Formeel strafrecht
Jurisprudentielijst
1. Afvoerpijp P6
2. Selectie en waardering P5 | H7&8
3. Reikwijdte motivering/hennepkwekerij P7
4. Weerleggen alternatief scenario/ Venrayse arrest P7
5. ACAB P5 | H7&8
6. Onbevoegde hOvJ P6
7. Overzicht getuigen P3 | P4
8. Stille sms H3&4
9. Gerechtvaardigd vertrouwen niet verdere vervolging Lijst
10. Onderzoek smartphone I P2
11. Onderzoek smartphone II P2
12. Onderzoek smartphone III P2
13. Ondervragingsrecht I-440 H7&8
14. Ondervragingsrecht I-447 H7&8
15. Overzichtsarrest aanwezigheidsrecht H5&6
16. Beoordelingskamer vormverzuimen H7&8
17. Keskin t. Nederland H7&8
18. Post-Keskin H7&8
19. Mr. BIG H3&4
20. Procesafspraken H5&6
21. Bewijsminimum zedenzaken P5
Het formeel strafrecht geeft aan welke procedure gevolgd moet worden als iemand het
materiële strafrecht heeft overtreden. Het materiële strafrecht bepaalt wat wel en niet
strafbaar is.
Alice Vogel
,Hoorcollege I Formeel strafrecht
Wat is formeel strafrecht?
Doel: formeel strafrecht zorgt voor realisatie van het materiële strafrecht en is gericht op de
totstandkoming van een beslissing van de strafrechter.
- Betekent dat soms ingrijpende opsporingsbevoegdheden moeten worden toegekend
- Maar ook eerbiediging rechten en de vrijheden van de verdachte; bescherming
grondrechten (privéleven: vrijheid), rechtstaat)
‘Het moet kunnen, maar binnen grenzen’ (steeds een afweging van het concrete geval)
1 Sv legaliteitsbeginsel: ‘strafvordering heeft alleen plaats op de wijze bij de wet voorzien’
Nieuw wetboek in 2029 – codificatie (betere ordening) van incidentele & jurisprudentiële
ontwikkelingen, doelstellingen:
- Wetboek dat systematisch van opzet is
- Vereenvoudiging van het voorbereidend onderzoek
- Een duidelijke regeling van de bevoegdheden en procespositie
- Facilitering van een digitaal strafproces
- Stroomlijning van procedures
- Stimuleren van een voortvarende procesgang
Voorbereidend onderzoek
132 Sv: ‘het onderzoek hetwelk aan de behandeling ter terechtzitting voorafgaat’
(Alles voordat het bij de rechter komt)
Basis leggen voor het nemen van afdoeningsbeslissing OM buitengerechtelijke afdoening
of niet-vervolgen
Voorbereidend om twee redenen:
1. De OvJ beslist op basis van dit onderzoek of een verdachte (als die al gevonden is)
wordt gedagvaard of niet wordt de verdachte vervolgd, of wordt de zaak wellicht
geseponeerd of anderszins afgedaan?
2. Er wordt materiaal verzameld zodat de vragen van 350 Sv kunnen worden
beantwoord: kan de tenlastelegging worden bewezen? Is er een delictsomschrijving
waaraan de tenlastelegging voldoet? Is de verdachte ook daadwerkelijk strafbaar?
Welke sanctie moet dan worden opgelegd?
- Opsporing onder leiding van OvJ
- Onderzoekshandelingen Rechter-Commissaris (binnen de fase van het voorbereidend
onderzoek)
- Periode hier na - tot behandeling zitting
Opsporing
Opsporingsonderzoek 132a Sv
‘Het onderzoek in verband met strafbare feiten onder gezag van de OvJ met als doel het
nemen van strafvorderlijke beslissingen’
(Meer dan alleen klassieke opsporing, soms is er geen verdachte)
Alice Vogel
,Niet beperkt tot voorbereidend onderzoek 148c/316 Sv
- Het is geen voorbereidend onderzoek
- Onderzoekshandelingen RC 185 Sv
Opsporing MOET berusten op een wet in formele zin (1 Sv, legaliteitsbeginsel)
De OvJ heeft gezag over de opsporing en is verantwoordelijk voor het nemen van
strafvorderlijke beslissingen
o Bewaken juridische kwaliteit van het onderzoek
o Opsporingsbeleid afstemmen op vervolgingsbeleid (OM
vervolgingsmonopolie 167 en 242 Sv)
o Bewaken rechtmatigheid opsporingsonderzoek
- 141 Sv ‘gewone’ opsporingsambtenaren
- 142 Sv ‘buitengewone’ opsporingsambtenaren
- 127 Sv alle personen die met opsporing zijn belast zijn opsporingsambtenaren
152 Sv verbaliseringsplicht
o Ten spoedigste proces-verbaal opmaken van opgespoorde feit en/of
verrichtingen en bevindingen
1. Pv is een wettig bewijsmiddel ex 344 lid 1 sub 2 Sv
344 lid 2: ‘Het bewijs dat de verdachte het tenlastegelegde feit heeft
gepleegd, kan door den rechter worden aangenomen op het proces-
verbaal van een opsoringsambtenaar’
2. Pv dient verantwoording achteraf van het verrichte onderzoek met het
oog op rechtmatigheid en volledigheid
- Ambtseed/belofte 153 Sv
- Onverwijld zenden aan OvJ 156 Sv
Opsporing: personen met opsporing belast
3 Politiewet/141/142 Sv juiste grondslag?
Hoe groter de inbreuk, hoe meer precies en concreet de wettelijke grondslag moet zijn en
hoe hoger de betrokken autoriteit
Onderzoek Smartphone I,II,III & Stille SMS
Rechter-Commissaris
(GEEN opsporingsambtenaar)
Algemene taak – toezicht houden 170 lid 2 Sv:
- Rechtmatige toepassing opsporingsbevoegdheden en dwangmiddelen
(machtigingsrechter)
- Voortgang van het onderzoek 180 Sv
- Evenwichtigheid en volledigheid van het onderzoek
- Uitvoeren onderzoekshandelingen 181-184 Sv
Alice Vogel
, Verdachte
27 Sv
Lid 1, materieel begrip ‘redelijk vermoeden van schuld’
Lid 2, formeel begrip ‘tegen wie vervolging is gericht
Rechten 6 EVRM
- Onschuldpresumptie
- Pressieverbod
- Nemo tenetur (geen bewijs tegen jezelf leveren)
- Recht op rechtsbijstand, 6 lid 3 sub c EVRM: recht om zichzelf te verdedigen dan wel
zich te laten verdedigen door een raadsman
28 Sv recht op rechtsbijstand gedurende het gehele strafproces. Ook bij de voorbereiding
op de zitting
- Consultatiebijstand, van tevoren overleggen hoe je het gaat aanpakken 28c Sv
- Verhoorbijstand tijdens verhoor 28d Sv
Dwangmiddelen
(Dwangmiddelen, opsporingsbevoegdheden, bijzondere opsporingsbevoegdheden,
bevoegdheden zonder etiket etc. alles valt eronder)
= dwangmiddelen zijn bevoegdheden die tegen de wil van een burger kunnen worden
ingezet en die inbreuk maken op de (grond)rechten van diezelfde burger
(Als er toestemming is, is er in beginsel geen specifieke wettelijke grondslag vereist)
Niet-heimelijk (zichtbaar/kenbaar) of heimelijk (zonder medeweten verdachte)
Er moet een grondslag zijn in de wet (Strafvordering, Opiumwet, Wet wapens en Minutie)
Structuurkenmerken
- Hoe groter de inbreuk hoe strenger de voorwaarden
- Hoe groter de inbreuk hoe ‘hoger’ de autoriteit
o Eenieder, opsporingsambtenaar, hulpofficier van justitie (werkt bij de politie,
valt niet onder OM), officier van justitie, rechter-commissaris, (raadkamer)
96 Sv Betreden plaats ter inbeslagneming
- Heterdaad of verdenking 67 lid 1 Sv – feit
- Elke plaats betreden (zoekend rond kijken, ‘met de handen op de rug’)
- Ter inbeslagneming 134 jo. 94/94a Sv
- Autoriteit: iedere opsporingsambtenaar 127 jo. 141/142 Sv
Woning niet uitgezonderd (maar let op Awbi)
96c Sv Doorzoeken plaats ter inbeslagneming
- Heterdaad of verdenking 67 lid 1 Sv-feit
- Elke plaats doorzoeken
- Ter inbeslagneming 134 jo. 94/94a Sv
- Autoriteit: officier van justitie
Woning of kantoor verschoningsgerechtigde uitgezonderd
Situatie vraagt om (direct) ingrijpen:
Alice Vogel
Jurisprudentielijst
1. Afvoerpijp P6
2. Selectie en waardering P5 | H7&8
3. Reikwijdte motivering/hennepkwekerij P7
4. Weerleggen alternatief scenario/ Venrayse arrest P7
5. ACAB P5 | H7&8
6. Onbevoegde hOvJ P6
7. Overzicht getuigen P3 | P4
8. Stille sms H3&4
9. Gerechtvaardigd vertrouwen niet verdere vervolging Lijst
10. Onderzoek smartphone I P2
11. Onderzoek smartphone II P2
12. Onderzoek smartphone III P2
13. Ondervragingsrecht I-440 H7&8
14. Ondervragingsrecht I-447 H7&8
15. Overzichtsarrest aanwezigheidsrecht H5&6
16. Beoordelingskamer vormverzuimen H7&8
17. Keskin t. Nederland H7&8
18. Post-Keskin H7&8
19. Mr. BIG H3&4
20. Procesafspraken H5&6
21. Bewijsminimum zedenzaken P5
Het formeel strafrecht geeft aan welke procedure gevolgd moet worden als iemand het
materiële strafrecht heeft overtreden. Het materiële strafrecht bepaalt wat wel en niet
strafbaar is.
Alice Vogel
,Hoorcollege I Formeel strafrecht
Wat is formeel strafrecht?
Doel: formeel strafrecht zorgt voor realisatie van het materiële strafrecht en is gericht op de
totstandkoming van een beslissing van de strafrechter.
- Betekent dat soms ingrijpende opsporingsbevoegdheden moeten worden toegekend
- Maar ook eerbiediging rechten en de vrijheden van de verdachte; bescherming
grondrechten (privéleven: vrijheid), rechtstaat)
‘Het moet kunnen, maar binnen grenzen’ (steeds een afweging van het concrete geval)
1 Sv legaliteitsbeginsel: ‘strafvordering heeft alleen plaats op de wijze bij de wet voorzien’
Nieuw wetboek in 2029 – codificatie (betere ordening) van incidentele & jurisprudentiële
ontwikkelingen, doelstellingen:
- Wetboek dat systematisch van opzet is
- Vereenvoudiging van het voorbereidend onderzoek
- Een duidelijke regeling van de bevoegdheden en procespositie
- Facilitering van een digitaal strafproces
- Stroomlijning van procedures
- Stimuleren van een voortvarende procesgang
Voorbereidend onderzoek
132 Sv: ‘het onderzoek hetwelk aan de behandeling ter terechtzitting voorafgaat’
(Alles voordat het bij de rechter komt)
Basis leggen voor het nemen van afdoeningsbeslissing OM buitengerechtelijke afdoening
of niet-vervolgen
Voorbereidend om twee redenen:
1. De OvJ beslist op basis van dit onderzoek of een verdachte (als die al gevonden is)
wordt gedagvaard of niet wordt de verdachte vervolgd, of wordt de zaak wellicht
geseponeerd of anderszins afgedaan?
2. Er wordt materiaal verzameld zodat de vragen van 350 Sv kunnen worden
beantwoord: kan de tenlastelegging worden bewezen? Is er een delictsomschrijving
waaraan de tenlastelegging voldoet? Is de verdachte ook daadwerkelijk strafbaar?
Welke sanctie moet dan worden opgelegd?
- Opsporing onder leiding van OvJ
- Onderzoekshandelingen Rechter-Commissaris (binnen de fase van het voorbereidend
onderzoek)
- Periode hier na - tot behandeling zitting
Opsporing
Opsporingsonderzoek 132a Sv
‘Het onderzoek in verband met strafbare feiten onder gezag van de OvJ met als doel het
nemen van strafvorderlijke beslissingen’
(Meer dan alleen klassieke opsporing, soms is er geen verdachte)
Alice Vogel
,Niet beperkt tot voorbereidend onderzoek 148c/316 Sv
- Het is geen voorbereidend onderzoek
- Onderzoekshandelingen RC 185 Sv
Opsporing MOET berusten op een wet in formele zin (1 Sv, legaliteitsbeginsel)
De OvJ heeft gezag over de opsporing en is verantwoordelijk voor het nemen van
strafvorderlijke beslissingen
o Bewaken juridische kwaliteit van het onderzoek
o Opsporingsbeleid afstemmen op vervolgingsbeleid (OM
vervolgingsmonopolie 167 en 242 Sv)
o Bewaken rechtmatigheid opsporingsonderzoek
- 141 Sv ‘gewone’ opsporingsambtenaren
- 142 Sv ‘buitengewone’ opsporingsambtenaren
- 127 Sv alle personen die met opsporing zijn belast zijn opsporingsambtenaren
152 Sv verbaliseringsplicht
o Ten spoedigste proces-verbaal opmaken van opgespoorde feit en/of
verrichtingen en bevindingen
1. Pv is een wettig bewijsmiddel ex 344 lid 1 sub 2 Sv
344 lid 2: ‘Het bewijs dat de verdachte het tenlastegelegde feit heeft
gepleegd, kan door den rechter worden aangenomen op het proces-
verbaal van een opsoringsambtenaar’
2. Pv dient verantwoording achteraf van het verrichte onderzoek met het
oog op rechtmatigheid en volledigheid
- Ambtseed/belofte 153 Sv
- Onverwijld zenden aan OvJ 156 Sv
Opsporing: personen met opsporing belast
3 Politiewet/141/142 Sv juiste grondslag?
Hoe groter de inbreuk, hoe meer precies en concreet de wettelijke grondslag moet zijn en
hoe hoger de betrokken autoriteit
Onderzoek Smartphone I,II,III & Stille SMS
Rechter-Commissaris
(GEEN opsporingsambtenaar)
Algemene taak – toezicht houden 170 lid 2 Sv:
- Rechtmatige toepassing opsporingsbevoegdheden en dwangmiddelen
(machtigingsrechter)
- Voortgang van het onderzoek 180 Sv
- Evenwichtigheid en volledigheid van het onderzoek
- Uitvoeren onderzoekshandelingen 181-184 Sv
Alice Vogel
, Verdachte
27 Sv
Lid 1, materieel begrip ‘redelijk vermoeden van schuld’
Lid 2, formeel begrip ‘tegen wie vervolging is gericht
Rechten 6 EVRM
- Onschuldpresumptie
- Pressieverbod
- Nemo tenetur (geen bewijs tegen jezelf leveren)
- Recht op rechtsbijstand, 6 lid 3 sub c EVRM: recht om zichzelf te verdedigen dan wel
zich te laten verdedigen door een raadsman
28 Sv recht op rechtsbijstand gedurende het gehele strafproces. Ook bij de voorbereiding
op de zitting
- Consultatiebijstand, van tevoren overleggen hoe je het gaat aanpakken 28c Sv
- Verhoorbijstand tijdens verhoor 28d Sv
Dwangmiddelen
(Dwangmiddelen, opsporingsbevoegdheden, bijzondere opsporingsbevoegdheden,
bevoegdheden zonder etiket etc. alles valt eronder)
= dwangmiddelen zijn bevoegdheden die tegen de wil van een burger kunnen worden
ingezet en die inbreuk maken op de (grond)rechten van diezelfde burger
(Als er toestemming is, is er in beginsel geen specifieke wettelijke grondslag vereist)
Niet-heimelijk (zichtbaar/kenbaar) of heimelijk (zonder medeweten verdachte)
Er moet een grondslag zijn in de wet (Strafvordering, Opiumwet, Wet wapens en Minutie)
Structuurkenmerken
- Hoe groter de inbreuk hoe strenger de voorwaarden
- Hoe groter de inbreuk hoe ‘hoger’ de autoriteit
o Eenieder, opsporingsambtenaar, hulpofficier van justitie (werkt bij de politie,
valt niet onder OM), officier van justitie, rechter-commissaris, (raadkamer)
96 Sv Betreden plaats ter inbeslagneming
- Heterdaad of verdenking 67 lid 1 Sv – feit
- Elke plaats betreden (zoekend rond kijken, ‘met de handen op de rug’)
- Ter inbeslagneming 134 jo. 94/94a Sv
- Autoriteit: iedere opsporingsambtenaar 127 jo. 141/142 Sv
Woning niet uitgezonderd (maar let op Awbi)
96c Sv Doorzoeken plaats ter inbeslagneming
- Heterdaad of verdenking 67 lid 1 Sv-feit
- Elke plaats doorzoeken
- Ter inbeslagneming 134 jo. 94/94a Sv
- Autoriteit: officier van justitie
Woning of kantoor verschoningsgerechtigde uitgezonderd
Situatie vraagt om (direct) ingrijpen:
Alice Vogel
