Hoofstuk 1
economy economische werkelijkheid.
(problemen en oplossingen)
economics economische wetenschap.
(studie, kennis en inzicht in de economische verschijnselen)
behoe e een verlangen naar materiële goederen of diensten, zoals doktersconsults,
vliegtuigreizen en bankrekeningen, die mensen nodig hebben voor hun
dagelijks leven. Daarnaast omva en behoe en ook psychologische, sociale
en spirituele verlangens, die op het eerste gezicht niet ‘geproduceerd’
lijken te worden. Toch worden ook deze behoe en gecommercialiseerd,
gematerialiseerd of ge-economiseerd, bijvoorbeeld door therapieën,
sociale media zoals Facebook, het verkopen van kruisbeelden en
Boeddhabeelden, of het aanbieden van medita ecursussen tegen
betaling. Zo worden zelfs immateriële verlangens onderdeel van de wereld
en de we en van de economie.
goed product of materiële zaak.
vb. computer, brood, fiets
dienst immateriële presta e.
vb. consulta e bij dokter, gesprek met schuldbemiddelaar, treinrit, digitaal
gebruik van Spo fy
nu g ze voldoen aan een behoe e en creëren zo ‘welvaart’.
schaars er moet een offer voor gebracht worden, namelijk jd en
produc efactoren (natuur, arbeid en kapitaal). Beiden zijn eindig of
beperkt.
arbeid menselijke presta e.
natuur de gaven die de natuur ter beschikking stelt.
vb. grondstoffen, water, energiebronnen
kapitaal technische hulpmiddelen.
vb. geld, machines, fabrieken
schaarste spanningsveld tussen onze veelvoudige behoe en en de beperktheid van
onze middelen.
Synoniem van schaarsteverschijnsel en welvaartstekort.
baat of opbrengst van een keuze. Een baat mo veert iemand om een bepaalde
keuze te maken, omdat het bijdraagt aan welvaart en welzijn.
vb. financiële winst, persoonlijke voldoening, maatschappelijke
vooruitgang of een verbeterde levenskwaliteit
offer of kost van een keuze. Hetgeen wat opgeofferd moet worden om een baat
te verkrijgen en dus voor een bepaalde op e te kiezen.
vb. geld, jd, energie, middelen of kansen
opportuniteitskost waarde van de gederfde baten van het beste alterna ef dat niet kon kiezen
vb. bij een leegstaandgebouw huur die je der of misloopt
vrij goed bevredigt behoe en, maar is zonder tegenpresta e beschikbaar
vb. lucht, zeewater, zonnewarmte, natuurschoon
consump egoed bestemd voor direct gebruik of verbruik door de consument en dient niet
voor verdere produc e
vb. brood, haargel, jeans, sneakers, smartphone
1
, kapitaalgoed door de mens voortgebracht produc emiddel om gebruikt te worden in
het produc eproces en draagt onrechtstreeks bij tot de
behoe ebevrediging.
vb. robo en in autofabriek, vrachtwagen, schoolgebouw, apparatuur in
opera ekamer van ziekenhuis
duurzaam goed goed dat meer dan 1 keer gebruikt kan worden.
vb. auto, smartphone, kledij en huishoudapparaten
niet-duurzaam goed goed dat niet meer dan 1 keer gebruikt kan worden.
vb. brood en sigare en
finaal goed afgewerkt goed die geen verdere bewerking meer nodig hee en direct als
consump e- of kapitaalgoed gebruikt kan worden.
vb. auto, tapijt
intermediaire goed goed dat in één van de tussenstadia van het produc eproces ingezet wordt
om bij te dragen tot de produc e van een finaal goed.
vb. grondstoffen (ertsen) en halfafgewerkte producten (staalplaten)
individueel goed aangekocht op basis van individuele preferen es tegen de geldende
marktprijs en is vatbaar voor individueel toe-eigening. Het verbruik of
gebruik door een persoon sluit andere personen uit.
vb. voedsel, cosme ca, fiets, huishoudapparaat
collec ef goed niet vatbaar voor individuele toe-eigening en kan niet gekocht worden. Ze
staan ter beschikking van iedereen en wordt dikswijls door de overheid
aangeboden, hetzij gra s, hetzij tegen een prijs die merkelijk lager is dan
de produc ekosten.
vb. defensie, straatverlich ng
homo economicus een denkbeeldige mens die dient als analy sche kapstok om keuzes van
economische agenten of beslissingsnemers, zoals gezinnen en bedrijven,
te begrijpen als we ervan uitgaan dat die denken en handelen volgens
enkele basisveronderstellingen.
op malisa eprincipe doelstelling maximaal proberen te bereiken.
marginale baat baat of voordeel die gepaard gaat met de keuze voor een eenheid van een
goed of ac viteit.
marginale kost kost of nadeel die gepaard gaat met de keuze voor een eenheid van een
goed of ac viteit.
projec ebias de neiging van mensen om hun toekomst en zichzelf verkeerd in te
scha en.
myopie kortzich g, met overdreven belang aan het directe effect.
vb. ten gevolge van sterke emo es of lichamelijke noden
hyperopie vooruitziend, met overdreven belang aan de toekomst.
vb. bejaarde die extreem zuinig blij leven ook al hee dat zuinige leven
hem doorheen de jaren al een meer dan voldoende vermogen opgebracht
gevangendilemma een situa e waarin twee par jen een keuze moeten maken zonder met
elkaar te kunnen overleggen. Omdat ze allebei voor hun eigen belang
kiezen, kan dit leiden tot een slechtere uitkomst voor beiden.
nashevenwicht iedere speler speelt de beste reac e op de keuze van de ander, en wil er
niet eenzijdig van afwijken.
microniveau niveau van bedrijven, gezinnen en markten.
mesoniveau niveau van sectoren.
macroniveau niveau van regio’s en landen.
posi eve economie houdt een vaststelling is: beschrij ‘wat is’ of ‘hoe iets werkt’.
norma eve economie houdt een waardeoordeel in: zegt wat iets ‘zou moeten zijn’ of iets ‘niet
zou mogen zijn’ of ‘beter zou zijn’.
2
economy economische werkelijkheid.
(problemen en oplossingen)
economics economische wetenschap.
(studie, kennis en inzicht in de economische verschijnselen)
behoe e een verlangen naar materiële goederen of diensten, zoals doktersconsults,
vliegtuigreizen en bankrekeningen, die mensen nodig hebben voor hun
dagelijks leven. Daarnaast omva en behoe en ook psychologische, sociale
en spirituele verlangens, die op het eerste gezicht niet ‘geproduceerd’
lijken te worden. Toch worden ook deze behoe en gecommercialiseerd,
gematerialiseerd of ge-economiseerd, bijvoorbeeld door therapieën,
sociale media zoals Facebook, het verkopen van kruisbeelden en
Boeddhabeelden, of het aanbieden van medita ecursussen tegen
betaling. Zo worden zelfs immateriële verlangens onderdeel van de wereld
en de we en van de economie.
goed product of materiële zaak.
vb. computer, brood, fiets
dienst immateriële presta e.
vb. consulta e bij dokter, gesprek met schuldbemiddelaar, treinrit, digitaal
gebruik van Spo fy
nu g ze voldoen aan een behoe e en creëren zo ‘welvaart’.
schaars er moet een offer voor gebracht worden, namelijk jd en
produc efactoren (natuur, arbeid en kapitaal). Beiden zijn eindig of
beperkt.
arbeid menselijke presta e.
natuur de gaven die de natuur ter beschikking stelt.
vb. grondstoffen, water, energiebronnen
kapitaal technische hulpmiddelen.
vb. geld, machines, fabrieken
schaarste spanningsveld tussen onze veelvoudige behoe en en de beperktheid van
onze middelen.
Synoniem van schaarsteverschijnsel en welvaartstekort.
baat of opbrengst van een keuze. Een baat mo veert iemand om een bepaalde
keuze te maken, omdat het bijdraagt aan welvaart en welzijn.
vb. financiële winst, persoonlijke voldoening, maatschappelijke
vooruitgang of een verbeterde levenskwaliteit
offer of kost van een keuze. Hetgeen wat opgeofferd moet worden om een baat
te verkrijgen en dus voor een bepaalde op e te kiezen.
vb. geld, jd, energie, middelen of kansen
opportuniteitskost waarde van de gederfde baten van het beste alterna ef dat niet kon kiezen
vb. bij een leegstaandgebouw huur die je der of misloopt
vrij goed bevredigt behoe en, maar is zonder tegenpresta e beschikbaar
vb. lucht, zeewater, zonnewarmte, natuurschoon
consump egoed bestemd voor direct gebruik of verbruik door de consument en dient niet
voor verdere produc e
vb. brood, haargel, jeans, sneakers, smartphone
1
, kapitaalgoed door de mens voortgebracht produc emiddel om gebruikt te worden in
het produc eproces en draagt onrechtstreeks bij tot de
behoe ebevrediging.
vb. robo en in autofabriek, vrachtwagen, schoolgebouw, apparatuur in
opera ekamer van ziekenhuis
duurzaam goed goed dat meer dan 1 keer gebruikt kan worden.
vb. auto, smartphone, kledij en huishoudapparaten
niet-duurzaam goed goed dat niet meer dan 1 keer gebruikt kan worden.
vb. brood en sigare en
finaal goed afgewerkt goed die geen verdere bewerking meer nodig hee en direct als
consump e- of kapitaalgoed gebruikt kan worden.
vb. auto, tapijt
intermediaire goed goed dat in één van de tussenstadia van het produc eproces ingezet wordt
om bij te dragen tot de produc e van een finaal goed.
vb. grondstoffen (ertsen) en halfafgewerkte producten (staalplaten)
individueel goed aangekocht op basis van individuele preferen es tegen de geldende
marktprijs en is vatbaar voor individueel toe-eigening. Het verbruik of
gebruik door een persoon sluit andere personen uit.
vb. voedsel, cosme ca, fiets, huishoudapparaat
collec ef goed niet vatbaar voor individuele toe-eigening en kan niet gekocht worden. Ze
staan ter beschikking van iedereen en wordt dikswijls door de overheid
aangeboden, hetzij gra s, hetzij tegen een prijs die merkelijk lager is dan
de produc ekosten.
vb. defensie, straatverlich ng
homo economicus een denkbeeldige mens die dient als analy sche kapstok om keuzes van
economische agenten of beslissingsnemers, zoals gezinnen en bedrijven,
te begrijpen als we ervan uitgaan dat die denken en handelen volgens
enkele basisveronderstellingen.
op malisa eprincipe doelstelling maximaal proberen te bereiken.
marginale baat baat of voordeel die gepaard gaat met de keuze voor een eenheid van een
goed of ac viteit.
marginale kost kost of nadeel die gepaard gaat met de keuze voor een eenheid van een
goed of ac viteit.
projec ebias de neiging van mensen om hun toekomst en zichzelf verkeerd in te
scha en.
myopie kortzich g, met overdreven belang aan het directe effect.
vb. ten gevolge van sterke emo es of lichamelijke noden
hyperopie vooruitziend, met overdreven belang aan de toekomst.
vb. bejaarde die extreem zuinig blij leven ook al hee dat zuinige leven
hem doorheen de jaren al een meer dan voldoende vermogen opgebracht
gevangendilemma een situa e waarin twee par jen een keuze moeten maken zonder met
elkaar te kunnen overleggen. Omdat ze allebei voor hun eigen belang
kiezen, kan dit leiden tot een slechtere uitkomst voor beiden.
nashevenwicht iedere speler speelt de beste reac e op de keuze van de ander, en wil er
niet eenzijdig van afwijken.
microniveau niveau van bedrijven, gezinnen en markten.
mesoniveau niveau van sectoren.
macroniveau niveau van regio’s en landen.
posi eve economie houdt een vaststelling is: beschrij ‘wat is’ of ‘hoe iets werkt’.
norma eve economie houdt een waardeoordeel in: zegt wat iets ‘zou moeten zijn’ of iets ‘niet
zou mogen zijn’ of ‘beter zou zijn’.
2
