Praktijkonderzoek in zorg en
welzijn
Bronvermelding
Titel : Praktijkonderzoek in zorg en welzijn
Druk : 1
Auteur : C. van der Donk en B. van Lanen
Uitgever : Coutinho
ISBN (boek) : 9789046902608
Aantal hoofdstukken (boek) : 9
Aantal pagina’s (boek) : 336
De inhoud van dit uittreksel is met de grootste zorg samengesteld. Incidentele onjuistheden kunnen niettemin voorkomen. Je
dient niet aan te nemen dat de informatie die Students Only B.V. biedt foutloos is, hoewel Students Only B.V. dat wel nastreeft.
Dit uittreksel is voor persoonlijk gebruik en is bedoeld als wegwijzer bij het originele boek. Wij raden aan altijd het bijbehorende
studieboek te kopen en dit uittreksel als naslagwerk erbij te houden. In dit uittreksel staan diverse verwijzingen naar het studieboek
op basis waarvan dit uittreksel is gemaakt.
Dit uittreksel is een uitgave van Students Only B.V. Copyright © 2012 StudentsOnly B.V. Alle rechten voorbehouden. De uitgever
van het studieboek is op generlei wijze betrokken bij het vervaardigen van dit uittreksel. Voor vragen kun je je per email wenden
tot .
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Een inleiding op praktijkonderzoek 3
Hoofdstuk 2 Zorg- en welzijnsorganisatie als onderzoekscontext 7
Hoofdstuk 3 Oriënteren 10
Hoofdstuk 4 Richten 13
Hoofdstuk 5 Plannen 16
Hoofdstuk 6 Verzamelen 20
Hoofdstuk 7 Analyseren en concluderen 24
Hoofdstuk 8 Ontwerpen en innoveren 28
Hoofdstuk 9 Rapporteren en presenteren 31
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden.
Bron : Praktijkonderzoek in zorg en welzijn – C. van der Donk e.a.
, Hoofdstuk 1 Een inleiding op praktijkonderzoek
1.1 Een positiebepaling van praktijkonderzoek
In deze paragraaf gaat het over de positie en betekenis van praktijkonderzoek. Deze punten worden
besproken:
1. het belang van een onderzoekende beroepshouding;
2. evidence-based practice en practice-based evidence;
3. de vraag wat onderzoek is;
4. de gerichtheid van praktijkonderzoek;
5. de vraag voor wie de resultaten van praktijkonderzoek van belang zijn;
6. de dubbelrol van de onderzoeker bij praktijkonderzoek.
1.1.1 Het belang van een onderzoekende beroepshouding
Professionals die werken in de zorg- en welzijnssector hebben te maken met een voortdurend
veranderende beroepsomgeving. Hiermee wordt geduid op veranderende hulpvragen en
behoeften van cliënten. Dit komt door fusies of afsplitsingen binnen of tussen organisaties; een
toenemende maatschappelijke verantwoordelijkheid op het gebied van zorg en welzijn
veranderingen in de cliëntpopulatie; nieuwe regelgeving en handelingsprotocollen; een spanningsveld
tussen organisatiebelangen en cliëntbelangen. Deze veranderingen zorgen er voor dat kennis en
deskundigheid van zorgverleners snel veroudert. Bij het handelen in de dagelijkse praktijk heb je
als professional niet genoeg aan ingeslepen routines. In het boek wordt een nieuwe rol van een
zorgprofessional beschreven door Van Vliet:
‘Professionals moeten de behoeften van vraagstellers, hulpzoekenden of mensen met problemen
en van mensen in hun directe omgeving kunnen doorgronden. Ze dienen deze bovendien te plaatsen
in de context van de leefsituatie en brede maatschappelijke problemen. Ze moeten in staat zijn om
zich in te leven in de leefwereld van hulpvragers of hulpbehoevenden en de verscheidenheid aan
noden en behoeften kunnen vertalen naar adequate zorg en ondersteuning.’
Koetsenruijter en Van der Heide zien de onderzoekende houding en actief luisteren als een
belangrijke vaardigheid tijdens het reflecteren op de beroepsuitoefening. Van Geenen vindt dat
reflecteren het uitvoeren van beroepshandelingen ondersteund. Reflecteren helpt je om met een
afstand te kijken naar je handelen, om oordelen te vormen en beslissingen te nemen in dagelijkse
situaties. Reflectie kan plaatshebben op drie niveaus.
• Het kritische niveau: de morele, ethische en andere normatieve overwegingen die je als
professional hebt.
• Het instrumentele niveau: het zichtbare handelen van de professional in de praktijk,
waaronder bijvoorbeeld een hulpvraag concretiseren, een gesprek voeren, een training
organiseren.
• Het substantiële niveau: de onderliggende uitgangspunten van het handelen als professional,
waaronder de visie op het bieden van zorg- en dienstverlening.
1.1.2 Evidence-based practice en practice-based evidence
De volgende definitie van evidence-based practice worden gebruikt door meerdere:
‘Evidence-based practice is het zorgvuldig, expliciet en oordeelkundig gebruik van het beste
bewijsmateriaal en evidence om beslissingen te nemen met individuele patiënten om de zorgverlening
te verbeteren. De praktijk van evidence-based practice impliceert het toetsen en integreren van
individuele professionele kennis van de behandelaar, de wens en de voorkeur van de patiënt met
het beste externe bewijsmateriaal dat vanuit systematisch onderzoek beschikbaar is. De voorkeuren,
wensen en verwachtingen van de patiënt spelen bij de besluitvorming een centrale rol.’
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden. 3
Bron : Praktijkonderzoek in zorg en welzijn – C. van der Donk e.a.
welzijn
Bronvermelding
Titel : Praktijkonderzoek in zorg en welzijn
Druk : 1
Auteur : C. van der Donk en B. van Lanen
Uitgever : Coutinho
ISBN (boek) : 9789046902608
Aantal hoofdstukken (boek) : 9
Aantal pagina’s (boek) : 336
De inhoud van dit uittreksel is met de grootste zorg samengesteld. Incidentele onjuistheden kunnen niettemin voorkomen. Je
dient niet aan te nemen dat de informatie die Students Only B.V. biedt foutloos is, hoewel Students Only B.V. dat wel nastreeft.
Dit uittreksel is voor persoonlijk gebruik en is bedoeld als wegwijzer bij het originele boek. Wij raden aan altijd het bijbehorende
studieboek te kopen en dit uittreksel als naslagwerk erbij te houden. In dit uittreksel staan diverse verwijzingen naar het studieboek
op basis waarvan dit uittreksel is gemaakt.
Dit uittreksel is een uitgave van Students Only B.V. Copyright © 2012 StudentsOnly B.V. Alle rechten voorbehouden. De uitgever
van het studieboek is op generlei wijze betrokken bij het vervaardigen van dit uittreksel. Voor vragen kun je je per email wenden
tot .
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Een inleiding op praktijkonderzoek 3
Hoofdstuk 2 Zorg- en welzijnsorganisatie als onderzoekscontext 7
Hoofdstuk 3 Oriënteren 10
Hoofdstuk 4 Richten 13
Hoofdstuk 5 Plannen 16
Hoofdstuk 6 Verzamelen 20
Hoofdstuk 7 Analyseren en concluderen 24
Hoofdstuk 8 Ontwerpen en innoveren 28
Hoofdstuk 9 Rapporteren en presenteren 31
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden.
Bron : Praktijkonderzoek in zorg en welzijn – C. van der Donk e.a.
, Hoofdstuk 1 Een inleiding op praktijkonderzoek
1.1 Een positiebepaling van praktijkonderzoek
In deze paragraaf gaat het over de positie en betekenis van praktijkonderzoek. Deze punten worden
besproken:
1. het belang van een onderzoekende beroepshouding;
2. evidence-based practice en practice-based evidence;
3. de vraag wat onderzoek is;
4. de gerichtheid van praktijkonderzoek;
5. de vraag voor wie de resultaten van praktijkonderzoek van belang zijn;
6. de dubbelrol van de onderzoeker bij praktijkonderzoek.
1.1.1 Het belang van een onderzoekende beroepshouding
Professionals die werken in de zorg- en welzijnssector hebben te maken met een voortdurend
veranderende beroepsomgeving. Hiermee wordt geduid op veranderende hulpvragen en
behoeften van cliënten. Dit komt door fusies of afsplitsingen binnen of tussen organisaties; een
toenemende maatschappelijke verantwoordelijkheid op het gebied van zorg en welzijn
veranderingen in de cliëntpopulatie; nieuwe regelgeving en handelingsprotocollen; een spanningsveld
tussen organisatiebelangen en cliëntbelangen. Deze veranderingen zorgen er voor dat kennis en
deskundigheid van zorgverleners snel veroudert. Bij het handelen in de dagelijkse praktijk heb je
als professional niet genoeg aan ingeslepen routines. In het boek wordt een nieuwe rol van een
zorgprofessional beschreven door Van Vliet:
‘Professionals moeten de behoeften van vraagstellers, hulpzoekenden of mensen met problemen
en van mensen in hun directe omgeving kunnen doorgronden. Ze dienen deze bovendien te plaatsen
in de context van de leefsituatie en brede maatschappelijke problemen. Ze moeten in staat zijn om
zich in te leven in de leefwereld van hulpvragers of hulpbehoevenden en de verscheidenheid aan
noden en behoeften kunnen vertalen naar adequate zorg en ondersteuning.’
Koetsenruijter en Van der Heide zien de onderzoekende houding en actief luisteren als een
belangrijke vaardigheid tijdens het reflecteren op de beroepsuitoefening. Van Geenen vindt dat
reflecteren het uitvoeren van beroepshandelingen ondersteund. Reflecteren helpt je om met een
afstand te kijken naar je handelen, om oordelen te vormen en beslissingen te nemen in dagelijkse
situaties. Reflectie kan plaatshebben op drie niveaus.
• Het kritische niveau: de morele, ethische en andere normatieve overwegingen die je als
professional hebt.
• Het instrumentele niveau: het zichtbare handelen van de professional in de praktijk,
waaronder bijvoorbeeld een hulpvraag concretiseren, een gesprek voeren, een training
organiseren.
• Het substantiële niveau: de onderliggende uitgangspunten van het handelen als professional,
waaronder de visie op het bieden van zorg- en dienstverlening.
1.1.2 Evidence-based practice en practice-based evidence
De volgende definitie van evidence-based practice worden gebruikt door meerdere:
‘Evidence-based practice is het zorgvuldig, expliciet en oordeelkundig gebruik van het beste
bewijsmateriaal en evidence om beslissingen te nemen met individuele patiënten om de zorgverlening
te verbeteren. De praktijk van evidence-based practice impliceert het toetsen en integreren van
individuele professionele kennis van de behandelaar, de wens en de voorkeur van de patiënt met
het beste externe bewijsmateriaal dat vanuit systematisch onderzoek beschikbaar is. De voorkeuren,
wensen en verwachtingen van de patiënt spelen bij de besluitvorming een centrale rol.’
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden. 3
Bron : Praktijkonderzoek in zorg en welzijn – C. van der Donk e.a.
