Samenvatting HC4 Romeins Recht: Verkrijgende Verjaring en Derdenbescherming | Romeins recht ()-Universiteit Leiden.

HC4 Romeins Recht: Verkrijgende Verjaring en Derdenbescherming.

Hoorcollege - Verkrijgende verjaring

Waarom verkrijgende verjaring?
● “De verkrijgende verjaring is ingevoerd in het algemeen belang, zodat de eigendom van
bepaalde zaken niet lange tijd of bijna voor altijd onzeker zou zijn, terwijl een
verordonneerd tijdsbestek voor de eigenaren voldoende zou zijn om hun zaken op te
sporen.”
● Als derdenbescherming niet werkt, kan je uiteindelijk toch eigenaar worden via
verkrijgende verjaring
○ Verkrijgende verjaring is een vorm van derdenbescherming
○ Hoe sneller je eigenaar wilt worden van iemands anders spullen, aan des te
meer eisen moet je voldoen

Verheffing van de bezitter na tijd
● Bewijs van eigendom, bescherming van het handelsverkeer
○ Je moet de daadwerkelijke eigenaar tijd geven om zijn zaak terug te kunnen
vorderen;
○ maar, je moet ook in het belang van het handelsverkeer uiteindelijk de bezitter
eigendom geven
■ Omdat anders de eigendomspositie heel onzeker is, je weet dan nooit of
een goed ooit gestolen is en kan overvallen worden door een revindicatie
● Nemo plus-regel
○ Als je deze alleen toepast, dan gaat de werkelijke wereld heel anders lopen dan
de juridische wereld
● Derdenbescherming of verjaring
○ Zijn conceptueel hetzelfde
● Doorlopend bezit + tijd = eigendom
● Niet iedere bezitter kan eigenaar worden! Niet de dief…
○ Er moet sprake zijn van gekwalificeerd bezit
■ Dit houdt onder andere in dat de bezitter te goeder trouw is
● Hoe korter de termijn, hoe zwaarder de eisen
● Voorbeeld
○ Maevia heeft een boek uitgeleend aan Nestor. Na het overlijden van Nestor
verkoopt en levert diens erfgenaam Ofilius dit boek aan Paula

Actio Publiciana
● Verjaringsbezitter is nog geen eigenaar.
○ Iemand die door alle hoepels gesprongen is (goeder trouw, etc) en gemachtigd
bezitter is, en die alleen nog wacht om na verloop van tijd door verjaring eigenaar
te worden
● Beschermd door het bezitsinterdict.
● Beschermd door de Actio Publiciana.
○
○ Dit is een revindicatie met een fictie.

, ■ Hiermee mag je ook revindicatie instellen, omdat wordt gedaan alsof de
termijn al was verstreken (om eigenaar te worden door verkrijgende
verjaring)
■ Dus een zakelijke rechtsvordering.
● Voorwaarden:
○ Bezitter
○ Te goeder trouw
○ Krachtens geldige titel
■ Levering en titel moeten geldig zijn, er mag alleen een probleem zijn met
de beschikkingsbevoegdheid
● Voorbeeld
○ Paula is verjaringsbezitter van een boek dat zij op een rommelmarkt heeft
gekocht. Over een maand zal zij eigenaar zijn. Het boek wordt gestolen door
Quintus. Pas na veertien maanden weet zij hem te traceren

Vormen van verkrijgende verjaring
● Usucapio a domino
○ Verkrijgende verjaring na een overdracht door een eigenaar, die toch is mislukt
door een vormverzuim.
■ Als je de regels van de eigendomsoverdracht heb verzuimd
● Usucapio non a domino
○ Verkrijgende verjaring na een verkrijging, die is mislukt omdat niet van een
eigenaar is verkregen.
■ Als het ware art. 3:86 BW, de derdenbescherming
● Praescriptio longissimi temporis
○ Verkrijging door zeer langdurig bezit te goeder trouw.
■ Als het ware art. 3:99 BW, de derdenbescherming uit verkrijgende
verjaring
● Voorbeeld
○ Bulla heeft een gestolen paard (res mancipi) verkocht en feitelijk geleverd aan
Rufus, die daar allemaal niets vanaf weet.

Usucapio a domino
● Traditio van een res mancipi
○ Bezitsverschaffing krachtens geldige titel door een beschikkingsbevoegde.
○ Geldige traditio, geen geldige mancipatio.
○ Beschermd tegen terugvordering door de eigenaar door het verweer van
arglist/vals (exceptio doli).
■ De bezitter is veilig ten opzichte van de eigenaar.
■ Vervolgens wordt volgens verjaring het eigendom uiteindelijk
overgedragen aan de bezitter
○ Verjaringsbezit: usucapio a domino
○ Voorbeeld
■ Quintus verkoopt en levert feitelijk een paard (res mancipi) aan Gaius.