MAATSCHAPPIJWETENSCHAPPEN
H6 – WELVAARTSVRAAGSTUK
Welvaartsvraagstuk – hoe stelt een samenleving haar bestaansvoorwaarden veilig, hoe zijn de
productiefactoren verdeeld en hoe is de reproductie geregeld?
6.1 CASUS: GENOEG ETEN?
Jagers/verzamelaars trokken van plek naar plek > problemen in stand houden samenleving door natuur
Korte termijn: water/zonlicht/droogte etc.
Lange termijn: klimaatverandering/ ziektes
Nu is afhankelijkheid van natuur veel minder sterk, maar hoe komt dat?
6.2 ANALYSE: SAMENWERKING EN CONFLICT
SAMENWERKING
Samenwerking – proces waarbij individuen(micro)/groepen(meso)/staten(macro) relaties vormen en hun
handelen op elkaar afstemmen om een gezamenlijk doel te bereiken
Samenwerking kan op lange (vaak meer afspraken/onderhandelingen/contracten) en op korte termijn
Samenwerken is geven en nemen (geld/tijd/einddoel iets aanpassen) (meer macht = minder inleveren)
Wederzijds vertrouwen en acceptatie nodig voor slagen samenwerking
Redenen voor samenwerking:
“samen staan we sterker” is gebruik maken van macht van het getal (meerderheid 2 e kamer)
Profiteren van de sterkte punten van een ander (NAVO)
CONFLICT
Conflict – situatie waarin individuen/groepen/staten elkaar tegenwerken om eigen doelen te bereiken
Sancties opleggen is ook conflict: kan zichtbaar/manifest of verborgen/latent (spionage)
Conflicten ontstaan vaak vanuit (verschillen in) macht
COLLECTIEVE EN PRIVATE GOEDEREN
Samenwerken voor algemeen belang/collectief goed = non-exclusief (niemand wordt uitgesloten)
Iedereen kan evenveel profiteren, onafhankelijk van hoeveelheid belasting die je betaalt
Voor private goederen moet je betalen en anders wordt je uitgesloten = exclusief
DILEMMA VAN DE COLLECTIEVE ACTIE
Samenwerken om collectief goed te realiseren = collectieve actie
Dilemma om wel/niet mee te werken = dilemma van de collectieve actie
Wel profiteren, maar niet bijdragen = free riders (als iedereen dit doet komt samenwerking niet tot stand)
H6 – WELVAARTSVRAAGSTUK
Welvaartsvraagstuk – hoe stelt een samenleving haar bestaansvoorwaarden veilig, hoe zijn de
productiefactoren verdeeld en hoe is de reproductie geregeld?
6.1 CASUS: GENOEG ETEN?
Jagers/verzamelaars trokken van plek naar plek > problemen in stand houden samenleving door natuur
Korte termijn: water/zonlicht/droogte etc.
Lange termijn: klimaatverandering/ ziektes
Nu is afhankelijkheid van natuur veel minder sterk, maar hoe komt dat?
6.2 ANALYSE: SAMENWERKING EN CONFLICT
SAMENWERKING
Samenwerking – proces waarbij individuen(micro)/groepen(meso)/staten(macro) relaties vormen en hun
handelen op elkaar afstemmen om een gezamenlijk doel te bereiken
Samenwerking kan op lange (vaak meer afspraken/onderhandelingen/contracten) en op korte termijn
Samenwerken is geven en nemen (geld/tijd/einddoel iets aanpassen) (meer macht = minder inleveren)
Wederzijds vertrouwen en acceptatie nodig voor slagen samenwerking
Redenen voor samenwerking:
“samen staan we sterker” is gebruik maken van macht van het getal (meerderheid 2 e kamer)
Profiteren van de sterkte punten van een ander (NAVO)
CONFLICT
Conflict – situatie waarin individuen/groepen/staten elkaar tegenwerken om eigen doelen te bereiken
Sancties opleggen is ook conflict: kan zichtbaar/manifest of verborgen/latent (spionage)
Conflicten ontstaan vaak vanuit (verschillen in) macht
COLLECTIEVE EN PRIVATE GOEDEREN
Samenwerken voor algemeen belang/collectief goed = non-exclusief (niemand wordt uitgesloten)
Iedereen kan evenveel profiteren, onafhankelijk van hoeveelheid belasting die je betaalt
Voor private goederen moet je betalen en anders wordt je uitgesloten = exclusief
DILEMMA VAN DE COLLECTIEVE ACTIE
Samenwerken om collectief goed te realiseren = collectieve actie
Dilemma om wel/niet mee te werken = dilemma van de collectieve actie
Wel profiteren, maar niet bijdragen = free riders (als iedereen dit doet komt samenwerking niet tot stand)
