Samenvatting Human Biology, custom edition - Menselijke biologie en ziekteleer (15/20)

Jeroen Goots Professor Rudi D’Hooge
Professor Zsuzsanna Callaerts-Végh
Academiejaar 2024 – 2025 KU Leuven




Samenvatting
Menselijke biologie

,SAMENVATTING MENSELIJKE BIOLOGIE

In deze Nederlandstalige samenvatting vind je één duidelijk en gestructureerd overzicht van
alle leerstof uit de hoorcolleges én het handboek Human Biology van prof. D’Hooge en prof.
Callaerts-Vegh. Ook delen uit het handboek die de professoren niet of te weinig hebben
uitgelegd in de hoorcolleges, maar wel leerstof zijn, heb ik verwerkt. Daarnaast bevat de
samenvatting tips bij delen die moeilijker te begrijpen zijn, zoals het deel over bloedtransfusies.
Deze samenvatting bevat geen foto’s, omdat de focus echt ligt op ordelijke en heldere uitleg
van de foto’s, in plaats van ze te tonen zonder uitleg. Daarom raad ik aan om deze samenvatting
te gebruiken in combinatie de powerpoints, waarin de foto’s wel te zien zijn.

Ik behaalde met deze samenvatting een 15/20.



INHOUDSTAFEL


1 Hoofdstuk 1: The chemistry of living things___________________________________ 3
2 Hoofdstuk 2: Stucture and function of cells __________________________________ 10
3 Hoofdstuk 3: From cells to organ systems ___________________________________ 19
4 Hoofdstuk 4: The skeletal system __________________________________________ 26
5 Hoofdstuk 5: The muscular system _________________________________________ 33
6 Hoofdstuk 6: Blood _____________________________________________________ 39
7 Hoofdstuk 7: Heart and blood vessels _______________________________________ 48
8 Hoofdstuk 8: The immune system and mechanisms of defense ___________________ 58
9 Hoofdstuk 9: The respiratory system: exchange of gases ________________________ 71
10 Hoofdstuk 10: The endocrine system ________________________________________ 80
11 Hoofdstuk 11: The digestive system and nutrition _____________________________ 90
12 Hoofdstuk 12: The urinary system ________________________________________ 101
13 Hoofdstuk 13: Reproductive systems ______________________________________ 110
14 Hoofdstuk 14: Cell reproduction and differentiation __________________________ 121
15 Hoofdstuk 15: Cancer __________________________________________________ 129
17 Hoofdstuk 17: Development, maturation, aging, and death _____________________ 135




© Jeroen Goots Menselijke biologie en ziekteleer 2

,1 HOOFDSTUK 1: THE CHEMISTRY OF LIVING THINGS

1.1 LEVEN IS AFHANKELIJK VAN WATER
- water = essentieel voor leven
o organisch leven op aarde startte uit zeewater (water met opgeloste zouten)
o lichaam bestaat uit 70% water
o alle biologische processen v ons lichaam gebeuren in water
- belangrijke eign. v water:
1) water is een uitstekend oplosmiddel
2) water is een vloeistof bij lichaamstemp
3) water kan warmte-energie goed absorberen en bijhouden
4) water helpt regulatie v lichaamstemp
5) essentiële chemische lichaamsreacties gebruiken water

1.1.1 Water is een uitstekend oplosmiddel

- terminologie
o oplosmiddel (solvent) = vloeistof waarin stoffen oplossen
o oplossing (solute) = opgeloste stof
- water is een polaire molecule → water is ideaal oplosmiddel
o polariteit
§ O-kern is groter dan H-kern → O trekt elektronen meer dan H → O is
neg geladen
§ H-kern is kleiner dan O-kern → H is pos geladen
o polariteit bepaalt...
§ oplosbaarheid
§ manier waarop H2O zich organiseert met andere H2O-moleculen (cf.
infra)
- bv. oplosbaarheid v zout (NaCl) in water
o Na-Cl-kristal
§ ionische bindingen tussen Na en Cl
o NaCl w in water geplaatst
§ Na+ en Cl- komen los
§ ionen w omringd door watermantel
§ sterke molecules → zoutionen vallen niet terug op zoutkristal
- hydrofiel ↔ hydrofoob
o hydrofiele moleculen
§ = polaire moleculen die aangetrokken w door water en er gemakkelijk
mee interageren
§ lossen op in water
§ bv. NaCl


© Jeroen Goots Menselijke biologie en ziekteleer 3

, o hydrofobe moleculen
§ = apolaire moleculen die niet aangetrokken w door water en er niet
gemakkelijk mee interageren
§ lossen niet op in water
§ bv. olie
- 3 types van chemische bindingen:
[1] covalente bindingen
§ sterk
§ atomen delen elektronen → buitenste ring heeft maximaal aantal
elektronen
§ bv. H2O
[2] ionische bindingen
§ gemiddeld
§ binding tussen 2 ionen met omgekeerde lading
§ bv. NaCl
[3] waterstofbruggen
§ zwak
§ bv. bindingen tussen verschillende H20-moleculen

1.1.2 Water is een vloeistof bij lichaamstemp.

- tussen 0-100 °C → water is vloeistof
o genoeg warmte-energie om sommige waterstofbruggen te breken
o waterstofbindingen die er wel zijn, zijn random
o gevolg: uitstekend medium voor oplossingen in lichaam (bv. bloed
transporteert zuurstof door lichaam)
- < 0 °C → water is ijs
o niet genoeg warmte-energie om waterstofbruggen te breken
o watermoleculen w stabiele en rigide rooster
- > 100 °C → water is gas
o wel genoeg warmte-energie om alle waterstofbruggen te breken

1.1.3 Water helpt regulatie v lichaamstemp
- water kan warmte-energie goed absorberen en bijhouden
o water houdt warmte stabiel wanneer je dreigt het te warm te hebben (bv. sauna)
o water houdt warmte stabiel wanneer je dreigt het te koud te hebben (bv. shorts
in winter)
o gevolg: grote tempveranderingen in metabolisme/omgeving -x->
veranderingen in lichaamstemp
- zweten
o we maken meer warmte aan dan nodig → warmte kwijtraken belangrijk
o zweten = evaporatie v water



© Jeroen Goots Menselijke biologie en ziekteleer 4