Samenvatting week 4
College: celdood
Cilinders in urine, bevatten dode cellen
Tubulaire necrose is eigenlijk een mix van verschillende soorten necrose
Necrose = het dood gaan door een mechanische oorzaak (trauma)
Apoptose = geprogrammeerde celdood
Necroptose = geprogrammeerde necrose / secondaire necrose
Autofagie = leidt niet altijd tot celdood maar wordt vaak gevolgd door apoptose
Er zijn duidelijke verschillen tussen apoptose en necrose”
Apoptose Necrose
Effect op 1 cel Ook effect op omheen liggende cellen
Geen ontstekingsreactie Duidelijke ontstekingsreactie
Krimpen van cel Cel zwelt
Membraan ‘blebbing’ en inhoudt blijft Verlies van membraan integriteit
beschermd
Verhoogde mitochondrisch membraan Organellen zwellen en lysosomen lekken
permeabiliteit, vrijlaten van pro-apoptische
eiwitten en formatie van apoptose bodies
Chromatine condenseert en DNA fragmentatie Willekeurige afbraak van DNA
Blaajes die overblijven worden ‘gegeten’ door Verteerd door macrofagen
buurcellen
Doordat ook de inhoud van lysosomen bij necrose vrijkomt, wordt omliggend weefsel afgebroken.
Pathway van apoptose:
Death receptor kan alleen geactiveerd worden
door een ligand, dit leidt tot activatie van
caspase 8 en dat tot executie van de cel.
Apoptose kan op verschillende punten worden
voorkomen door autofagie.
Zo kunnen virale eiwitten caspase 8 blokkeren,
dit kan zelfs leiden tot proliferen van de cel.
Maar dus ook tot proliferen van niet functionele
cellen, wat je dus eigenlijk niet wil..
Cellen kunnen dan alsnog wat doen, necroptose
kan geinduceerd worden. Dan gaat de cel dood
met een ontsteking, het immuunsysteem wordt
getriggerd en in zulke gevallen kan een virus
worden aangepakt.
Necroptose is dus een vorm van
geprogrammeerde necrose en er zal dus een
ontsteking zijn. In detail: RIPK3 eiwitten kunnen
aan de death receptor binden. Echter kost dit
proces wel energie. Het eindresultaat is niet te
onderscheiden van necrose daarom is deze
vorm pas later ontdekt en wordt het secondair necrose genoemd.
, Biologische belangen van necroptose:
- Sommige virussen hebben eiwitten dat capase remmers zijn (vaccina virus, cowpox virus en
nog veel meer)
- Necroptose wordt gezien als back-up beschermingsmechanisme tegen caspase remmende
virussen
Stappen in necroptose:
- Inducing factor TNF (tubulaire
necrose factor) bindt met de
receptor TNFR
- RIPK1 activeert RIPK3 complex,
caspase is afwezig door
bijvoorbeeld een virus infectie.
o Het blokkeren van caspase
8 zorgt voor activatie van
RIP1 en dit is de pathway
naar necroptose.
- Formatie van necrosoom
- Membraan ‘perforatie’ door
MLKL, dit zorgt voor meer
poriën/tunnels en water kan de
cel in, ionen niet. De cel zwelt en
uiteindleijk komt de inhoud van de
cel naar buiten.
MLKL zorgt voor de forforylatie van KLD receptor en vormt dus een kanaal.
Autofagie:
Proces in cel dat afbraak van eiwitten en organellen veroorzaakt. Het doel is vooral het afbreken van
beschadigde content en die energie kan dan weer gebruikt worden om te overleven en het maakt
een cel klaar voor apoptose. Dit principe wordt ook in sommige diëten toegepast, waarbij je veel
afbraak hebt waar energie bij vrijkomt. Er worden kleine blaasjes in een cel gevormd met een
membraan (autofagosoom) er omheen. Deze smelt vervolgens samen met een lysosoom, dit wordt
een autolysosoom genoemd. Essentiële moleculen kunnen weer hergebruikt worden.
College: celdood
Cilinders in urine, bevatten dode cellen
Tubulaire necrose is eigenlijk een mix van verschillende soorten necrose
Necrose = het dood gaan door een mechanische oorzaak (trauma)
Apoptose = geprogrammeerde celdood
Necroptose = geprogrammeerde necrose / secondaire necrose
Autofagie = leidt niet altijd tot celdood maar wordt vaak gevolgd door apoptose
Er zijn duidelijke verschillen tussen apoptose en necrose”
Apoptose Necrose
Effect op 1 cel Ook effect op omheen liggende cellen
Geen ontstekingsreactie Duidelijke ontstekingsreactie
Krimpen van cel Cel zwelt
Membraan ‘blebbing’ en inhoudt blijft Verlies van membraan integriteit
beschermd
Verhoogde mitochondrisch membraan Organellen zwellen en lysosomen lekken
permeabiliteit, vrijlaten van pro-apoptische
eiwitten en formatie van apoptose bodies
Chromatine condenseert en DNA fragmentatie Willekeurige afbraak van DNA
Blaajes die overblijven worden ‘gegeten’ door Verteerd door macrofagen
buurcellen
Doordat ook de inhoud van lysosomen bij necrose vrijkomt, wordt omliggend weefsel afgebroken.
Pathway van apoptose:
Death receptor kan alleen geactiveerd worden
door een ligand, dit leidt tot activatie van
caspase 8 en dat tot executie van de cel.
Apoptose kan op verschillende punten worden
voorkomen door autofagie.
Zo kunnen virale eiwitten caspase 8 blokkeren,
dit kan zelfs leiden tot proliferen van de cel.
Maar dus ook tot proliferen van niet functionele
cellen, wat je dus eigenlijk niet wil..
Cellen kunnen dan alsnog wat doen, necroptose
kan geinduceerd worden. Dan gaat de cel dood
met een ontsteking, het immuunsysteem wordt
getriggerd en in zulke gevallen kan een virus
worden aangepakt.
Necroptose is dus een vorm van
geprogrammeerde necrose en er zal dus een
ontsteking zijn. In detail: RIPK3 eiwitten kunnen
aan de death receptor binden. Echter kost dit
proces wel energie. Het eindresultaat is niet te
onderscheiden van necrose daarom is deze
vorm pas later ontdekt en wordt het secondair necrose genoemd.
, Biologische belangen van necroptose:
- Sommige virussen hebben eiwitten dat capase remmers zijn (vaccina virus, cowpox virus en
nog veel meer)
- Necroptose wordt gezien als back-up beschermingsmechanisme tegen caspase remmende
virussen
Stappen in necroptose:
- Inducing factor TNF (tubulaire
necrose factor) bindt met de
receptor TNFR
- RIPK1 activeert RIPK3 complex,
caspase is afwezig door
bijvoorbeeld een virus infectie.
o Het blokkeren van caspase
8 zorgt voor activatie van
RIP1 en dit is de pathway
naar necroptose.
- Formatie van necrosoom
- Membraan ‘perforatie’ door
MLKL, dit zorgt voor meer
poriën/tunnels en water kan de
cel in, ionen niet. De cel zwelt en
uiteindleijk komt de inhoud van de
cel naar buiten.
MLKL zorgt voor de forforylatie van KLD receptor en vormt dus een kanaal.
Autofagie:
Proces in cel dat afbraak van eiwitten en organellen veroorzaakt. Het doel is vooral het afbreken van
beschadigde content en die energie kan dan weer gebruikt worden om te overleven en het maakt
een cel klaar voor apoptose. Dit principe wordt ook in sommige diëten toegepast, waarbij je veel
afbraak hebt waar energie bij vrijkomt. Er worden kleine blaasjes in een cel gevormd met een
membraan (autofagosoom) er omheen. Deze smelt vervolgens samen met een lysosoom, dit wordt
een autolysosoom genoemd. Essentiële moleculen kunnen weer hergebruikt worden.
