Mag de rechter treden in de beoordeling van de innerlijke waarde van
de overeenkomst?
• Vooroorlogse terughoudende benadering (bijv. HR 1931 Mark is Mark en
HR 1936 Iustum Pretium; Moorman/Materiaalstaat)
• Verandert na WO2 langzaam, door verschillende oorzaken
• Huidige uitgangspunt:
• als een overeenkomst zonder wilsgebrek tot stand is gekomen,
• het partijen duidelijk was waar hun wilsovereenstemming op zag en
• er geen strijd met dwingend recht is,
• dan zijn partijen gehouden de overeenkomst na te komen.
• De rechter toetst niet de innerlijke waarde van het contract of de
equivalentie (gelijkwaardigheid) van de prestaties
• Maar de binding aan het contract is zeker niet absoluut
De beperkende werking van redelijkheid en billijkheid
• We zagen eerder al beperkingen aan de contractsvrijheid via dwingend
recht
• Art. 6:248 lid 2 (en art. 6:2 lid 2) geeft daarnaast een algemene open norm
die het mogelijk maakt om het beroep op een contractsbepaling in een
concreet geval te blokkeren (beperkende werking van r&b)
• Toepassingen van deze beperkende werking op verschillende gebieden,
zoals
• Rechtsverwerking
• HR:1995:ZC1827 (Ongevallenverzekering Provincial
Insurance)
• Opzegging onbenoemde duurovereenkomsten
• HR:2011:BQ9854 (De Ronde Venen/Stedin)
• HR:2018:141 (Goglio/SMQ)
• Redelijkheid en billijkheid
• Contract voor onbepaalde tijd en niks geregeld over
opzegging > in beginsel opzegging, maar kan een drempel
inzitten bij voldoende zware gronden
• Onvoorziene omstandigheden
, • HR:2021:1974 (Corona en huurprijs)
Toetsing van algemene voorwaarden
• Wat is het probleem bij AV?
• Historische ontwikkeling
• Regeling van Afd. 6.5.3 BW – algemeen
• Incorporatietoetsing AV B2B
• Uitleg AV
• Inhoudstoetsing AV B2B
• Bijzonderheden bij AV B2C
• Verhouding tot andere regels
Wat is het probleem bij AV?
• Er is niet één probleem, maar verschillende.
• Bijv. bij B2B:
• Vaak geen gerichtheid op juridische dimensie contracteren, maar op
de kernprestaties zelf
• Take it or leave it (contrat d’adhesion) als gebruiker economische
macht heeft
• AV worden gebruikt om
• risico’s bij uitvoering zoveel als mogelijk bij de wederpartij te leggen
(gecombineerd met onderschatting implicaties van AV bij onzekere
gebeurtenissen)
• ongeclausuleerde bevoegdheden aan de gebruiker te geven
• Daar komt bij bij B2C:
• Geletterdheid wederpartij; juristentaal
• Onderschatting van de implicaties bij onzekere toekomstige
gebeurtenissen
• Take it or leave it (contrat d’adhesion) omdat consumenten geen
interesse hebben in ‘stemmen met voeten’
Historische ontwikkeling
HR:1950:AG1970 Röntgenstraling
de overeenkomst?
• Vooroorlogse terughoudende benadering (bijv. HR 1931 Mark is Mark en
HR 1936 Iustum Pretium; Moorman/Materiaalstaat)
• Verandert na WO2 langzaam, door verschillende oorzaken
• Huidige uitgangspunt:
• als een overeenkomst zonder wilsgebrek tot stand is gekomen,
• het partijen duidelijk was waar hun wilsovereenstemming op zag en
• er geen strijd met dwingend recht is,
• dan zijn partijen gehouden de overeenkomst na te komen.
• De rechter toetst niet de innerlijke waarde van het contract of de
equivalentie (gelijkwaardigheid) van de prestaties
• Maar de binding aan het contract is zeker niet absoluut
De beperkende werking van redelijkheid en billijkheid
• We zagen eerder al beperkingen aan de contractsvrijheid via dwingend
recht
• Art. 6:248 lid 2 (en art. 6:2 lid 2) geeft daarnaast een algemene open norm
die het mogelijk maakt om het beroep op een contractsbepaling in een
concreet geval te blokkeren (beperkende werking van r&b)
• Toepassingen van deze beperkende werking op verschillende gebieden,
zoals
• Rechtsverwerking
• HR:1995:ZC1827 (Ongevallenverzekering Provincial
Insurance)
• Opzegging onbenoemde duurovereenkomsten
• HR:2011:BQ9854 (De Ronde Venen/Stedin)
• HR:2018:141 (Goglio/SMQ)
• Redelijkheid en billijkheid
• Contract voor onbepaalde tijd en niks geregeld over
opzegging > in beginsel opzegging, maar kan een drempel
inzitten bij voldoende zware gronden
• Onvoorziene omstandigheden
, • HR:2021:1974 (Corona en huurprijs)
Toetsing van algemene voorwaarden
• Wat is het probleem bij AV?
• Historische ontwikkeling
• Regeling van Afd. 6.5.3 BW – algemeen
• Incorporatietoetsing AV B2B
• Uitleg AV
• Inhoudstoetsing AV B2B
• Bijzonderheden bij AV B2C
• Verhouding tot andere regels
Wat is het probleem bij AV?
• Er is niet één probleem, maar verschillende.
• Bijv. bij B2B:
• Vaak geen gerichtheid op juridische dimensie contracteren, maar op
de kernprestaties zelf
• Take it or leave it (contrat d’adhesion) als gebruiker economische
macht heeft
• AV worden gebruikt om
• risico’s bij uitvoering zoveel als mogelijk bij de wederpartij te leggen
(gecombineerd met onderschatting implicaties van AV bij onzekere
gebeurtenissen)
• ongeclausuleerde bevoegdheden aan de gebruiker te geven
• Daar komt bij bij B2C:
• Geletterdheid wederpartij; juristentaal
• Onderschatting van de implicaties bij onzekere toekomstige
gebeurtenissen
• Take it or leave it (contrat d’adhesion) omdat consumenten geen
interesse hebben in ‘stemmen met voeten’
Historische ontwikkeling
HR:1950:AG1970 Röntgenstraling
