Duitsland in Europa 1918-1991:
1918 = Einde van de Eerste Wereldoorlog en begin van een nieuwe periode in de Duitse
staatsinrichting door de opbouw van een parlementaire democratie met de Republiek van
Weimar. In 1918 kwam er een einde aan de Eerste Wereldoorlog. In de loopgravenoorlog
was door geen enkele partij terreinwinst geboekt en vielen er veel slachtoffers. Nadat de VS
in 1917 ook de oorlog aan Duitsland verklaarden en zich in 1918 in de strijd mengden, was
het voor de Duitse legerleiding duidelijk dat Duitsland zich snel gewonnen zou moeten
geven. (G) - De VS wilden onderhandelen over een wapenstilstand, maar eisten eerst
democratische hervormingen in Duitsland. De Duitse legerleiding gaf keizer Wilhelm II het
advies om een nieuwe democratische regering aan te stellen en deze regering zou de
wapenstilstand tekenen en de verantwoordelijkheid voor de nederlaag dragen. De keizer
trad af, een burgerregering trad aan en toog naar Versailles voor vredesonderhandelingen.
Na het vernederende verlies van de Eerste Wereldoorlog werd er in het Duitse keizerrijk de
Republiek van Weimar uitgeroepen door de sociaaldemocratische democraten 9 november
1918. De democratie in de Republiek van Weimar was vanaf het begin wankel: de sociaal
democratische regering moest wapenstilstand tekenen in de oorlog die door het keizerrijk
was begonnen en verloren (gezien als verraad), een groot deel van bevolking had weinig
vertrouwen in de leiders van de republiek (door onrust en wapenstilstand) en de economie
van Duitsland stond er slecht voor als gevolg van de oorlog.
De regering slaagde er niet in de economie op gang te krijgen en later de economische
crisis op te lossen, waardoor het vertrouwen verdween en Duitsland in een economisch en
politiek dieptepunt terechtkwam. De NSDAP met frontman Hitler beloofde beterschap en met
effectieve propaganda wist Hitler het volk te overtuigen. Nadat er massaal zijn partij werd
gestemd en Hitler tot rijkskanselier werd benoemd, bereidde hij de weg naar een totalitaire
regime stapsgewijs voor. De Duitse samenleving werd genazificeerd en in zijn buitenlandse
politiek richtte Hitler zich op het uitbreiden van het Duitse grondgebied, waar geen plek was
voor minderwaardige rassen.
In Versailles (verdrag van Versailles) werd onderhandeld over de vredesvoorwaarden.
Duitsland ontving hiervoor geen uitnodiging, alleen de overwinnaars van de oorlog kwamen
samen. Duitsland werd verantwoordelijk gehouden voor het uitbreken van de WOI en kreeg
de Alleinschuld toebedeeld. (Reden - Na aanslag op oostenrijkse kroonprins steunde
duitsland oostenrijk hongarije onvoorwaardelijk, wat van cruciaal belang was voor de
aanloop naar de oorlog en het agressieve duitse mobiliteitsplan (Von schlieffenplan) had
ertoe geleid dat het conflict tussen Oostenrijk, Rusland en Duitsland onmiddellijk was
uitgegroeid tot europese oorlog)
De onderhandelaars in Versailles dwongen Duitsland een vernederende vredesverdrag te
tekenen: Het doen van een herstelbetaling, het teruggeven van gebieden aan Frankrijk en
Polen, duitsland is door tweeën gesplitst door Polen, afstaan van koloniën aan de
geallieerden, het verlener van de militaire machtspositie (geen luchtmacht en marine, en
kleiner leger).
Op politiek gebied was Duitsland enorm verdeeld na de val van het keizerrijk ontstond er
een machtsstrijd tussen de socialisten en communisten (diverse groeperingen probeerden
de macht te krijgen)
- De socialistische SPD wilde een parlementaire democratie waarin plaats was voor
verschillende politieke partijen.
, - De KPD (communisten)
- Nationalisten en conservatieven wilden een einde aan de democratie, maar wilden
herstel van de autoritaire keizer aan het hoofd van een sterk Duitsland (keizerrijk).
Dolkstootlegende = Duitsland oorlog verloren door verraad van de communisten en
socialisten (al vrede ook al leger nog door wou strijden)
- Teleurgestelde veteranen = soldaten teruggekeerd en gaven parlementaire
democratie en haar vertegenwoordigers de schuld van alles en daarom sloten ze
zich aan bij extreme groepen (vijandig, geweld).
Na de verkiezingen werd in januari 1919 een nieuw parlement gekozen: door de
voortdurende onrust in Berlijn kwamen de afgevaardigden bijeen in Weimar.
Het lukte de Duitse regering niet om de financiële afspraken uit het Verdrag van Versailles
na te komen en de economie weer op gang te brengen. Dit komt doordat Duitsland een
gebied moest afstaan aan Frankrijk en dat was een economisch waardevol gebied met
ijzererts en steenkool en door de enorme herstelbetalingen kon er weinig worden
geïnvesteerd in de eigen economie. Frankrijk en België bezetten het Ruhrgebied (het
industriële centrum van Duitsland), om via de opbrengsten uit de industrie toch het geld te
ontvangen waar ze volgens het Verdrag van Versailles recht op hadden.
De Duitse regering riep de arbeiders in het Ruhrgebied om te gaan staken en om de steun
van de arbeiders te houden betaalde de Duitse regering de lonen wel door. Om de lonen te
kunnen betalen werd er steeds meer geld bijgedrukt en dat zorgde voor een steeds hoger
wordende inflatie (hyperinflatie). Duitsland kwam nog dieper in een economische crisis
terecht (1923).
Het werd snel duidelijk dat de herstelbetalingen de hoofdoorzaak waren van alle
economische problemen in Duitsland en een geallieerde commissie geleid door een bankier
uit Amerika, Charles Dawes kwam met een herziening van het betalingsbeleid: Het
Dawesplan (1924): Duitsland kreeg toestemming om in de eerste jaren een lager bedrag
aan herstelbetalingen over te maken. De Duitse nationale bank kwam onder toezicht van de
geallieerden, Duitsland, mocht veel geld lenen van Amerika om de economie weer op been
te helpen, hyperinflatie verdween, het vertrouwen in de weimarrepubliek nam toe en stabiele
regeringen werden gevormd. De Duitse economie werd afhankelijk van Amerikaanse
leningen waarmee Duitsland een extra schuld opbouwde aan de VS. Duitsland en Frankrijk
appaesementpolitiek, om bezetting van het Ruhrgebied in de toekomst te voorkomen.
In 1929 Beurskrach = Begin wereldcrisis, instorting van de aandelenbeurs van Wall Street in
New York (banken failliet). Duitsland werd extra hard getroffen vanwege de afhankelijkheid
van de Amerikaanse leningen. De VS wilden de Dawes miljarden terug, alleen Duitsland
(Europa) had de lening nog steeds nodig en toen er een einde kwam aan die lening gingen
veel van deze bedrijven failliet en veel werkloosheid ontstond. De Duitse bevolking verloor
steeds meer het vertrouwen in de Republiek van Weimar en roept op om een sterke leider.
- De economische crisis wordt ook een politieke crisis. De democratische partijen die
Republiek van Weimar steunden hadden grote meningsverschillen en daardoor
hiervoor geen oplossing. De Rijkspresident en Rijkskanselier kregen niet de
meerderheid op de Rijksdag voor een nieuwe regering en kwam er een
noodverordening die inhield dat de macht in handen was van de Rijkspresident en
Rijkskanselier (president machtigst). De economische en politieke crisis bleek vooral
gunstig te zijn voor de Communistische KPD en de fascistische
1918 = Einde van de Eerste Wereldoorlog en begin van een nieuwe periode in de Duitse
staatsinrichting door de opbouw van een parlementaire democratie met de Republiek van
Weimar. In 1918 kwam er een einde aan de Eerste Wereldoorlog. In de loopgravenoorlog
was door geen enkele partij terreinwinst geboekt en vielen er veel slachtoffers. Nadat de VS
in 1917 ook de oorlog aan Duitsland verklaarden en zich in 1918 in de strijd mengden, was
het voor de Duitse legerleiding duidelijk dat Duitsland zich snel gewonnen zou moeten
geven. (G) - De VS wilden onderhandelen over een wapenstilstand, maar eisten eerst
democratische hervormingen in Duitsland. De Duitse legerleiding gaf keizer Wilhelm II het
advies om een nieuwe democratische regering aan te stellen en deze regering zou de
wapenstilstand tekenen en de verantwoordelijkheid voor de nederlaag dragen. De keizer
trad af, een burgerregering trad aan en toog naar Versailles voor vredesonderhandelingen.
Na het vernederende verlies van de Eerste Wereldoorlog werd er in het Duitse keizerrijk de
Republiek van Weimar uitgeroepen door de sociaaldemocratische democraten 9 november
1918. De democratie in de Republiek van Weimar was vanaf het begin wankel: de sociaal
democratische regering moest wapenstilstand tekenen in de oorlog die door het keizerrijk
was begonnen en verloren (gezien als verraad), een groot deel van bevolking had weinig
vertrouwen in de leiders van de republiek (door onrust en wapenstilstand) en de economie
van Duitsland stond er slecht voor als gevolg van de oorlog.
De regering slaagde er niet in de economie op gang te krijgen en later de economische
crisis op te lossen, waardoor het vertrouwen verdween en Duitsland in een economisch en
politiek dieptepunt terechtkwam. De NSDAP met frontman Hitler beloofde beterschap en met
effectieve propaganda wist Hitler het volk te overtuigen. Nadat er massaal zijn partij werd
gestemd en Hitler tot rijkskanselier werd benoemd, bereidde hij de weg naar een totalitaire
regime stapsgewijs voor. De Duitse samenleving werd genazificeerd en in zijn buitenlandse
politiek richtte Hitler zich op het uitbreiden van het Duitse grondgebied, waar geen plek was
voor minderwaardige rassen.
In Versailles (verdrag van Versailles) werd onderhandeld over de vredesvoorwaarden.
Duitsland ontving hiervoor geen uitnodiging, alleen de overwinnaars van de oorlog kwamen
samen. Duitsland werd verantwoordelijk gehouden voor het uitbreken van de WOI en kreeg
de Alleinschuld toebedeeld. (Reden - Na aanslag op oostenrijkse kroonprins steunde
duitsland oostenrijk hongarije onvoorwaardelijk, wat van cruciaal belang was voor de
aanloop naar de oorlog en het agressieve duitse mobiliteitsplan (Von schlieffenplan) had
ertoe geleid dat het conflict tussen Oostenrijk, Rusland en Duitsland onmiddellijk was
uitgegroeid tot europese oorlog)
De onderhandelaars in Versailles dwongen Duitsland een vernederende vredesverdrag te
tekenen: Het doen van een herstelbetaling, het teruggeven van gebieden aan Frankrijk en
Polen, duitsland is door tweeën gesplitst door Polen, afstaan van koloniën aan de
geallieerden, het verlener van de militaire machtspositie (geen luchtmacht en marine, en
kleiner leger).
Op politiek gebied was Duitsland enorm verdeeld na de val van het keizerrijk ontstond er
een machtsstrijd tussen de socialisten en communisten (diverse groeperingen probeerden
de macht te krijgen)
- De socialistische SPD wilde een parlementaire democratie waarin plaats was voor
verschillende politieke partijen.
, - De KPD (communisten)
- Nationalisten en conservatieven wilden een einde aan de democratie, maar wilden
herstel van de autoritaire keizer aan het hoofd van een sterk Duitsland (keizerrijk).
Dolkstootlegende = Duitsland oorlog verloren door verraad van de communisten en
socialisten (al vrede ook al leger nog door wou strijden)
- Teleurgestelde veteranen = soldaten teruggekeerd en gaven parlementaire
democratie en haar vertegenwoordigers de schuld van alles en daarom sloten ze
zich aan bij extreme groepen (vijandig, geweld).
Na de verkiezingen werd in januari 1919 een nieuw parlement gekozen: door de
voortdurende onrust in Berlijn kwamen de afgevaardigden bijeen in Weimar.
Het lukte de Duitse regering niet om de financiële afspraken uit het Verdrag van Versailles
na te komen en de economie weer op gang te brengen. Dit komt doordat Duitsland een
gebied moest afstaan aan Frankrijk en dat was een economisch waardevol gebied met
ijzererts en steenkool en door de enorme herstelbetalingen kon er weinig worden
geïnvesteerd in de eigen economie. Frankrijk en België bezetten het Ruhrgebied (het
industriële centrum van Duitsland), om via de opbrengsten uit de industrie toch het geld te
ontvangen waar ze volgens het Verdrag van Versailles recht op hadden.
De Duitse regering riep de arbeiders in het Ruhrgebied om te gaan staken en om de steun
van de arbeiders te houden betaalde de Duitse regering de lonen wel door. Om de lonen te
kunnen betalen werd er steeds meer geld bijgedrukt en dat zorgde voor een steeds hoger
wordende inflatie (hyperinflatie). Duitsland kwam nog dieper in een economische crisis
terecht (1923).
Het werd snel duidelijk dat de herstelbetalingen de hoofdoorzaak waren van alle
economische problemen in Duitsland en een geallieerde commissie geleid door een bankier
uit Amerika, Charles Dawes kwam met een herziening van het betalingsbeleid: Het
Dawesplan (1924): Duitsland kreeg toestemming om in de eerste jaren een lager bedrag
aan herstelbetalingen over te maken. De Duitse nationale bank kwam onder toezicht van de
geallieerden, Duitsland, mocht veel geld lenen van Amerika om de economie weer op been
te helpen, hyperinflatie verdween, het vertrouwen in de weimarrepubliek nam toe en stabiele
regeringen werden gevormd. De Duitse economie werd afhankelijk van Amerikaanse
leningen waarmee Duitsland een extra schuld opbouwde aan de VS. Duitsland en Frankrijk
appaesementpolitiek, om bezetting van het Ruhrgebied in de toekomst te voorkomen.
In 1929 Beurskrach = Begin wereldcrisis, instorting van de aandelenbeurs van Wall Street in
New York (banken failliet). Duitsland werd extra hard getroffen vanwege de afhankelijkheid
van de Amerikaanse leningen. De VS wilden de Dawes miljarden terug, alleen Duitsland
(Europa) had de lening nog steeds nodig en toen er een einde kwam aan die lening gingen
veel van deze bedrijven failliet en veel werkloosheid ontstond. De Duitse bevolking verloor
steeds meer het vertrouwen in de Republiek van Weimar en roept op om een sterke leider.
- De economische crisis wordt ook een politieke crisis. De democratische partijen die
Republiek van Weimar steunden hadden grote meningsverschillen en daardoor
hiervoor geen oplossing. De Rijkspresident en Rijkskanselier kregen niet de
meerderheid op de Rijksdag voor een nieuwe regering en kwam er een
noodverordening die inhield dat de macht in handen was van de Rijkspresident en
Rijkskanselier (president machtigst). De economische en politieke crisis bleek vooral
gunstig te zijn voor de Communistische KPD en de fascistische
