BIOLOGISCHE ANTROPOLOGIE
Boek 2: antisociaal gedrag door biosociale bril
HOOFDSTUK 1: VAN BIOLOGISCH POSITIVISME NAAR BIOSOCIALE CRIMINOLOGIE
INLEIDING
Biologisch positivisme = een stroming waarin oorzaken en
wetmatigheden van daderschap gezocht worden in het individu en een
link wordt gelegd tss biologische factoren en betrokkenheid bij
delictgedrag
— Biosociale etiologische criminologie =
— Stroming waarin ‘oorzaken en wetmatigheden’ gezocht worden: link wordt tussen
‘biologische’ factoren en criminaliteit.
– Biosociale interacties (invloed van sociale biologie)
– Evolutiebiologie van ‘criminaliteit’, ‘bestraffing’, ‘sociaal gedrag’ (menselijke
sociobiologie)
– Verlichtingsfilosofen (Kant, Locke, Hume, Bentham, Beccaria) en het rationeel
mensbeeld (‘homo economicus’)
Vraagtekens geplaatst bij hun bevindingen over rationaliteit
Reeds oog voor problemen inzake de menselijke natuur en de sociale
orde
Verlichtingsfilosofen groot belang → want hiervoor dacht men dat de
duivel er iets mee had te maken
Invloed vooral zichtbaar op strafrecht en op algemene en specifieke
preventie via straf
– Versus…
– Het 19de eeuwse Positivisme (wetmatigheden).
Men kon er niet aan doen, geen andere keuze → fatalistisch
1ste empirische school deed echt onderzoek
Positivisme = idee vh empirisch nagaan of theoretische ideeën stroken
met een observeerbare realiteit
— Mislukte start!
Te deterministisch + misinterpretatie evolutietheorie
— Misinterpretatie van evolutietheorie (Darwin), vnl survival of the fittest.
— Concept ‘genen’ was onbekend in 19de eeuw.
— ‘Biologisch deterministen’ meenden dat de criminele mens niet was aangepast aan de moderne
omgeving
1
, — Biologische afwijkingen (atavisme en degeneratie) aan de basis lagen van recidivisme.
— Lombroso en Co: historische belang
Lombroso = Italiaans antropologische school
Al onze hedendaagse scholen vr criminologie hebben wortels in de
biologische antropologiescholen
— Voorlopers:
— Fysio(g)nomie
stelde dat aan het uiterlijk van een mens zijn persoonlijkheid af te lezen
is
— Frenologie
Studie vh brein met idee dat men uit de vorm en uitsteeksels
persoonlijkheidskenmerken kon afleiden
Menselijke emoties en cognities
pseudowetenschap
links = fysiognomie: typische karaktertrekken zeggen iets over de
persoonlijkheid
rechts = frenologie
- Lombroso’s ideeën ontkracht in 1913 (!) door Charles Goring
door mensen uit eigen school ontkracht → niet iedereen dacht
ongenuanceerd
DE VROEGERE CRIMINELE ANTROPOLOGIE VAN LOMBROSO
biologische school = criminele antropologie
uniek: dader als uitgangspunt van zijn studie
vooral in uiterlijke, fysiologische kenmerken geïnteresseerd
Op zoek naar ‘atavistische’ kenmerken bij gevatte daders?
= terugkeer van bepaalde voorouderlijke primitieve kenmerken nadat
die enkele generaties verder waren
2
, l’uomo delinquente/ geboren crimineel
— Lombroso ’s ideeën ontkracht in 1913 (!) door Charles Goring (1870-1919)
C. Goring bekritiseerde de klemtoon van Lombroso op uiterlijke stigma
obv verzamelde gegevens van Britse gedetineerden, waarvan het
merendeel niet leek te beschikken over atavistische kenerken
DE CRIMINOLOGIE VAN ENRICO FERRI ( 1856-1929)
- the denial of the free will
-
Geen pure aanhanger vh biologisch determinisme, stond meer open
voor de onderlinge relatie tussen sociale, economische en
psychologische factoren
eerste die schreef over het probleem vd vrije wil
leeft nog altijd in de neurowetenschappen
boek
o gedacht over maatregelen om recidive tegen te gaan
o idee dat sommige omwille van verhoogde agressie van de
samenleving gehouden moeten worden
o werd misbruikt door nationalistisch socialisme
DE CRIMINOLOGIE VAN RAFFAELE GAROFALO ( 1851-1934)
- natural crimes!! Komen overal voor
systeem kan instorten wnr er te veel profiteurs zijn die hun belangen
voor de belangen vd groep stellen
natuurlijke misdrijven; misdrijven die indruisen tegen de menselijke
natuur en het voortbestaan vd menselijke soort bedreigen
overtreden van medelijden (verafschuwing van leed nr anderen toe) en
van respect vr andermans eigendom
3
, DE CRIMINEEL-ANTROPOLOGISCHE SCHOLENSTRIJD EN DIENS ONDERGANG
— Franse milieuschool rond de arts Alexandre Lacassagne (1843-1924) zette zich af tegen de
Italiaanse school van Lombroso.
— Determinerende rol van ongunstige sociale omstandigheden, vooral onder de arbeidersklasse.
— Immoraliteit van de arbeidersklasse.
Sociaal stigma gecreëerd
— Sociologisch deterministische benadering.
Betrokkenheid bij delictgedrag kwam voornamelijk voort uit een ontaard sociaal milieu
— Overerven van verworven eigenschappen (zie ‘Lamarckisme’)???
DE AMERIKAANSE NAKOMELINGEN VH BIOLOGISCH DETERMINISME
- Earnest Albert Hooton (1887-1954)
Classificatie van rassen obv uitwendige zichtbare tekenen
- 'The American criminal. An anthropological study’ (1939)
Erfelijkheidscoëfficiënt inzake het vertonen van crimineel gedrag
- Schedelvorm (naar ras) en criminaliteit
o 14.000 gevangenen
o 3.000 controlegroep
Beschrijven groepen categorisch
Typologieën uit 18de en 19de eeuw
- Bio-somatische benadering
- CONSTITUTIE en criminaliteit:
Verband gezocht, verwezen nr lichaamsbouw
Constitutie = lichaamsbouw en persoonlijkheid in combinatie met temperament
o ‘Leptosoom’ (‘tenger en zwak’)
o ‘Atleet’ (‘gespierd’ -> ‘agressief’)
o ‘Pycnische’ mens (‘dik’ en ‘lomp’)
4
Boek 2: antisociaal gedrag door biosociale bril
HOOFDSTUK 1: VAN BIOLOGISCH POSITIVISME NAAR BIOSOCIALE CRIMINOLOGIE
INLEIDING
Biologisch positivisme = een stroming waarin oorzaken en
wetmatigheden van daderschap gezocht worden in het individu en een
link wordt gelegd tss biologische factoren en betrokkenheid bij
delictgedrag
— Biosociale etiologische criminologie =
— Stroming waarin ‘oorzaken en wetmatigheden’ gezocht worden: link wordt tussen
‘biologische’ factoren en criminaliteit.
– Biosociale interacties (invloed van sociale biologie)
– Evolutiebiologie van ‘criminaliteit’, ‘bestraffing’, ‘sociaal gedrag’ (menselijke
sociobiologie)
– Verlichtingsfilosofen (Kant, Locke, Hume, Bentham, Beccaria) en het rationeel
mensbeeld (‘homo economicus’)
Vraagtekens geplaatst bij hun bevindingen over rationaliteit
Reeds oog voor problemen inzake de menselijke natuur en de sociale
orde
Verlichtingsfilosofen groot belang → want hiervoor dacht men dat de
duivel er iets mee had te maken
Invloed vooral zichtbaar op strafrecht en op algemene en specifieke
preventie via straf
– Versus…
– Het 19de eeuwse Positivisme (wetmatigheden).
Men kon er niet aan doen, geen andere keuze → fatalistisch
1ste empirische school deed echt onderzoek
Positivisme = idee vh empirisch nagaan of theoretische ideeën stroken
met een observeerbare realiteit
— Mislukte start!
Te deterministisch + misinterpretatie evolutietheorie
— Misinterpretatie van evolutietheorie (Darwin), vnl survival of the fittest.
— Concept ‘genen’ was onbekend in 19de eeuw.
— ‘Biologisch deterministen’ meenden dat de criminele mens niet was aangepast aan de moderne
omgeving
1
, — Biologische afwijkingen (atavisme en degeneratie) aan de basis lagen van recidivisme.
— Lombroso en Co: historische belang
Lombroso = Italiaans antropologische school
Al onze hedendaagse scholen vr criminologie hebben wortels in de
biologische antropologiescholen
— Voorlopers:
— Fysio(g)nomie
stelde dat aan het uiterlijk van een mens zijn persoonlijkheid af te lezen
is
— Frenologie
Studie vh brein met idee dat men uit de vorm en uitsteeksels
persoonlijkheidskenmerken kon afleiden
Menselijke emoties en cognities
pseudowetenschap
links = fysiognomie: typische karaktertrekken zeggen iets over de
persoonlijkheid
rechts = frenologie
- Lombroso’s ideeën ontkracht in 1913 (!) door Charles Goring
door mensen uit eigen school ontkracht → niet iedereen dacht
ongenuanceerd
DE VROEGERE CRIMINELE ANTROPOLOGIE VAN LOMBROSO
biologische school = criminele antropologie
uniek: dader als uitgangspunt van zijn studie
vooral in uiterlijke, fysiologische kenmerken geïnteresseerd
Op zoek naar ‘atavistische’ kenmerken bij gevatte daders?
= terugkeer van bepaalde voorouderlijke primitieve kenmerken nadat
die enkele generaties verder waren
2
, l’uomo delinquente/ geboren crimineel
— Lombroso ’s ideeën ontkracht in 1913 (!) door Charles Goring (1870-1919)
C. Goring bekritiseerde de klemtoon van Lombroso op uiterlijke stigma
obv verzamelde gegevens van Britse gedetineerden, waarvan het
merendeel niet leek te beschikken over atavistische kenerken
DE CRIMINOLOGIE VAN ENRICO FERRI ( 1856-1929)
- the denial of the free will
-
Geen pure aanhanger vh biologisch determinisme, stond meer open
voor de onderlinge relatie tussen sociale, economische en
psychologische factoren
eerste die schreef over het probleem vd vrije wil
leeft nog altijd in de neurowetenschappen
boek
o gedacht over maatregelen om recidive tegen te gaan
o idee dat sommige omwille van verhoogde agressie van de
samenleving gehouden moeten worden
o werd misbruikt door nationalistisch socialisme
DE CRIMINOLOGIE VAN RAFFAELE GAROFALO ( 1851-1934)
- natural crimes!! Komen overal voor
systeem kan instorten wnr er te veel profiteurs zijn die hun belangen
voor de belangen vd groep stellen
natuurlijke misdrijven; misdrijven die indruisen tegen de menselijke
natuur en het voortbestaan vd menselijke soort bedreigen
overtreden van medelijden (verafschuwing van leed nr anderen toe) en
van respect vr andermans eigendom
3
, DE CRIMINEEL-ANTROPOLOGISCHE SCHOLENSTRIJD EN DIENS ONDERGANG
— Franse milieuschool rond de arts Alexandre Lacassagne (1843-1924) zette zich af tegen de
Italiaanse school van Lombroso.
— Determinerende rol van ongunstige sociale omstandigheden, vooral onder de arbeidersklasse.
— Immoraliteit van de arbeidersklasse.
Sociaal stigma gecreëerd
— Sociologisch deterministische benadering.
Betrokkenheid bij delictgedrag kwam voornamelijk voort uit een ontaard sociaal milieu
— Overerven van verworven eigenschappen (zie ‘Lamarckisme’)???
DE AMERIKAANSE NAKOMELINGEN VH BIOLOGISCH DETERMINISME
- Earnest Albert Hooton (1887-1954)
Classificatie van rassen obv uitwendige zichtbare tekenen
- 'The American criminal. An anthropological study’ (1939)
Erfelijkheidscoëfficiënt inzake het vertonen van crimineel gedrag
- Schedelvorm (naar ras) en criminaliteit
o 14.000 gevangenen
o 3.000 controlegroep
Beschrijven groepen categorisch
Typologieën uit 18de en 19de eeuw
- Bio-somatische benadering
- CONSTITUTIE en criminaliteit:
Verband gezocht, verwezen nr lichaamsbouw
Constitutie = lichaamsbouw en persoonlijkheid in combinatie met temperament
o ‘Leptosoom’ (‘tenger en zwak’)
o ‘Atleet’ (‘gespierd’ -> ‘agressief’)
o ‘Pycnische’ mens (‘dik’ en ‘lomp’)
4
