HC Angst voor de baring
22/04/2025
Fear of childbirth (FOC)
Wat is FOC?
Vooruitzicht op het verloop van de zwangerschap en de bevalling kan zorgen en angsten
met zich mee brengen, bij deze te verwachten life event is enige mate van FOC
fysiologisch
14% van zwangeren kampt met ernstige angst voor de bevalling (36w, toename vanaf
start 3e trim)
De angsten en bezorgdheden kunnen zich uiten in FOC en tocofobie (op het einde van het
spectrum)
o Kenmerken: nachtmerries over de bevalling, lichamelijke klachten en
concentratieproblemen
Oorzaken:
Seksueel misbruik, mogelijks herbeleving tijdens gynaecologisch onderzoek
Traumatische geboorte ervaring
Zwangerschapsafbreking
Perineaal trauma
Spoedkeizersnede
Pijn tijdens de arbeid
…
Voorbestemmende factoren:
Obsessieve en/of compulsieve persoonlijkheden streven naar ideale geboorte- en
ouderschapservaring
Algemene gevoeligheid voor angst en depressies, gebrek aan sociale steun, laag
zelfbeeld/zelfvertrouwen
! Rol van context (klein én groot => relatie, vriendengroep, maatschappij) !
Verschil FOC en tocofobie?
Angst voor een ernstige en pathologisch verlopende geboorte
FOC = sterke angst voor arbeid en bevalling die dagelijks functioneren en welzijn
belemmert voor de zwangere vrouw
Tocofobie
o DSM-V (psychiatriehandboek): specifieke fobie = een intense angst of ongerustheid
over een specifiek object/situatie die bijna altijd onmiddellijk angst of onrust opwekt
en actief wordt vermeden
(tocofobie niet specifiek vermeld)
o Primaire tocofobie = een fobie voor de bevalling bij zwangere, zonder hier enige
ervaring mee te hebben (vb. reeds angststoornissen aanwezig in de adolescentie of
jongvolwassenheid)
o Secundaire tocofobie = angsten die ontstaan na een eerdere negatieve of
traumatische ervaring bij de bevalling, zoals voorgaande miskraam of doodgeboorte
o Link met posttraumatische stressstoornissen (PTSD)? => niet in bepaald tijdsbestek
Voorlopige conclusie: aparte begrippen/gradaties/verschillende vormen (vrouwen die zich
geen of weinig zorgen maken, FOC, tocofobie)
Gebruik van W-DEQ-A voor meten van intensiteit van de angst voor de arbeid en bevalling
Afkapwaarde >85 om FOC vast te stellen
Afkapwaarde >100 = fobische angst
(tocofobie)
Voordeel: eenvoudig, zelf in te vullen
22/04/2025
Fear of childbirth (FOC)
Wat is FOC?
Vooruitzicht op het verloop van de zwangerschap en de bevalling kan zorgen en angsten
met zich mee brengen, bij deze te verwachten life event is enige mate van FOC
fysiologisch
14% van zwangeren kampt met ernstige angst voor de bevalling (36w, toename vanaf
start 3e trim)
De angsten en bezorgdheden kunnen zich uiten in FOC en tocofobie (op het einde van het
spectrum)
o Kenmerken: nachtmerries over de bevalling, lichamelijke klachten en
concentratieproblemen
Oorzaken:
Seksueel misbruik, mogelijks herbeleving tijdens gynaecologisch onderzoek
Traumatische geboorte ervaring
Zwangerschapsafbreking
Perineaal trauma
Spoedkeizersnede
Pijn tijdens de arbeid
…
Voorbestemmende factoren:
Obsessieve en/of compulsieve persoonlijkheden streven naar ideale geboorte- en
ouderschapservaring
Algemene gevoeligheid voor angst en depressies, gebrek aan sociale steun, laag
zelfbeeld/zelfvertrouwen
! Rol van context (klein én groot => relatie, vriendengroep, maatschappij) !
Verschil FOC en tocofobie?
Angst voor een ernstige en pathologisch verlopende geboorte
FOC = sterke angst voor arbeid en bevalling die dagelijks functioneren en welzijn
belemmert voor de zwangere vrouw
Tocofobie
o DSM-V (psychiatriehandboek): specifieke fobie = een intense angst of ongerustheid
over een specifiek object/situatie die bijna altijd onmiddellijk angst of onrust opwekt
en actief wordt vermeden
(tocofobie niet specifiek vermeld)
o Primaire tocofobie = een fobie voor de bevalling bij zwangere, zonder hier enige
ervaring mee te hebben (vb. reeds angststoornissen aanwezig in de adolescentie of
jongvolwassenheid)
o Secundaire tocofobie = angsten die ontstaan na een eerdere negatieve of
traumatische ervaring bij de bevalling, zoals voorgaande miskraam of doodgeboorte
o Link met posttraumatische stressstoornissen (PTSD)? => niet in bepaald tijdsbestek
Voorlopige conclusie: aparte begrippen/gradaties/verschillende vormen (vrouwen die zich
geen of weinig zorgen maken, FOC, tocofobie)
Gebruik van W-DEQ-A voor meten van intensiteit van de angst voor de arbeid en bevalling
Afkapwaarde >85 om FOC vast te stellen
Afkapwaarde >100 = fobische angst
(tocofobie)
Voordeel: eenvoudig, zelf in te vullen
