Minor Dood & Letsel
Inhoudsopgave
Minor Dood & Letsel...................................................................................................................................... 1
College 1.1 inleiding onrechtmatige daad...........................................................................................................2
Kelderluik.........................................................................................................................................................3
Duwbak Linda..................................................................................................................................................5
Schietincident Alphen......................................................................................................................................5
Hoogeveen.......................................................................................................................................................6
Taxibus.............................................................................................................................................................6
College 1.2 Verzekering van dood en letsel..........................................................................................................7
College 1.3 vergoeding van dood en letsel (‘schadevergoedingsrecht’)............................................................11
Johanna Kruidhof...........................................................................................................................................12
College 2.1 Mediation in letselschadezaken voorbereiding...............................................................................15
College 2.2 Economische analyse ongevallen....................................................................................................21
College 2.3 De traumapatiënt............................................................................................................................22
College 3.1 letselschade in het recht en de werkelijkheid..................................................................................27
College 3.2 Compensatie voor beroepsziekten..................................................................................................27
Kelderluik.......................................................................................................................................................28
Lansink/Ritsma...............................................................................................................................................30
College 3.3 Fraude in letselschadepraktijk.........................................................................................................32
College 4.1 compensatie van dood en letsel in het verkeer...............................................................................33
College 4.2 Vergelding van ernstige verkeersongevallen..................................................................................38
Blackout-arrest..............................................................................................................................................40
Tankstation Geervliet....................................................................................................................................41
File-fuikzaak...................................................................................................................................................42
Verkeersruzie.................................................................................................................................................42
Wedstrijd/race...............................................................................................................................................42
Passagier trekt aan handrem.........................................................................................................................42
Zaak Loosdrecht.............................................................................................................................................42
College 4.3 Schadevergoeding bij dood en letsel...............................................................................................43
College 6.1 Compensatie van misdrijfschade.....................................................................................................47
College 6.2 De schadevoorkomingsplicht in het aansprakelijkheidsrecht.........................................................52
Aidstest II.......................................................................................................................................................55
Milieudefensie/Shell......................................................................................................................................55
College 7.1 Immateriële behoeften van benadeelden in massaschadezaken....................................................56
College 7.2 Schadefonds voor geweldsmisdrijven.............................................................................................59
College 7.3 De juridische afwikkeling van luchtvaartongevallen.......................................................................63
Laudamotion..................................................................................................................................................66
Verdrag van Montreal....................................................................................................................................66
College 8.1 Preventie kinderongevallen en kinderveiligheid..............................................................................67
Lars Rurode – Vrieling....................................................................................................................................68
College 8.1 aansprakelijkheid in de ouder-kindrelatie.......................................................................................68
College 8.2 Medische aansprakelijkheid............................................................................................................73
1
, College 8.3 Het openbaar ministerie..................................................................................................................81
College 9.1 immateriële belangen in het aansprakelijkheidsrecht....................................................................86
College 9.2 Herstel gerelateerde dienstverlening in het algemeen en herstel coaching in het bijzonder.........89
College 9.3 Onderzoek naar de doodsoorzaak, het letsel, het lijk en de dokter................................................93
Letselrapportage/ letselbeschrijving.............................................................................................................95
Kennisclips................................................................................................................................................... 99
1. Hoe kijken rechtseconomen naar het onrechtmatigedaadsrecht?...........................................................99
2. Hoe wordt de zorgvuldigheidsnorm in de rechtseconomie ingevuld?...................................................100
Kelderluik.....................................................................................................................................................100
3. Hoe dragen schuld- en risico- aansprakelijkheid bij aan het verlagen van de ongevalskosten?............101
1.1.....................................................................................................................................................................102
2.1 Mediation in letselschadezaken voorbereiding....................................................................................104
College 1.1 inleiding onrechtmatige daad
1. Vergoeden van schade door dood en letsel
a. Wie moet vergoeden?
b. Welke schade moet vergoed worden?
c. Hoe werkt zo’n vergoedingstraject?
2. Vergelden van dood en letsel
a. Wat is de rol van het strafrecht in gevallen van dood en letsel?
3. Voorkomen van dood en letsel
a. Wat kunnen we doen om (dodelijke) gevallen te voorkomen?
Grondslagen van aansprakelijkheid bij dood en letsel
- Verplichting uit een contract of wet
o Onrechtmatige daad art. 6:162 BW
o Wanprestatie art. 6:74 BW
o Werkgeversaansprakelijkheid art. 7:658 BW art. 7:611 BW
2
, o Risicoaansprakelijkheden art. 6:169 BW- art. 6:193 BW
o Productaansprakelijkheid afdeling 6.3.3 BW
o Aansprakelijkheid voor motorrijtuigen art. 185 WVW
Risicoaansprakelijkheid: vanuit een bepaalde kwalificatie aansprakelijk (als u ergens van
geniet dient u ook de aansprakelijkheid daarvoor te dragen (kinderen, dieren etc.)
Schuldaansprakelijkheid: vanuit een gedraging aansprakelijk (door een bepaalde gedraging,
ontstaat er een gevolg)
Eenieder draagt zijn eigen schade, tenzij aansprakelijkheid kan worden aangenomen
& berokken de ander geen schade
Schade is geen goede indicatie dat er onrechtmatig is gehandeld
Onderscheid:
1. Vestiging van aansprakelijkheid
2. Vaststelling omvang aansprakelijkheid
WA-verzekering: wettelijke aansprakelijkheidsverzekering
Onrechtmatige daad art. 6:162 BW:
Lid 1: Hij die jegens een ander een onrechtmatige daad pleegt, welke hem kan worden
toegerekend, is verplicht de schade die de ander dientengevolge lijdt, te vergoeden.
- Onrechtmatige daad
- Schade
- Causaliteit (‘dientengevolge’)
- Toerekening (‘kan worden toegerekend’)
- Relativiteit (‘jegens een ander’: art. 6:163 BW)
Lid 2: Als onrechtmatige daad worden aangemerkt een
- Inbreuk op een (subjectief) recht
o Vb. recht op eigendom
- Wettelijke plicht
o Geschreven norm (vb. verbod op door rood te rijden)
- Maatschappelijk verkeer
o Handelen in strijd met de maatschappelijke zorgvuldigheid en daarmee
onrechtmatig, is ‘het nodeloos in het leven roepen van een groter gevaar
voor een ander dan waarop een normaal mens beducht moet zijn’
o Gevaarzetting: Kelderluik-arrest
Lid 3: Een onrechtmatige daad kan worden toegerekend indien zij te wijten is aan zijn schuld
of aan een oorzaak welke krachtens de wet of in het verkeer geldende opvattingen voor zijn
rekening komt
Onrechtmatige daad
Kelderluik
HR: de enkele mogelijkheid dat een gedraging tot schade leidt, maakt die gedraging nog niet
onrechtmatig; het gevaar moet dusdanig zijn, dat betrokkene zich naar maatstaven van
3
, zorgvuldigheid van dit gedrag had behoren te onthouden. Bij de afweging dient te worden
gelet op ..’
- Mate van waarschijnlijkheid van de niet-inachtneming van de vereiste oplettendheid
- De (grootte van de) kans op schade
- De aard en ernst van de eventuele schade (NIET kijken naar de aard van de
gedraging!)
- Mate van bezwaarlijkheid en gebruikelijkheid van het nemen van
veiligheidsmaatregelen (Jetblast)
Concretisering zorgvuldigheid
Nantroloog: veiligheid voor alle betrokkenen
(Emmertje met giftig spul bij vuilnis gezet, vuilnisman raakt blind door spul in oog)
‘in strijd is met de in het maatschappelijk verkeer vereiste veiligheid van alle betrokkenen,
tenzij er gegronde reden zou zijn geweest aan te nemen dat het om een vloeistof gaat die bij
aanraking geen gevaar zou hebben opgeleverd’.
Ziekenhuisbed: voorzien van onverwachte bewegingen
(Man in narcose uit ziekenhuisbed gevallen omdat er geen hekjes waren en raakt blind)
Ziekenhuis is aansprakelijk want had kunnen weten dat dit nodig was.
Jetblast: nemen voorzorgsmaatregelen
(Was het genomen voorzorgsmaatregel, bord op hangen met waarschuwing genoeg?)
‘Voor het antwoord op de vraag of een waarschuwing kan worden beschouwd als een
afdoende maatregel met het oog op bescherming tegen een bepaald gevaar, is van
doorslaggevende betekenis of te verwachten valt dat deze waarschuwing zal leiden tot een
handelen of nalaten waardoor dit gevaar wordt vermeden’.
OD: bijzondere situaties
Zusjes Jansen: vriendendienst
(Zusje helpt met verhuizen, arm wordt bekneld en sterft af, klaagt zus aan en wordt
verzekerd)
De enkele mogelijkheid van een ongeval maakt dat gedrag nog niet onrechtmatig.
Natrap: sport-en spel
(Natrappen tijdens een voetbalwedstrijd)
Gedraging tijdens sport is minder snel onrechtmatig dan daarbuiten, omdat deelnemers tot
op zekere hoogte gevaarlijke gedragingen van elkaar hebben te verwachten. Hier geldt een
verhoogde drempel voor onrechtmatigheid maar er is een bovengrens.
Skeelerongeval: organisator sportevenement
(Skeelerongeval omdat vrouw niet goed is gewaarschuwd dat zij een helm op moest)
Strenge eisen aan voorzorgsmaatregelen voor deelnemers stellen door organisator, zij
moeten beoordelen of iets gevaarlijk is of niet
4
Inhoudsopgave
Minor Dood & Letsel...................................................................................................................................... 1
College 1.1 inleiding onrechtmatige daad...........................................................................................................2
Kelderluik.........................................................................................................................................................3
Duwbak Linda..................................................................................................................................................5
Schietincident Alphen......................................................................................................................................5
Hoogeveen.......................................................................................................................................................6
Taxibus.............................................................................................................................................................6
College 1.2 Verzekering van dood en letsel..........................................................................................................7
College 1.3 vergoeding van dood en letsel (‘schadevergoedingsrecht’)............................................................11
Johanna Kruidhof...........................................................................................................................................12
College 2.1 Mediation in letselschadezaken voorbereiding...............................................................................15
College 2.2 Economische analyse ongevallen....................................................................................................21
College 2.3 De traumapatiënt............................................................................................................................22
College 3.1 letselschade in het recht en de werkelijkheid..................................................................................27
College 3.2 Compensatie voor beroepsziekten..................................................................................................27
Kelderluik.......................................................................................................................................................28
Lansink/Ritsma...............................................................................................................................................30
College 3.3 Fraude in letselschadepraktijk.........................................................................................................32
College 4.1 compensatie van dood en letsel in het verkeer...............................................................................33
College 4.2 Vergelding van ernstige verkeersongevallen..................................................................................38
Blackout-arrest..............................................................................................................................................40
Tankstation Geervliet....................................................................................................................................41
File-fuikzaak...................................................................................................................................................42
Verkeersruzie.................................................................................................................................................42
Wedstrijd/race...............................................................................................................................................42
Passagier trekt aan handrem.........................................................................................................................42
Zaak Loosdrecht.............................................................................................................................................42
College 4.3 Schadevergoeding bij dood en letsel...............................................................................................43
College 6.1 Compensatie van misdrijfschade.....................................................................................................47
College 6.2 De schadevoorkomingsplicht in het aansprakelijkheidsrecht.........................................................52
Aidstest II.......................................................................................................................................................55
Milieudefensie/Shell......................................................................................................................................55
College 7.1 Immateriële behoeften van benadeelden in massaschadezaken....................................................56
College 7.2 Schadefonds voor geweldsmisdrijven.............................................................................................59
College 7.3 De juridische afwikkeling van luchtvaartongevallen.......................................................................63
Laudamotion..................................................................................................................................................66
Verdrag van Montreal....................................................................................................................................66
College 8.1 Preventie kinderongevallen en kinderveiligheid..............................................................................67
Lars Rurode – Vrieling....................................................................................................................................68
College 8.1 aansprakelijkheid in de ouder-kindrelatie.......................................................................................68
College 8.2 Medische aansprakelijkheid............................................................................................................73
1
, College 8.3 Het openbaar ministerie..................................................................................................................81
College 9.1 immateriële belangen in het aansprakelijkheidsrecht....................................................................86
College 9.2 Herstel gerelateerde dienstverlening in het algemeen en herstel coaching in het bijzonder.........89
College 9.3 Onderzoek naar de doodsoorzaak, het letsel, het lijk en de dokter................................................93
Letselrapportage/ letselbeschrijving.............................................................................................................95
Kennisclips................................................................................................................................................... 99
1. Hoe kijken rechtseconomen naar het onrechtmatigedaadsrecht?...........................................................99
2. Hoe wordt de zorgvuldigheidsnorm in de rechtseconomie ingevuld?...................................................100
Kelderluik.....................................................................................................................................................100
3. Hoe dragen schuld- en risico- aansprakelijkheid bij aan het verlagen van de ongevalskosten?............101
1.1.....................................................................................................................................................................102
2.1 Mediation in letselschadezaken voorbereiding....................................................................................104
College 1.1 inleiding onrechtmatige daad
1. Vergoeden van schade door dood en letsel
a. Wie moet vergoeden?
b. Welke schade moet vergoed worden?
c. Hoe werkt zo’n vergoedingstraject?
2. Vergelden van dood en letsel
a. Wat is de rol van het strafrecht in gevallen van dood en letsel?
3. Voorkomen van dood en letsel
a. Wat kunnen we doen om (dodelijke) gevallen te voorkomen?
Grondslagen van aansprakelijkheid bij dood en letsel
- Verplichting uit een contract of wet
o Onrechtmatige daad art. 6:162 BW
o Wanprestatie art. 6:74 BW
o Werkgeversaansprakelijkheid art. 7:658 BW art. 7:611 BW
2
, o Risicoaansprakelijkheden art. 6:169 BW- art. 6:193 BW
o Productaansprakelijkheid afdeling 6.3.3 BW
o Aansprakelijkheid voor motorrijtuigen art. 185 WVW
Risicoaansprakelijkheid: vanuit een bepaalde kwalificatie aansprakelijk (als u ergens van
geniet dient u ook de aansprakelijkheid daarvoor te dragen (kinderen, dieren etc.)
Schuldaansprakelijkheid: vanuit een gedraging aansprakelijk (door een bepaalde gedraging,
ontstaat er een gevolg)
Eenieder draagt zijn eigen schade, tenzij aansprakelijkheid kan worden aangenomen
& berokken de ander geen schade
Schade is geen goede indicatie dat er onrechtmatig is gehandeld
Onderscheid:
1. Vestiging van aansprakelijkheid
2. Vaststelling omvang aansprakelijkheid
WA-verzekering: wettelijke aansprakelijkheidsverzekering
Onrechtmatige daad art. 6:162 BW:
Lid 1: Hij die jegens een ander een onrechtmatige daad pleegt, welke hem kan worden
toegerekend, is verplicht de schade die de ander dientengevolge lijdt, te vergoeden.
- Onrechtmatige daad
- Schade
- Causaliteit (‘dientengevolge’)
- Toerekening (‘kan worden toegerekend’)
- Relativiteit (‘jegens een ander’: art. 6:163 BW)
Lid 2: Als onrechtmatige daad worden aangemerkt een
- Inbreuk op een (subjectief) recht
o Vb. recht op eigendom
- Wettelijke plicht
o Geschreven norm (vb. verbod op door rood te rijden)
- Maatschappelijk verkeer
o Handelen in strijd met de maatschappelijke zorgvuldigheid en daarmee
onrechtmatig, is ‘het nodeloos in het leven roepen van een groter gevaar
voor een ander dan waarop een normaal mens beducht moet zijn’
o Gevaarzetting: Kelderluik-arrest
Lid 3: Een onrechtmatige daad kan worden toegerekend indien zij te wijten is aan zijn schuld
of aan een oorzaak welke krachtens de wet of in het verkeer geldende opvattingen voor zijn
rekening komt
Onrechtmatige daad
Kelderluik
HR: de enkele mogelijkheid dat een gedraging tot schade leidt, maakt die gedraging nog niet
onrechtmatig; het gevaar moet dusdanig zijn, dat betrokkene zich naar maatstaven van
3
, zorgvuldigheid van dit gedrag had behoren te onthouden. Bij de afweging dient te worden
gelet op ..’
- Mate van waarschijnlijkheid van de niet-inachtneming van de vereiste oplettendheid
- De (grootte van de) kans op schade
- De aard en ernst van de eventuele schade (NIET kijken naar de aard van de
gedraging!)
- Mate van bezwaarlijkheid en gebruikelijkheid van het nemen van
veiligheidsmaatregelen (Jetblast)
Concretisering zorgvuldigheid
Nantroloog: veiligheid voor alle betrokkenen
(Emmertje met giftig spul bij vuilnis gezet, vuilnisman raakt blind door spul in oog)
‘in strijd is met de in het maatschappelijk verkeer vereiste veiligheid van alle betrokkenen,
tenzij er gegronde reden zou zijn geweest aan te nemen dat het om een vloeistof gaat die bij
aanraking geen gevaar zou hebben opgeleverd’.
Ziekenhuisbed: voorzien van onverwachte bewegingen
(Man in narcose uit ziekenhuisbed gevallen omdat er geen hekjes waren en raakt blind)
Ziekenhuis is aansprakelijk want had kunnen weten dat dit nodig was.
Jetblast: nemen voorzorgsmaatregelen
(Was het genomen voorzorgsmaatregel, bord op hangen met waarschuwing genoeg?)
‘Voor het antwoord op de vraag of een waarschuwing kan worden beschouwd als een
afdoende maatregel met het oog op bescherming tegen een bepaald gevaar, is van
doorslaggevende betekenis of te verwachten valt dat deze waarschuwing zal leiden tot een
handelen of nalaten waardoor dit gevaar wordt vermeden’.
OD: bijzondere situaties
Zusjes Jansen: vriendendienst
(Zusje helpt met verhuizen, arm wordt bekneld en sterft af, klaagt zus aan en wordt
verzekerd)
De enkele mogelijkheid van een ongeval maakt dat gedrag nog niet onrechtmatig.
Natrap: sport-en spel
(Natrappen tijdens een voetbalwedstrijd)
Gedraging tijdens sport is minder snel onrechtmatig dan daarbuiten, omdat deelnemers tot
op zekere hoogte gevaarlijke gedragingen van elkaar hebben te verwachten. Hier geldt een
verhoogde drempel voor onrechtmatigheid maar er is een bovengrens.
Skeelerongeval: organisator sportevenement
(Skeelerongeval omdat vrouw niet goed is gewaarschuwd dat zij een helm op moest)
Strenge eisen aan voorzorgsmaatregelen voor deelnemers stellen door organisator, zij
moeten beoordelen of iets gevaarlijk is of niet
4
