Samenvatting Fiscaal recht
Geen simpel vak
Bijzondere studiemethode vereist – begrijpend studeren (vanbuiten blokken is niet voldoende)
Wetboek heel belangrijk! Materie verandert ook heel veel.
Fiscaliteit – euro’s en begroting > fiscale maatregelen elk jaar.
Voorbeeld examenvragen inleidend college:
➢ Belgen vinden het fiscaal systeem over het algemeen onrechtvaardig. Wat zijn de
belangrijkste oorzaken hiervoor?
➢ Het grootste probleem met de Belgische belastingdruk, is de belastingdruk op arbeid.
Bespreek.
Volgens Belgen ideale belastingsysteem = eenvoudig, efficiënt, eerst een aftrek voor mij dan pas
voor jou. Derde zou eigenlijk eerlijk moeten zijn.
Is fiscaal systeem rechtvaardig? Slechts 11% Belgen vindt systeem rechtvaardig
Is belastingontduiking ok? 32% Belgen vindt belastingontduiking ok. Dit is illegaal! Jonge generatie
vindt dit minder erg dan oudere.
Rechtvaardig?
Niet veel mensen.
Belastingontduiking ok ?
= sjoemelen = misdrijf, VB. int zwart werken
Veel mensen vinden dit ok.
Belastingontwijking= met creativiteit doorheen fiscale regels fietsen, om zo minder belasting
te betalen → mag
BV. Particulier indien je een bouwgrond verkoopt binnen de 8 jaar, dan word je belast op de
meerwaarde die je hebt gecreëerd. 8jaar en 1 dag wachten = belastbare periode verstreken.
Is belastingontwijking ok? 72% Belgen vindt belastingontwijking ok. Dit is gaten zoeken in het fiscale
net en er tussen fietsen. Dit is legaal. Je zoekt de minst belastbare weg. Stel je hebt een bouwgrond
gekocht voor 40.000 euro en 2 jaar later wilt je buurman dit overkopen voor 50.000. De meerwaarde
is normaal belastbaar maar de regel is dat meerwaarde niet meer belastbaar is na 8jaar en 1dag. Dus
als je het dan verkoopt wat legaal is dan heb je de belastingen ontwijkt.
Belastingontwijking = correcte manier
Minder of helemaal geen belasting betalen.
BV. regel in inkomstenbelasting: als je bouwgrond hebt gekocht en je verkoopt die bouwgrond binnen
de 8 jaar, dan moet je belasting betalen op de meerwaarde die je realiseert. Belastingontwijking → Je
wacht 8 jaar en 1 dag met te verkopen.
Positieve houding tegenover ontduiking en nog positiever tegenover ontwijking.
Het zorgt voor minder inkomen in de schatkist en al de rest moet dan extra in de schatkist
deponeren.
Kennis fiscaliteit is niet goed, slechts zelfs. Weinig mensen slagen op een basisexamen fiscaliteit.
Dus: we vinden het systeem onrechtvaardig, maar we kennen er geen bal van…
➔ Gevaarlijke cocktail
➔ Politiek niveau een ernstig probleem.
Waarom vinden wij het onrechtvaardig?
Fundamentele problemen van BE fiscaliteit = bijna 90% vind fiscaal systeem onrechtvaardig, maar
we kennen er niets van want maar 11% was geslaagd. Dus 90% vinden systeem onrechtvaardig maar
1
,ook bijna 90% kent niks van het systeem. Groot frustratie gevoel bij mensen. Dus weinig fiscale kennis
maar toch een groot gevoel van fiscale onrechtvaardigheid. Fiscale kennis is ondermaats blijkt uit
fiscale vragenlijst.
Redenen gevoel van onrechtvaardigheid:
1. Hoge belastingdruk
2. Ongelijke verdeling van de belastingdruk
3. Te veel overheidsuitgave
Klopt dit ook? Mogen we deze zaken gebruiken als argument?
De (te) belastingsdruk is te hoog
- In 2022 betaalden we met z’n allen 236 miljard euro aan belastingen en sociale bijdragen
▪ 91 miljard dir. Bel (=inkomstenbelasting)
▪ 69 miljard indir. Bel (=consumptiebelasting; BTW, douane en accijnzen,…)
▪ 71 miljard RSZ-bijdragen
Te hoge belastingdruk
BBP – bruto binnenlands product: 530 miljard euro is wat we met z’n allen produceren aan goederen
en diensten.
Bedraagt =
236 miljard naar belastingen en sociale zekerheidsbijdragen.
Overheid int inkomsten via fiscaliteit en sociale zekerheid.
Belangrijkste fiscale inkomstenbron: arbeid bedrijfsvoorheffing
Hoe meer mensen we aan het werk krijgen, hoe meer sociale zekerheidsbijdragen, hoe meer
bedrijfsvoorheffing en beter de staat van het land zal zijn.
Waarvoor gebruiken we die 236 miljard euro allemaal?
- sociale bescherming en gezondheidszorg
Pensioenen, sociale zekerheid, werkloosheidsuitkering, ziekte- en invaliditeitsuitkering
- BBP bedraagt 530 miljard euro daarvan 236 miljard euro naar ‘schatkist’ en belastingen die
we betalen.
- 236 miljard euro gebruiken we voor: (onze inkomsten gaan naar:)
▪ 38% sociale bescherming + 16% gezondheidszorg (pensioenen, sociale
zekerheid, terugbetaalde medicijnen, werkloosheidsuitkering,…)
▪ 13% economische zaken (overheidssubsideriering voor economie,...)
▪ 13% algemeen bestuur (werking van overheid, politie, justitie,…)
▪ 11% onderwijs
Belastingsdruk is wat er van het BBP naar de overheid gaat onder de vorm van heffingen.
OESO-overzicht van de gemiddelede belastingdruk in functie BBP:
- Dehaene (1999):41,4%
- Verhofstadt (2008):42,9%
- Leterme (2011):43,5%
- Di Rupo (2014): 44,8%
- Michel (2019): 42,7%
- Wilmes (2020): 43,1%
- De Croo (2023):42,6%
Belastingdruk: wat er van het BBP naar de overheid gaat onder de vorm van heffingen.
42, 4 procent van onze economie gaat richting “schatkist”. Van onze BBP gaat naar de overheid.
Teveel?
2
,42,4 % van onze economie gaat naar onze ‘schatkist’.
Internationaal staan we op de vijfde plaatst. Dat is goed nieuws dat we de voorgaande 20 jaar altijd
op plaats drie op hebben gedaan. Als we het hebben over belastingsdruk, hebben we het over de
‘gemiddelde belastingsdruk’. Dat betekent dat er enkele zaken zwaarder belast worden dan die 42,4%
en aantal zaken zijn die minder zwaar belast worden.
Internationale vergelijking
Voorgaande 20 jaar stonden we altijd op plaats 3
Nu plaats 5 in de ranking van de OESO landen. We betalen dus wel veel belastingen, maar niet de
meeste.
Maar 2020 was een coronajaar en dat heeft de cijfers vertekend.
Als we cijfers van 2023 gaan binnen krijgen gaan we waarschijnlijk weer op plaats 3 staan.
Gemiddelde belastingdruk: dus we zien dat een aantal dingen ook zwaarder belast kunnen worden
dan die 42, 4 % & een aantal zaken die minder zwaar belast worden.
Globaal dus een hoge belastingdruk – is dit een probleem?
Het is een politieke keuze en er staan dingen tegenover → relatief !! Want er staat vaak iets
tegenover
Vb. collegegeld: in principe kan iedereen studeren in België
Erfbelasting wordt als onrechtvaardig ervaart in België. Regionale belasting.
Voor Vlaanderen brengt dit veel op, afschaffen? Op zoek naar 1.7 miljard euro.
Afschaffen erfbelasting kunnen we remediëren met 1 maatregel: collegegeld studenten.
In plaats van 1.800 euro > 20.000 euro. Dan zouden we erfbelasting kunnen afschaffen. Het is een
politieke keuze.
Belastingsdruk op arbeid
52 miljard euro van onze inkomsten zijn afkomstig van onze bedrijfsvoorheffing/ loonbelasting
→probleem! Omdat het bijna onredelijk hoog is. De OESO brengt elk jaar een rapport uit en daarmee
brengt men in kaart wat het overheidsbeslag op arbeid is:
Bv; een alleenstaande met een gem inkomen staat 53% van zijn inkomen af. Geen enkel andere
persoon in de volledige OESO wordt zo zwaar belast dan de Belgische alleenstaande zonder kinderen.
Voor de hogere inkomens, loopt dat op tot 59,1 %. Dit al 23 jaar. We staan ieder jaar in de top 5 en
ieder jaar wordt België op de vingers getikt voor de te hoge belastingdruk op arbeid. Wat gaan we
doen?
De belastingsdruk verschuiven naar vermogen of consumptie,… ? Of juist verlagen en besparen?
Belastingdruk op arbeid: indrukwekkend hoog = het probleempunt van de Belgische fiscaliteit.
Arbeidsinkomsten > belastingen.
België een probleem!
Belgische alleenstaande zonder kinderen, zwaarst belast. Houdt minder dan de helft over van bruto
inkomen. Niemand doet het slechter.
Onderscheid tussen:
- gehuwd al/niet
- kinderen
- hoog of laag inkomen
3
, Belasting op vermogen
3.28% van al onze fiscale inkomsten is afkomstig uit vermogen.
Niet de hoogste belastingdruk (plaats 4)
Belasting op bedrijfswinsten – consumptie
Belastingsdruk op vennootschappen
Tarief vennootschapsbelasting: 25% (34% tot drie jaar geleden)
Plaats EU: 5
Belastingsdruk: schenk- en erfbelasting
Percentage: 1,3% van al onze fiscale inkomsten zijn afkomstig van schenkingen en erfbelasting
Internationale plaats: 2
Langs linkerkant veel ‘flatliners’. Dit zijn landen die deze belasting hebben afgeschaft.
4
Geen simpel vak
Bijzondere studiemethode vereist – begrijpend studeren (vanbuiten blokken is niet voldoende)
Wetboek heel belangrijk! Materie verandert ook heel veel.
Fiscaliteit – euro’s en begroting > fiscale maatregelen elk jaar.
Voorbeeld examenvragen inleidend college:
➢ Belgen vinden het fiscaal systeem over het algemeen onrechtvaardig. Wat zijn de
belangrijkste oorzaken hiervoor?
➢ Het grootste probleem met de Belgische belastingdruk, is de belastingdruk op arbeid.
Bespreek.
Volgens Belgen ideale belastingsysteem = eenvoudig, efficiënt, eerst een aftrek voor mij dan pas
voor jou. Derde zou eigenlijk eerlijk moeten zijn.
Is fiscaal systeem rechtvaardig? Slechts 11% Belgen vindt systeem rechtvaardig
Is belastingontduiking ok? 32% Belgen vindt belastingontduiking ok. Dit is illegaal! Jonge generatie
vindt dit minder erg dan oudere.
Rechtvaardig?
Niet veel mensen.
Belastingontduiking ok ?
= sjoemelen = misdrijf, VB. int zwart werken
Veel mensen vinden dit ok.
Belastingontwijking= met creativiteit doorheen fiscale regels fietsen, om zo minder belasting
te betalen → mag
BV. Particulier indien je een bouwgrond verkoopt binnen de 8 jaar, dan word je belast op de
meerwaarde die je hebt gecreëerd. 8jaar en 1 dag wachten = belastbare periode verstreken.
Is belastingontwijking ok? 72% Belgen vindt belastingontwijking ok. Dit is gaten zoeken in het fiscale
net en er tussen fietsen. Dit is legaal. Je zoekt de minst belastbare weg. Stel je hebt een bouwgrond
gekocht voor 40.000 euro en 2 jaar later wilt je buurman dit overkopen voor 50.000. De meerwaarde
is normaal belastbaar maar de regel is dat meerwaarde niet meer belastbaar is na 8jaar en 1dag. Dus
als je het dan verkoopt wat legaal is dan heb je de belastingen ontwijkt.
Belastingontwijking = correcte manier
Minder of helemaal geen belasting betalen.
BV. regel in inkomstenbelasting: als je bouwgrond hebt gekocht en je verkoopt die bouwgrond binnen
de 8 jaar, dan moet je belasting betalen op de meerwaarde die je realiseert. Belastingontwijking → Je
wacht 8 jaar en 1 dag met te verkopen.
Positieve houding tegenover ontduiking en nog positiever tegenover ontwijking.
Het zorgt voor minder inkomen in de schatkist en al de rest moet dan extra in de schatkist
deponeren.
Kennis fiscaliteit is niet goed, slechts zelfs. Weinig mensen slagen op een basisexamen fiscaliteit.
Dus: we vinden het systeem onrechtvaardig, maar we kennen er geen bal van…
➔ Gevaarlijke cocktail
➔ Politiek niveau een ernstig probleem.
Waarom vinden wij het onrechtvaardig?
Fundamentele problemen van BE fiscaliteit = bijna 90% vind fiscaal systeem onrechtvaardig, maar
we kennen er niets van want maar 11% was geslaagd. Dus 90% vinden systeem onrechtvaardig maar
1
,ook bijna 90% kent niks van het systeem. Groot frustratie gevoel bij mensen. Dus weinig fiscale kennis
maar toch een groot gevoel van fiscale onrechtvaardigheid. Fiscale kennis is ondermaats blijkt uit
fiscale vragenlijst.
Redenen gevoel van onrechtvaardigheid:
1. Hoge belastingdruk
2. Ongelijke verdeling van de belastingdruk
3. Te veel overheidsuitgave
Klopt dit ook? Mogen we deze zaken gebruiken als argument?
De (te) belastingsdruk is te hoog
- In 2022 betaalden we met z’n allen 236 miljard euro aan belastingen en sociale bijdragen
▪ 91 miljard dir. Bel (=inkomstenbelasting)
▪ 69 miljard indir. Bel (=consumptiebelasting; BTW, douane en accijnzen,…)
▪ 71 miljard RSZ-bijdragen
Te hoge belastingdruk
BBP – bruto binnenlands product: 530 miljard euro is wat we met z’n allen produceren aan goederen
en diensten.
Bedraagt =
236 miljard naar belastingen en sociale zekerheidsbijdragen.
Overheid int inkomsten via fiscaliteit en sociale zekerheid.
Belangrijkste fiscale inkomstenbron: arbeid bedrijfsvoorheffing
Hoe meer mensen we aan het werk krijgen, hoe meer sociale zekerheidsbijdragen, hoe meer
bedrijfsvoorheffing en beter de staat van het land zal zijn.
Waarvoor gebruiken we die 236 miljard euro allemaal?
- sociale bescherming en gezondheidszorg
Pensioenen, sociale zekerheid, werkloosheidsuitkering, ziekte- en invaliditeitsuitkering
- BBP bedraagt 530 miljard euro daarvan 236 miljard euro naar ‘schatkist’ en belastingen die
we betalen.
- 236 miljard euro gebruiken we voor: (onze inkomsten gaan naar:)
▪ 38% sociale bescherming + 16% gezondheidszorg (pensioenen, sociale
zekerheid, terugbetaalde medicijnen, werkloosheidsuitkering,…)
▪ 13% economische zaken (overheidssubsideriering voor economie,...)
▪ 13% algemeen bestuur (werking van overheid, politie, justitie,…)
▪ 11% onderwijs
Belastingsdruk is wat er van het BBP naar de overheid gaat onder de vorm van heffingen.
OESO-overzicht van de gemiddelede belastingdruk in functie BBP:
- Dehaene (1999):41,4%
- Verhofstadt (2008):42,9%
- Leterme (2011):43,5%
- Di Rupo (2014): 44,8%
- Michel (2019): 42,7%
- Wilmes (2020): 43,1%
- De Croo (2023):42,6%
Belastingdruk: wat er van het BBP naar de overheid gaat onder de vorm van heffingen.
42, 4 procent van onze economie gaat richting “schatkist”. Van onze BBP gaat naar de overheid.
Teveel?
2
,42,4 % van onze economie gaat naar onze ‘schatkist’.
Internationaal staan we op de vijfde plaatst. Dat is goed nieuws dat we de voorgaande 20 jaar altijd
op plaats drie op hebben gedaan. Als we het hebben over belastingsdruk, hebben we het over de
‘gemiddelde belastingsdruk’. Dat betekent dat er enkele zaken zwaarder belast worden dan die 42,4%
en aantal zaken zijn die minder zwaar belast worden.
Internationale vergelijking
Voorgaande 20 jaar stonden we altijd op plaats 3
Nu plaats 5 in de ranking van de OESO landen. We betalen dus wel veel belastingen, maar niet de
meeste.
Maar 2020 was een coronajaar en dat heeft de cijfers vertekend.
Als we cijfers van 2023 gaan binnen krijgen gaan we waarschijnlijk weer op plaats 3 staan.
Gemiddelde belastingdruk: dus we zien dat een aantal dingen ook zwaarder belast kunnen worden
dan die 42, 4 % & een aantal zaken die minder zwaar belast worden.
Globaal dus een hoge belastingdruk – is dit een probleem?
Het is een politieke keuze en er staan dingen tegenover → relatief !! Want er staat vaak iets
tegenover
Vb. collegegeld: in principe kan iedereen studeren in België
Erfbelasting wordt als onrechtvaardig ervaart in België. Regionale belasting.
Voor Vlaanderen brengt dit veel op, afschaffen? Op zoek naar 1.7 miljard euro.
Afschaffen erfbelasting kunnen we remediëren met 1 maatregel: collegegeld studenten.
In plaats van 1.800 euro > 20.000 euro. Dan zouden we erfbelasting kunnen afschaffen. Het is een
politieke keuze.
Belastingsdruk op arbeid
52 miljard euro van onze inkomsten zijn afkomstig van onze bedrijfsvoorheffing/ loonbelasting
→probleem! Omdat het bijna onredelijk hoog is. De OESO brengt elk jaar een rapport uit en daarmee
brengt men in kaart wat het overheidsbeslag op arbeid is:
Bv; een alleenstaande met een gem inkomen staat 53% van zijn inkomen af. Geen enkel andere
persoon in de volledige OESO wordt zo zwaar belast dan de Belgische alleenstaande zonder kinderen.
Voor de hogere inkomens, loopt dat op tot 59,1 %. Dit al 23 jaar. We staan ieder jaar in de top 5 en
ieder jaar wordt België op de vingers getikt voor de te hoge belastingdruk op arbeid. Wat gaan we
doen?
De belastingsdruk verschuiven naar vermogen of consumptie,… ? Of juist verlagen en besparen?
Belastingdruk op arbeid: indrukwekkend hoog = het probleempunt van de Belgische fiscaliteit.
Arbeidsinkomsten > belastingen.
België een probleem!
Belgische alleenstaande zonder kinderen, zwaarst belast. Houdt minder dan de helft over van bruto
inkomen. Niemand doet het slechter.
Onderscheid tussen:
- gehuwd al/niet
- kinderen
- hoog of laag inkomen
3
, Belasting op vermogen
3.28% van al onze fiscale inkomsten is afkomstig uit vermogen.
Niet de hoogste belastingdruk (plaats 4)
Belasting op bedrijfswinsten – consumptie
Belastingsdruk op vennootschappen
Tarief vennootschapsbelasting: 25% (34% tot drie jaar geleden)
Plaats EU: 5
Belastingsdruk: schenk- en erfbelasting
Percentage: 1,3% van al onze fiscale inkomsten zijn afkomstig van schenkingen en erfbelasting
Internationale plaats: 2
Langs linkerkant veel ‘flatliners’. Dit zijn landen die deze belasting hebben afgeschaft.
4
