SOCIOLOGIE
24’-25’
Lien A.
STUDENT
,Inhoudsopgave
Het ‘sociologisch bewustzijn’ is tamelijk recent ...................................................................................................... 6
De sociologische verbeelding ontstond in crisistijden .............................................................................................. 6
De twee ‘revoluties’ .............................................................................................................................................. 7
Overzichtstabel van sociale veranderingen ............................................................................................................. 9
Sociaal probleem als bron van de sociologische benadering ..................................................................................... 9
Wright Mills over sociologische verbeelding......................................................................................................... 10
Twee voorbeelden en grondleggers van sociologische verbeelding: Comte en Spencer ............................................ 10
Vergelijking tussen Comte en Spencer.................................................................................................................. 11
Het begrip cultuur .............................................................................................................................................. 12
Cultuur ruimer dan hogere cultuur ................................................................................................................... 12
Cultuur en maatschappij.................................................................................................................................. 12
De menselijk soort en co-evolutie ........................................................................................................................ 13
Evolutie ......................................................................................................................................................... 13
Co-evolutie ..................................................................................................................................................... 13
Sociobiologie .................................................................................................................................................. 13
Kritiek op de sociobiologie .............................................................................................................................. 13
Instincten ....................................................................................................................................................... 14
Sociale instituties ................................................................................................................................................ 14
Emile Durkheim ............................................................................................................................................. 14
Arnold Gehlen................................................................................................................................................ 14
Urmensch und Spätkultur ................................................................................................................................ 14
Culturele diversiteit ............................................................................................................................................ 14
Culturele identiteit en etnocentrisme.................................................................................................................... 15
Cultuurrelativisme .......................................................................................................................................... 15
Relatief cultuurrelativisme ............................................................................................................................... 15
Absoluut cultuurrelativisme ............................................................................................................................. 15
Etnocentrisme ................................................................................................................................................ 15
Culturele universalia ........................................................................................................................................... 15
Murdock ........................................................................................................................................................ 15
Kritiek op Murdock ........................................................................................................................................ 15
Taal ............................................................................................................................................................... 15
Spreken en schrijven ....................................................................................................................................... 15
Semiotiek en materiële cultuur ......................................................................................................................... 15
Semiotiek .................................................................................................................................................... 15
Materiële cultuur ......................................................................................................................................... 15
Contact tussen culturen....................................................................................................................................... 15
Acculturatie .................................................................................................................................................... 15
Enculturatie .................................................................................................................................................... 16
, Waar liggen de grenzen van een cultuur? .......................................................................................................... 16
De mens als sociaal wezen .................................................................................................................................. 16
Socialisatieproces ............................................................................................................................................ 16
Het ‘geval’ Genie ............................................................................................................................................ 16
Opvoedingspatronen........................................................................................................................................... 16
Repressieve versus tolerante socialisatie ........................................................................................................... 17
De vroege ontwikkeling van het kind ................................................................................................................... 17
Ontwikkeling van de perceptievaardigheid ....................................................................................................... 17
Lachen en wenen ............................................................................................................................................ 17
Zuigelingen en verzorgers ................................................................................................................................ 17
De ontwikkeling van sociale interacties ............................................................................................................ 17
Gehechtheid en verlies .................................................................................................................................... 18
Deprivatie bij kinderen .................................................................................................................................... 18
Theorieën over de ontwikkeling van het kind ....................................................................................................... 18
Freud en de psychoanalyse .............................................................................................................................. 18
De theorie van G.H. Mead .............................................................................................................................. 19
Socialiserende Instituties ..................................................................................................................................... 19
Het gezin ........................................................................................................................................................ 19
De ‘peer group’ ............................................................................................................................................... 19
Scholen .......................................................................................................................................................... 19
Massamedia en sociale media .......................................................................................................................... 20
Werk .............................................................................................................................................................. 20
Lokale gemeenschap (sociale controle) ............................................................................................................. 20
Secundaire socialisatie ........................................................................................................................................ 20
Hersocialisatie en ‘total institutions’ .................................................................................................................... 20
De levensloop .................................................................................................................................................... 21
Kindertijd ....................................................................................................................................................... 21
Adolescentie ................................................................................................................................................... 21
De jongvolwassene ......................................................................................................................................... 21
Volwassenheid ................................................................................................................................................ 22
Bejaarde ......................................................................................................................................................... 22
De dood ......................................................................................................................................................... 22
Overgangsrituelen .............................................................................................................................................. 22
Les Rites de passage, Arnold van Gennep (1909) .............................................................................................. 22
The Ritual Process: structure and Anti-structure (1969) ..................................................................................... 22
Sociale controle .................................................................................................................................................. 23
Geweld .......................................................................................................................................................... 23
Economische druk .......................................................................................................................................... 23
Roddel en ridiculiseren .................................................................................................................................... 23
Uitsluiting ...................................................................................................................................................... 23
Zeden en gewoonten ....................................................................................................................................... 23
Wat is een sociale interactie? ............................................................................................................................... 23
, De samenleving als interactie .............................................................................................................................. 23
Garfinkels ‘breaching experiment’ ....................................................................................................................... 23
Ethnomethodologie (Harold Garfinkel) ............................................................................................................ 24
Conversatie-analyse & Goffmans dramaturgie ..................................................................................................... 24
Dramaturgie : ................................................................................................................................................. 24
Conversatieanalytische benadering (mechanismen en regels van gesprekken) ..................................................... 24
................................................................................................................................................................... 25
Gebruik van ruimte (E. Hall’s proxemics) ............................................................................................................ 25
Gezichtsuitdrukkingen en emoties ....................................................................................................................... 26
De sociale rol en de ‘dubbele contingentie’ van sociale interacties.......................................................................... 26
De sociale rol.................................................................................................................................................. 26
Afhankelijkheidsrelaties en perverse effecten ........................................................................................................ 26
Spontane effecten bij afhankelijkheidsrelaties .................................................................................................... 26
Interacties in tijd en ruimte.................................................................................................................................. 26
Tijdzondes...................................................................................................................................................... 27
Tijdruimtelijke bewegingen ............................................................................................................................. 27
Tijdruimtelijke convergentie ............................................................................................................................ 27
De kloktijd ..................................................................................................................................................... 27
Tijdsgeografie ................................................................................................................................................. 27
Kolonisering van de tijd .................................................................................................................................. 27
Soorten vereniging.............................................................................................................................................. 27
Groep, sociaal aggregaat & sociale categorie..................................................................................................... 27
Sociale groep ............................................................................................................................................... 27
Aggregaten.................................................................................................................................................. 28
Sociale categorie.......................................................................................................................................... 28
Primaire en secundaire groepen (C.H. Clooney) ............................................................................................... 28
Primaire groepen ......................................................................................................................................... 28
Secundaire groepen ..................................................................................................................................... 28
‘Gemeinschaft en ‘Gesellschaft’ (Ferdinand Toennies) ...................................................................................... 28
Gemeinschaft (gemeenschap) ....................................................................................................................... 28
Gesellschaft (maatschappij) .......................................................................................................................... 28
Netwerkanalyse: open en gesloten ................................................................................................................ 28
Formele organisaties ........................................................................................................................................... 29
De bureaucratie .............................................................................................................................................. 29
Webers bureaucratiebegrip .................................................................................................................................. 29
Het ideaaltype en de bureaucratie .................................................................................................................... 29
De effectiviteit van de bureaucratie .................................................................................................................. 29
Formele en informele groepen in de bureaucratie .............................................................................................. 29
Bureaucratie en oligarchie. De ‘ijzeren wet’ van Robert Michels ........................................................................ 29
Japanse bedrijven ............................................................................................................................................ 30
De implicaties voor de organisatietheorie ......................................................................................................... 30
Het nieuwe managementdiscours: ‘Werken is fun’ en ‘leve de flexibiliteit’ .......................................................... 30
24’-25’
Lien A.
STUDENT
,Inhoudsopgave
Het ‘sociologisch bewustzijn’ is tamelijk recent ...................................................................................................... 6
De sociologische verbeelding ontstond in crisistijden .............................................................................................. 6
De twee ‘revoluties’ .............................................................................................................................................. 7
Overzichtstabel van sociale veranderingen ............................................................................................................. 9
Sociaal probleem als bron van de sociologische benadering ..................................................................................... 9
Wright Mills over sociologische verbeelding......................................................................................................... 10
Twee voorbeelden en grondleggers van sociologische verbeelding: Comte en Spencer ............................................ 10
Vergelijking tussen Comte en Spencer.................................................................................................................. 11
Het begrip cultuur .............................................................................................................................................. 12
Cultuur ruimer dan hogere cultuur ................................................................................................................... 12
Cultuur en maatschappij.................................................................................................................................. 12
De menselijk soort en co-evolutie ........................................................................................................................ 13
Evolutie ......................................................................................................................................................... 13
Co-evolutie ..................................................................................................................................................... 13
Sociobiologie .................................................................................................................................................. 13
Kritiek op de sociobiologie .............................................................................................................................. 13
Instincten ....................................................................................................................................................... 14
Sociale instituties ................................................................................................................................................ 14
Emile Durkheim ............................................................................................................................................. 14
Arnold Gehlen................................................................................................................................................ 14
Urmensch und Spätkultur ................................................................................................................................ 14
Culturele diversiteit ............................................................................................................................................ 14
Culturele identiteit en etnocentrisme.................................................................................................................... 15
Cultuurrelativisme .......................................................................................................................................... 15
Relatief cultuurrelativisme ............................................................................................................................... 15
Absoluut cultuurrelativisme ............................................................................................................................. 15
Etnocentrisme ................................................................................................................................................ 15
Culturele universalia ........................................................................................................................................... 15
Murdock ........................................................................................................................................................ 15
Kritiek op Murdock ........................................................................................................................................ 15
Taal ............................................................................................................................................................... 15
Spreken en schrijven ....................................................................................................................................... 15
Semiotiek en materiële cultuur ......................................................................................................................... 15
Semiotiek .................................................................................................................................................... 15
Materiële cultuur ......................................................................................................................................... 15
Contact tussen culturen....................................................................................................................................... 15
Acculturatie .................................................................................................................................................... 15
Enculturatie .................................................................................................................................................... 16
, Waar liggen de grenzen van een cultuur? .......................................................................................................... 16
De mens als sociaal wezen .................................................................................................................................. 16
Socialisatieproces ............................................................................................................................................ 16
Het ‘geval’ Genie ............................................................................................................................................ 16
Opvoedingspatronen........................................................................................................................................... 16
Repressieve versus tolerante socialisatie ........................................................................................................... 17
De vroege ontwikkeling van het kind ................................................................................................................... 17
Ontwikkeling van de perceptievaardigheid ....................................................................................................... 17
Lachen en wenen ............................................................................................................................................ 17
Zuigelingen en verzorgers ................................................................................................................................ 17
De ontwikkeling van sociale interacties ............................................................................................................ 17
Gehechtheid en verlies .................................................................................................................................... 18
Deprivatie bij kinderen .................................................................................................................................... 18
Theorieën over de ontwikkeling van het kind ....................................................................................................... 18
Freud en de psychoanalyse .............................................................................................................................. 18
De theorie van G.H. Mead .............................................................................................................................. 19
Socialiserende Instituties ..................................................................................................................................... 19
Het gezin ........................................................................................................................................................ 19
De ‘peer group’ ............................................................................................................................................... 19
Scholen .......................................................................................................................................................... 19
Massamedia en sociale media .......................................................................................................................... 20
Werk .............................................................................................................................................................. 20
Lokale gemeenschap (sociale controle) ............................................................................................................. 20
Secundaire socialisatie ........................................................................................................................................ 20
Hersocialisatie en ‘total institutions’ .................................................................................................................... 20
De levensloop .................................................................................................................................................... 21
Kindertijd ....................................................................................................................................................... 21
Adolescentie ................................................................................................................................................... 21
De jongvolwassene ......................................................................................................................................... 21
Volwassenheid ................................................................................................................................................ 22
Bejaarde ......................................................................................................................................................... 22
De dood ......................................................................................................................................................... 22
Overgangsrituelen .............................................................................................................................................. 22
Les Rites de passage, Arnold van Gennep (1909) .............................................................................................. 22
The Ritual Process: structure and Anti-structure (1969) ..................................................................................... 22
Sociale controle .................................................................................................................................................. 23
Geweld .......................................................................................................................................................... 23
Economische druk .......................................................................................................................................... 23
Roddel en ridiculiseren .................................................................................................................................... 23
Uitsluiting ...................................................................................................................................................... 23
Zeden en gewoonten ....................................................................................................................................... 23
Wat is een sociale interactie? ............................................................................................................................... 23
, De samenleving als interactie .............................................................................................................................. 23
Garfinkels ‘breaching experiment’ ....................................................................................................................... 23
Ethnomethodologie (Harold Garfinkel) ............................................................................................................ 24
Conversatie-analyse & Goffmans dramaturgie ..................................................................................................... 24
Dramaturgie : ................................................................................................................................................. 24
Conversatieanalytische benadering (mechanismen en regels van gesprekken) ..................................................... 24
................................................................................................................................................................... 25
Gebruik van ruimte (E. Hall’s proxemics) ............................................................................................................ 25
Gezichtsuitdrukkingen en emoties ....................................................................................................................... 26
De sociale rol en de ‘dubbele contingentie’ van sociale interacties.......................................................................... 26
De sociale rol.................................................................................................................................................. 26
Afhankelijkheidsrelaties en perverse effecten ........................................................................................................ 26
Spontane effecten bij afhankelijkheidsrelaties .................................................................................................... 26
Interacties in tijd en ruimte.................................................................................................................................. 26
Tijdzondes...................................................................................................................................................... 27
Tijdruimtelijke bewegingen ............................................................................................................................. 27
Tijdruimtelijke convergentie ............................................................................................................................ 27
De kloktijd ..................................................................................................................................................... 27
Tijdsgeografie ................................................................................................................................................. 27
Kolonisering van de tijd .................................................................................................................................. 27
Soorten vereniging.............................................................................................................................................. 27
Groep, sociaal aggregaat & sociale categorie..................................................................................................... 27
Sociale groep ............................................................................................................................................... 27
Aggregaten.................................................................................................................................................. 28
Sociale categorie.......................................................................................................................................... 28
Primaire en secundaire groepen (C.H. Clooney) ............................................................................................... 28
Primaire groepen ......................................................................................................................................... 28
Secundaire groepen ..................................................................................................................................... 28
‘Gemeinschaft en ‘Gesellschaft’ (Ferdinand Toennies) ...................................................................................... 28
Gemeinschaft (gemeenschap) ....................................................................................................................... 28
Gesellschaft (maatschappij) .......................................................................................................................... 28
Netwerkanalyse: open en gesloten ................................................................................................................ 28
Formele organisaties ........................................................................................................................................... 29
De bureaucratie .............................................................................................................................................. 29
Webers bureaucratiebegrip .................................................................................................................................. 29
Het ideaaltype en de bureaucratie .................................................................................................................... 29
De effectiviteit van de bureaucratie .................................................................................................................. 29
Formele en informele groepen in de bureaucratie .............................................................................................. 29
Bureaucratie en oligarchie. De ‘ijzeren wet’ van Robert Michels ........................................................................ 29
Japanse bedrijven ............................................................................................................................................ 30
De implicaties voor de organisatietheorie ......................................................................................................... 30
Het nieuwe managementdiscours: ‘Werken is fun’ en ‘leve de flexibiliteit’ .......................................................... 30