Sociale-zekerheidsrecht
Bronvermelding
Titel : Hoofdzaken Sociale-zekerheidsrecht
Druk : 5
Auteur : F.M. Noordam en G.J. Vonk
Uitgever : Kluwer
ISBN (boek) : 9789013052992
Aantal hoofdstukken (boek) : 14
Aantal pagina’s (boek) : 230
De inhoud van dit uittreksel is met de grootste zorg samengesteld. Incidentele onjuistheden kunnen niettemin voorkomen. Je
dient niet aan te nemen dat de informatie die Students Only B.V. biedt foutloos is, hoewel Students Only B.V. dat wel nastreeft.
Dit uittreksel is voor persoonlijk gebruik en is bedoeld als wegwijzer bij het originele boek. Wij raden aan altijd het bijbehorende
studieboek te kopen en dit uittreksel als naslagwerk erbij te houden. In dit uittreksel staan diverse verwijzingen naar het studieboek
op basis waarvan dit uittreksel is gemaakt.
Dit uittreksel is een uitgave van Students Only B.V. Copyright © 2012 StudentsOnly B.V. Alle rechten voorbehouden. De uitgever
van het studieboek is op generlei wijze betrokken bij het vervaardigen van dit uittreksel. Voor vragen kun je je per email wenden
tot .
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Inleiding 3
Hoofdstuk 2 Het socialezekerheidsstelsel 5
Hoofdstuk 3 Personele werkingssfeer: werknemers en ingezetenen 7
Hoofdstuk 4 Ziekte 9
Hoofdstuk 5 Arbeidsongeschiktheid 10
Hoofdstuk 6 Werkloosheid 11
Hoofdstuk 7 Ouderdom 13
Hoofdstuk 8 Overlijden 14
Hoofdstuk 9 Kinderen 15
Hoofdstuk 10 Gezondheid 16
Hoofdstuk 11 Bestaansminimum 18
Hoofdstuk 12 Werk 20
Hoofdstuk 13 Geschillen 21
Hoofdstuk 14 Internationaal 22
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden.
Bron : Hoofdzaken Sociale-zekerheidsrecht – F.M. Noordam e.a.
, Hoofdstuk 1 Inleiding
1.1 Sociale zekerheid: een veelzijdig begrip
Men is het er over eens dat sociale zekerheid te maken heeft met bestaanszekerheid, maar verder
is er nog veel verschil in mening over wat onder dit begrip moet worden verstaan. Ziet het op het
verstrekken van uitkeringen, het helpen van werkelozen om werk te vinden, of doeleinden van de
sociale zekerheid?
De sociale zekerheid maakt gebruik van verschillende systemen van inkomensbescherming. Een
methode is het verzekeringsprincipe: je verzekert je tegen een onzekere gebeurtenis tegen betaling
van een premie. Bij socialeverzekeringen móet je je verzekeren en krijg je het geldbedrag in de
vorm van een uitkering. Bij socialevoorzieningen is verzekeren niet verplicht; je krijgt een uitkering
als je op een gegeven moment aan de wettelijke voorwaarden voldoet.
Er worden veel middelen gebruikt, ook wel uitkeringsvormen/prestaties genoemd: bijdragen,
pensioenen, verstrekkingen, aanvullingen, toeslagen, enz. Een middelentoets houdt in dat je alleen
recht hebt op een uitkering wanneer je minder geld hebt dan het bestaansminimum.
1.2 Een werkdefinitie van sociale zekerheid
Onder socialezekerheid wordt verstaan: ‘regelingen die bescherming bieden bij sociale risico’s en
bij behoeftigheid, en die uitkeringsgerechtigden steun geven bij het vinden van werk’. Het heeft
allereerst een waarborgfunctie: minimumbescherming en bescherming tegen verlies van inkomen.
Tevens heeft het een activeringsfunctie: het draait om het re-integreren van uitkeringsgerechtigden
op de arbeidsmarkt. De sociale risico’s zijn bepaalde voorvallen in het leven van (werkende) mensen
die tot het ontstaan van sociale verzekeringen hebben geleid. Voorbeelden van deze risico’s zijn:
arbeidsongeschiktheidsrisico, werkloosheidsrisico en het risico van arbeid en zorg.
1.3 Recht op sociale zekerheid en overheidsverantwoordelijkheid
Ook de overheid heeft een bepaalde verantwoordelijkheid als het om sociale zekerheid gaat. Ze
moet de bestaanszekerheid van de inwoners van het land garanderen. Artikel 20 lid 2 Grondwet
verwijst naar de sociale zekerheid. Ook is er een apart recht op bijstand (artikel 20 lid 3 GW) en
het recht op gezondheidszorg (art. 22 lid 1 GW). Het recht op bestaanszekerheid (art. 20 lid 1 GW)
omvat deze drie grondrechten. Uit grondrechten kun je concrete normen opmaken die gebruikt
worden voor de organisatie van het systeem. De overheid heeft niet altijd de verantwoordelijkheid
om sociale zekerheid te regelen, maar wel een eindverantwoordelijkheid voor de bestaanszekerheid
van de inwoners van het land.
1.4 Sociale zekerheid: publiek en privaat
Het oudste onderdeel van de publieke sociale zekerheid is de sociale bijstand. Er is een stelsel
van verplichte verzekering. Wanneer je voldoet aan de wettelijke vereisten (je bent werknemer,
werkgever, o.i.d.) dan neem je ‘vanrechtswege’ deel aan het stelsel. Als inwoner moet je wel zelf
actie ondernemen om je te verzekeren bij een ziektekostenverzekeraar. Een ander onderdeel is de
private sociale zekerheid; dan moet het recht op een bepaalde prestatie voortvloeien uit een
civielrechtelijke overeenkomst: bijvoorbeeld het doorbetalen van het loon bij ziekte door de
werkgever.
© Students Only B.V. – Alle rechten voorbehouden. 3
Bron : Hoofdzaken Sociale-zekerheidsrecht – F.M. Noordam e.a.