HEUP
ANATOMIE
- Fossa acetabuli
o Lateraal
o Ventraal
o Caudaal
- Caput femoris
2 functies
1) Mobiliteit
2) Stabiliteit → primaire
Mobiliteit
- Art spheroidea
- 3 assen – 3 bewegingsvlakken
o Flexie – extensie in saggitale vlak rond laterolaterale as
o Abductie – adductie in frontale vlak rond sagittale as
o Endorotatie – exorotatie in transversale vlak rond cephalocaudale as
Stabiliteit
- Passieve stabiliserende elementen
o Configuratie v kop en kom
▪ De mate waarin uw heupkop omvat w door acetabulum
▪ Halsschachthoek
• =collumdiafysehoek
• <120°: coxa vara
• >135°: coxa valga
• Coxa valga instabielere heup → coxa vara stabieler (nog steeds een
afwijking)
1
,▪ Anteversiehoek
• Hoek tss condyli femoris en collum femoris
• Norm: 12°-14°
• Toegenomen anteversiehoek: >14°
• Retroversiehoek: vanaf 5°
• Toeing-in bij kinderen → W-zit
• In stabiele situatie: rode bolletjes komen overeen
• Om die optimale configuratie te verkrijgen gaan die P in toeing-in
houding zitten → = compensatie
• Er komt torsie in de femur
• Evolutie v anteversiehoek w tegengehouden → kinderen niet te veel
in W laten zitten
▪ Hoek van Wiberg
• Of ‘center-edge angle’
• Maat voor benige overkapping vd heupkop
• Middelpunt heupkop en verticale omhoog enerzijds en anderzijds
middelpunt femurkop nr de rand vh acetabulum
• 30°-35°
• Hoe minder hoek → hoe minder overkapping → hoe instabieler
heupgewricht
2
,o Zwaartekracht
▪ Werkt in op de hoek van wiberg
▪ Hoe kleiner de hoek → hoe minder Fz impact zal hebben → Fz minder effect
▪ Hoe groter de hoek → hoe meer Fz de kop in de kom kan duwen
o Negatieve intra-articulaire druk
▪ Intra-articulaire druk = neg = druk in gewricht is lager dan de druk errond
→ soort van vacuüm getrokken
▪ W versterkt tijdens zwaaifase → = als je stapt steun je op 1 been en ander
zwaai je voorruit, op dat moment trekt ook de Fz aan zwaaiende been
→ door neg intra articulaire druk geen luxaties
▪ Fractuur in acetabulum → neg druk valt weg → meer kans op luxaties
o Capsuloligamentaire structuren
▪ Lig pubofemorale
▪ Lig ischiofemorale
▪ Lig illiofemorale
▪ Lig transversum acetabuli (ondersteunt zodat labrum helemaal rond is)
(groen)
▪ Lig teres (zorgt voor doorbloeding femurkop)
3
, - Actieve stabiliserende elementen
o Rotatorenmanchet
▪ Exorotatoren = zonnestraalspiertjes
o Flexoren en extensoren
▪ Stabiliteit in het sagittale vlak
▪ Primaire flex: M iliopsoas (belangrijkste), m rectus femoris, m sartorius
▪ Secundaire flex: m tensor fascia latae, m pectineus, m add long en brev
▪ Primaire ext: m gluteus maximus, hamstrings (biceps, semitendinosus,
semimembranosus)
▪ Secundaire ext: m gluteus medius, m add magnus
o Abductoren en adductoren
▪ Stabiliteit in het frontale vlak
▪ Primaire abd: m gluteus med (belangrijkste), m gluteus minimus, m TFL
▪ Secundaire abd: m gluteus maximus, m sartorius, m piriformis
▪ Primaire add: m add long, m add brev, m add magnus
▪ Secundaire add: m gracilis, m pectineus
Functionele biomechanica
- Kapsulair patroon
o Endo > flex/abd > ext
- Rustpositie
o 30° flex, 30° abd, geringe exo
o Vergelijken met als je in comfortabele strandstoel zit
- Closed packed position
o Max ext, met bijkomend lichte abd en endo
o Positie waar meest congruentie optreedt en capsuloligamentaire structuren meest
op spanning staan
4
ANATOMIE
- Fossa acetabuli
o Lateraal
o Ventraal
o Caudaal
- Caput femoris
2 functies
1) Mobiliteit
2) Stabiliteit → primaire
Mobiliteit
- Art spheroidea
- 3 assen – 3 bewegingsvlakken
o Flexie – extensie in saggitale vlak rond laterolaterale as
o Abductie – adductie in frontale vlak rond sagittale as
o Endorotatie – exorotatie in transversale vlak rond cephalocaudale as
Stabiliteit
- Passieve stabiliserende elementen
o Configuratie v kop en kom
▪ De mate waarin uw heupkop omvat w door acetabulum
▪ Halsschachthoek
• =collumdiafysehoek
• <120°: coxa vara
• >135°: coxa valga
• Coxa valga instabielere heup → coxa vara stabieler (nog steeds een
afwijking)
1
,▪ Anteversiehoek
• Hoek tss condyli femoris en collum femoris
• Norm: 12°-14°
• Toegenomen anteversiehoek: >14°
• Retroversiehoek: vanaf 5°
• Toeing-in bij kinderen → W-zit
• In stabiele situatie: rode bolletjes komen overeen
• Om die optimale configuratie te verkrijgen gaan die P in toeing-in
houding zitten → = compensatie
• Er komt torsie in de femur
• Evolutie v anteversiehoek w tegengehouden → kinderen niet te veel
in W laten zitten
▪ Hoek van Wiberg
• Of ‘center-edge angle’
• Maat voor benige overkapping vd heupkop
• Middelpunt heupkop en verticale omhoog enerzijds en anderzijds
middelpunt femurkop nr de rand vh acetabulum
• 30°-35°
• Hoe minder hoek → hoe minder overkapping → hoe instabieler
heupgewricht
2
,o Zwaartekracht
▪ Werkt in op de hoek van wiberg
▪ Hoe kleiner de hoek → hoe minder Fz impact zal hebben → Fz minder effect
▪ Hoe groter de hoek → hoe meer Fz de kop in de kom kan duwen
o Negatieve intra-articulaire druk
▪ Intra-articulaire druk = neg = druk in gewricht is lager dan de druk errond
→ soort van vacuüm getrokken
▪ W versterkt tijdens zwaaifase → = als je stapt steun je op 1 been en ander
zwaai je voorruit, op dat moment trekt ook de Fz aan zwaaiende been
→ door neg intra articulaire druk geen luxaties
▪ Fractuur in acetabulum → neg druk valt weg → meer kans op luxaties
o Capsuloligamentaire structuren
▪ Lig pubofemorale
▪ Lig ischiofemorale
▪ Lig illiofemorale
▪ Lig transversum acetabuli (ondersteunt zodat labrum helemaal rond is)
(groen)
▪ Lig teres (zorgt voor doorbloeding femurkop)
3
, - Actieve stabiliserende elementen
o Rotatorenmanchet
▪ Exorotatoren = zonnestraalspiertjes
o Flexoren en extensoren
▪ Stabiliteit in het sagittale vlak
▪ Primaire flex: M iliopsoas (belangrijkste), m rectus femoris, m sartorius
▪ Secundaire flex: m tensor fascia latae, m pectineus, m add long en brev
▪ Primaire ext: m gluteus maximus, hamstrings (biceps, semitendinosus,
semimembranosus)
▪ Secundaire ext: m gluteus medius, m add magnus
o Abductoren en adductoren
▪ Stabiliteit in het frontale vlak
▪ Primaire abd: m gluteus med (belangrijkste), m gluteus minimus, m TFL
▪ Secundaire abd: m gluteus maximus, m sartorius, m piriformis
▪ Primaire add: m add long, m add brev, m add magnus
▪ Secundaire add: m gracilis, m pectineus
Functionele biomechanica
- Kapsulair patroon
o Endo > flex/abd > ext
- Rustpositie
o 30° flex, 30° abd, geringe exo
o Vergelijken met als je in comfortabele strandstoel zit
- Closed packed position
o Max ext, met bijkomend lichte abd en endo
o Positie waar meest congruentie optreedt en capsuloligamentaire structuren meest
op spanning staan
4
