstoornis, waarbij bepaalde
zenuwprikkels anders binnenkomen bij de hersenen.
- Symptomen moeten aanwezig zijn in de vroege ontwikkelingsperiode.
Domein 1: beperkingen in de sociale communicatie en sociale interactie
Kernsymptomen: deficiënties in de wederkerigheid, in de non-verbale communicatie en in het
ontwikkelen, onderhouden en begrijpen van relaties
Domein 2: beperkt, repetitief gedrag (waaronder specifieke en abnormale onder- en/ of
overgevoeligheid voor zintuigelijke prikkels)
Kernsymptomen: stereotiepe motoriek, gebruik van voorwerpen of spraak, hardnekkige
vasthouden aan hetzelfde, gefixeerde interesses en hyper/ hyperactiviteit op zintuigelijke
prikkels
Oorzaken Gevolgen
B B
- Erfelijk - Juist wel of niet voor pijn of geluid
- Neurobiologische ontwikkelingsstoornis - Slaapproblemen
(hersenafwijking speelt belangrijke rol) - Maag en darmklachten
- Navo-mutatie autisme ontstaat - Zintuigelijke en motorische
spontaan beperkingen
P P
- - Problemen met (non-) verbale
S communicatie
- Interactie tussen genetische- en - Moeite met overzicht houden, behoefte
omgevingsfactoren aan regelmaat
- Ouder dan 35 jaar - Depressie, dwangmatig gedrag
- Zwangerschapsdiabetes - Leer, eet, taalstoornissen, burn-out
S
- Moeite met sociale contacten, spel en
verbeelding
- Uitsluiten van sociale contacten
- Beperkt aantal interesses en
activiteiten
- Moeilijk inschatten naar een ander
Begeleiding en behandeling Overig
Duidelijk zijn in communicatie, bieden van Subtypes ASS:
overzicht door samen te vatten - Autistische stoornis (klassiek autisme) -
B > Klassiek autisme is de zwaarste vorm
- Farmacotherapie: antipsychotica, om van autisme.
bijkomende gedragsproblemen te - Stoornis van Asperger -> Mensen met
verminderen het syndroom van Asperger hebben een
P normale tot hoge intelligentie.
- Psycho-educatie: is een methodiek PDD-NOS -> Iemand met PDD-NOS heeft
om meer inzicht en kennis te krijgen in bovengemiddeld veel autisme-kenmerken, maar niet
eigen ziektebeeld genoeg voor de diagnoses Autistische Stoornis of
- TOM: Het vermogen om jezelf te het syndroom van Asperger. moeite met spreken,
verplaatsen in de gedachten van de schrijven en lezen
ander. Belangrijk !!
- Cognitieve gedragstherapie: cliënt Sociaal werker:
leert met deze therapie hoe hij zijn - Empoweren
stemming of gedrag kan beïnvloeden. - Contact maken
Er moet sprake zijn van een normale - Kijken naar wat het individu nodig heeft
tot hogere intelligentie - Sociale en functionele context is belangrijk
- Psychotherapie: versterken van - Vooruit kijken naar toekomstige
zelfbeeld, zelfvertrouwen en veranderingen
probleemoplossend vermogen voor de
- toekomst.
S
- Gezinsbegeleiding: gezinsleden
ondersteunen met doel om kind thuis
, te laten wonen
- Sociale vaardigheidstraining: richt
zich op het n binnen de sociale
interactie
- Vaktherapie: Is erop gericht om
geblokkeerde expres ontwikkelen van
vaardigheden,
structureringsproblemen, beleving-,
communicatie- en contactproblematiek
van de cliënt op te heffen of te
verminderen.
Levensloopbegeleiding: gezien van
chronische aard
Verslaving
Korte beschrijving
Verslaving is een ziekte. Een onweerstaanbare behoefte om middelen te gebruiken, het
verlangen wordt op gegeven moment meer een afhankelijkheid of zelfs noodzaak (Craving of
trek). Er kan een psychische of lichamelijke verslaving zijn.
Stimulerend (upper): koffie, tabak, cocaïne, amfetamine,, nicotine
Verdovend (downer): alcohol, GHB, benzodiazepine, heroïne
Waarneming veranderend (tripper): hasj, lsd, paddo’s
Oorzaken Gevolgen
B B
- Erfelijkheid - Lichamelijke klachten,
- Dopamine tekort ontwenningsverschijnselen
P Coping - Slapeloosheid
- Stress, verveling of angst P
- Psychische aandoeningen: - Verminderend denkvermogen,
angststoornis, depressie of ADHD concentratieproblemen
S - Agressief gedrag
- Omgeving (gezin, woonomgeving, - Schuld en schaamtegevoelens
vrienden) verslaafd - Depressie, angststoornissen en
- Ingrijpende gebeurtenissen psychotische verschijnselen
- Stress
S
- Conflict met sociale contacten
- Werkmoeilijkheden, relatieproblemen,
agressief gedrag
- Sneller in de criminaliteit
Behandeling Overig
B Geestelijke verslaving:
- Farmacotherapie detoxificatie - Craving, hunkering, verlangen, zucht
helpt tegen ontwenningsverschijnselen naar middel en gedragsverandering.
en agonisten stoffen die de werking - Het gaat je gedachten en waarneming
van een bepaalde lichaamsstof beheersten
nabootsen door stimulatie van dezelfde Lichamelijke verslaving:
receptoren - Tolerantie (steeds meer nodig om
- Farmacotherapie: dezelfde positieve effecten te voelen)
onderhoudsbehandeling, detoxificatie, - Onthoudingsverschijnselen: zweten,
voorkomen van terugvallen in maagklachten, gespannenheid, wat
hernieuwd gebruik van middel verder kan gaat tot
P maagdarmstoornissen,
- Psycho-educatie: voorlichting over slaapstoornissen en epileptische
de werking van een verslaving aan de aanvallen
persoon zelf en de omgeving, dit kan
leiden tot verheldering en begrip
- Cognitieve gedragstherapie: gericht
op leertheorie. Richt zich op Signalen van problematisch gebruik:
onderzoeken van het gedragspatroon - Concentratieproblemen
en de invloed van deze gedachten op - Relatieproblemen
het gevoel leven - Sociaal isolement
Autisme Spectrum Stoornis................................................................................................................ 2
Verslaving.......................................................................................................................................... 3
Psychose en schizofrenie................................................................................................................... 5
Depressie en bipolaire stoornis......................................................................................................... 7
Armoede en schulden........................................................................................................................ 8
Verstandelijke beperking................................................................................................................... 9
Persoonlijkheidsstoornissen............................................................................................................. 10
Eetstoornissen................................................................................................................................. 15
Zingeving, religie en levensbeschouwing......................................................................................... 16
Lichamelijke beperking en NAH....................................................................................................... 18
Stoornis: Lichamelijke beperking..................................................................................................... 21
Stoornis: Externaliserende stoornissen............................................................................................ 22
Stoornis: ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder)...............................................................23
Herstelbenadering en herstelondersteunende zorg.........................................................................25
Begrippen:....................................................................................................................................... 26
Veelgebruikte therapieën en methodieken...................................................................................... 27
Modellen:......................................................................................................................................... 28
Overig:............................................................................................................................................. 28
,Autisme Spectrum Stoornis
Korte beschrijving
Het autismespectrumstoornis is een aangeboren ontwikkelingsstoornis, waarbij bepaalde
zenuwprikkels anders binnenkomen bij de hersenen.
- Symptomen moeten aanwezig zijn in de vroege ontwikkelingsperiode.
Domein 1: beperkingen in de sociale communicatie en sociale interactie
Kernsymptomen: deficiënties in de wederkerigheid, in de non-verbale communicatie en in het
ontwikkelen, onderhouden en begrijpen van relaties
Domein 2: beperkt, repetitief gedrag (waaronder specifieke en abnormale onder- en/ of
overgevoeligheid voor zintuigelijke prikkels)
Kernsymptomen: stereotiepe motoriek, gebruik van voorwerpen of spraak, hardnekkige
vasthouden aan hetzelfde, gefixeerde interesses en hyper/ hyperactiviteit op zintuigelijke
prikkels
Oorzaken Gevolgen
B B
- Erfelijk - Juist wel of niet voor pijn of geluid
- Neurobiologische ontwikkelingsstoornis - Slaapproblemen
(hersenafwijking speelt belangrijke rol) - Maag en darmklachten
- Navo-mutatie autisme ontstaat - Zintuigelijke en motorische
spontaan beperkingen
P P
- - Problemen met (non-) verbale
S communicatie
- Interactie tussen genetische- en - Moeite met overzicht houden, behoefte
omgevingsfactoren aan regelmaat
- Ouder dan 35 jaar - Depressie, dwangmatig gedrag
- Zwangerschapsdiabetes - Leer, eet, taalstoornissen, burn-out
S
- Moeite met sociale contacten, spel en
verbeelding
- Uitsluiten van sociale contacten
- Beperkt aantal interesses en
activiteiten
- Moeilijk inschatten naar een ander
Begeleiding en behandeling Overig
Duidelijk zijn in communicatie, bieden van Subtypes ASS:
overzicht door samen te vatten - Autistische stoornis (klassiek autisme) -
B > Klassiek autisme is de zwaarste vorm
- Farmacotherapie: antipsychotica, om van autisme.
bijkomende gedragsproblemen te - Stoornis van Asperger -> Mensen met
verminderen het syndroom van Asperger hebben een
P normale tot hoge intelligentie.
- Psycho-educatie: is een methodiek PDD-NOS -> Iemand met PDD-NOS heeft
om meer inzicht en kennis te krijgen in bovengemiddeld veel autisme-kenmerken, maar niet
eigen ziektebeeld genoeg voor de diagnoses Autistische Stoornis of
- TOM: Het vermogen om jezelf te het syndroom van Asperger. moeite met spreken,
verplaatsen in de gedachten van de schrijven en lezen
ander. Belangrijk !!
- Cognitieve gedragstherapie: cliënt Sociaal werker:
leert met deze therapie hoe hij zijn - Empoweren
stemming of gedrag kan beïnvloeden. - Contact maken
Er moet sprake zijn van een normale - Kijken naar wat het individu nodig heeft
tot hogere intelligentie - Sociale en functionele context is belangrijk
- Psychotherapie: versterken van - Vooruit kijken naar toekomstige
zelfbeeld, zelfvertrouwen en veranderingen
probleemoplossend vermogen voor de
- toekomst.
S
- Gezinsbegeleiding: gezinsleden
ondersteunen met doel om kind thuis
, te laten wonen
- Sociale vaardigheidstraining: richt
zich op het n binnen de sociale
interactie
- Vaktherapie: Is erop gericht om
geblokkeerde expres ontwikkelen van
vaardigheden,
structureringsproblemen, beleving-,
communicatie- en contactproblematiek
van de cliënt op te heffen of te
verminderen.
Levensloopbegeleiding: gezien van
chronische aard
Verslaving
Korte beschrijving
Verslaving is een ziekte. Een onweerstaanbare behoefte om middelen te gebruiken, het
verlangen wordt op gegeven moment meer een afhankelijkheid of zelfs noodzaak (Craving of
trek). Er kan een psychische of lichamelijke verslaving zijn.
Stimulerend (upper): koffie, tabak, cocaïne, amfetamine,, nicotine
Verdovend (downer): alcohol, GHB, benzodiazepine, heroïne
Waarneming veranderend (tripper): hasj, lsd, paddo’s
Oorzaken Gevolgen
B B
- Erfelijkheid - Lichamelijke klachten,
- Dopamine tekort ontwenningsverschijnselen
P Coping - Slapeloosheid
- Stress, verveling of angst P
- Psychische aandoeningen: - Verminderend denkvermogen,
angststoornis, depressie of ADHD concentratieproblemen
S - Agressief gedrag
- Omgeving (gezin, woonomgeving, - Schuld en schaamtegevoelens
vrienden) verslaafd - Depressie, angststoornissen en
- Ingrijpende gebeurtenissen psychotische verschijnselen
- Stress
S
- Conflict met sociale contacten
- Werkmoeilijkheden, relatieproblemen,
agressief gedrag
- Sneller in de criminaliteit
Behandeling Overig
B Geestelijke verslaving:
- Farmacotherapie detoxificatie - Craving, hunkering, verlangen, zucht
helpt tegen ontwenningsverschijnselen naar middel en gedragsverandering.
en agonisten stoffen die de werking - Het gaat je gedachten en waarneming
van een bepaalde lichaamsstof beheersten
nabootsen door stimulatie van dezelfde Lichamelijke verslaving:
receptoren - Tolerantie (steeds meer nodig om
- Farmacotherapie: dezelfde positieve effecten te voelen)
onderhoudsbehandeling, detoxificatie, - Onthoudingsverschijnselen: zweten,
voorkomen van terugvallen in maagklachten, gespannenheid, wat
hernieuwd gebruik van middel verder kan gaat tot
P maagdarmstoornissen,
- Psycho-educatie: voorlichting over slaapstoornissen en epileptische
de werking van een verslaving aan de aanvallen
persoon zelf en de omgeving, dit kan
leiden tot verheldering en begrip
- Cognitieve gedragstherapie: gericht
op leertheorie. Richt zich op Signalen van problematisch gebruik:
onderzoeken van het gedragspatroon - Concentratieproblemen
en de invloed van deze gedachten op - Relatieproblemen
het gevoel leven - Sociaal isolement
