Reflectie en ethiek PL4
Afdeling 5B
Naam: Nicole van Petegem
Studentnummer: 1714312
Studiegroep code: GVE-4R1-PLD-19
Naam cursus: GVE-4.PL4-17
Docent: Anneloes van Kippersluis
Stagebegeleidsters: Rosan Holdinga en Conny Stuij
Inleverdatum: 20-1-2020
Inhoudsopgave
,Inhoudsopgave 2
Opdracht Normatieve professionalisering 3
1. Focus 3
2. Onderzoek 4
3. Dialoog 7
4. Verandering 9
Literatuurlijst 10
Bijlage 1: Feedbackformulier opdracht 11
Bijlage 2: Reflectieverslag 12
Bijlage 3: Intervisieplan 14
Bijlage 4: Feedbackformulieren deelnemer 16
Bijlage 5: Feedbackformulieren gespreksleider 18
1. Focus
2
, 1.1. Beschrijving moreel probleem
Uitleg moreel probleem aan de hand van een voorbeeld casus:
Tijdens mijn avonddienst, droeg ik de zorg voor een terminaal zieke patiënt. Met haar is
vooraf gesproken over palliatieve sedatie. De orders werden in het systeem gezet. In de
ochtend werd eenmalig Morfine subcutaan toegediend. Deze hielp tegen de pijn, maar
veroorzaakte een diepe slaap. Na ontwaken, zei mw. dit niet meer te willen.
Bij aanvang van mijn dienst, was duidelijk, dat mw. veel pijn had. Daarom met haar in
gesprek gegaan. We hebben afgesproken, dat als het niet meer gaat, zij toch Morfine krijgt,
maar geen Dormicum. Dit om ‘helder’ afscheid van haar familie te kunnen nemen.
De familie had veel moeite met haar lijden en drong aan op het starten van palliatieve
sedatie. Ik heb meerdere keren uitgelegd hiermee niet te starten zonder toestemming van
mw. Uiteindelijk is mw. gestart met Morfine. Ondanks het protest van de familie, ben ik bij de
wens van de patiënt gebleven.
Het gaat tegen je eigen normen en gevoel in om een patiënt zo te laten lijden. Terwijl de
middelen er zijn om het lijden te verzachten. Ik ben uiteindelijk bij mijn standpunt gebleven en
heb de regie bij de patiënt gelaten. Ik vind, dat je moet respecteren hoe iemand zelf het
einde vorm wil geven. Daarnaast mag ik als verpleegkundige geen medicatie onder “dwang”
geven als dit niet nodig is. Terwijl het aan de andere kant onze taak is om voor patiënten te
zorgen en hun lijden te verlichten.
De essentie van het morele probleem is, dat zich casussen voordoen waarbij de familie iets
anders wil dan de patiënt. Als arts of verpleegkundige sta je hier vaak tussen.
1.2. Morele interventie
Tijdens mijn mbo en hbo opleidingen, heb ik verschillende stages gelopen, in verschillende
instellingen. Ik merk op, dat het onderwerp palliatieve sedatie op meerdere werkplekken tot
discussies lijdt. Verpleegkundigen lijken vaak morele dilemma’s te ervaren rondom palliatieve
sedatie.
Toen ik gesprekken met collega’s aanging over dit probleem, zeiden zij het vooral moeilijk te
vinden, wanneer de familie vraagt om de sedatie sneller te starten of de dosis te verhogen,
zodat de patiënt uit zijn/haar lijden wordt verlost. Zij hebben dan het gevoel, dat ze de familie
aan het behandelen zijn in plaats van de patiënt. Ook in het gesprek met de nachtdienst uit
mijn casus bleek, dat wij andere visies hadden. Dit heeft mij ertoe gezet dit onderwerp verder
te onderzoeken.
1.3. Beschrijving eigen handelen, gedrag en houding
Doordat een collega anders heeft gehandeld, ben ik nieuwsgierig geworden naar haar
beweegredenen en overtuigingen. Ik heb een open, objectieve en respectvolle houding
aangenomen tijdens de gesprekken.
1.4. De morele vraag
“In hoeverre laat je je als verpleegkundige beïnvloeden in je besluitvorming rondom
palliatieve sedatie, als de mening van de familie/naasten haaks staat op die van de patiënt?”
2. Onderzoek
3
Afdeling 5B
Naam: Nicole van Petegem
Studentnummer: 1714312
Studiegroep code: GVE-4R1-PLD-19
Naam cursus: GVE-4.PL4-17
Docent: Anneloes van Kippersluis
Stagebegeleidsters: Rosan Holdinga en Conny Stuij
Inleverdatum: 20-1-2020
Inhoudsopgave
,Inhoudsopgave 2
Opdracht Normatieve professionalisering 3
1. Focus 3
2. Onderzoek 4
3. Dialoog 7
4. Verandering 9
Literatuurlijst 10
Bijlage 1: Feedbackformulier opdracht 11
Bijlage 2: Reflectieverslag 12
Bijlage 3: Intervisieplan 14
Bijlage 4: Feedbackformulieren deelnemer 16
Bijlage 5: Feedbackformulieren gespreksleider 18
1. Focus
2
, 1.1. Beschrijving moreel probleem
Uitleg moreel probleem aan de hand van een voorbeeld casus:
Tijdens mijn avonddienst, droeg ik de zorg voor een terminaal zieke patiënt. Met haar is
vooraf gesproken over palliatieve sedatie. De orders werden in het systeem gezet. In de
ochtend werd eenmalig Morfine subcutaan toegediend. Deze hielp tegen de pijn, maar
veroorzaakte een diepe slaap. Na ontwaken, zei mw. dit niet meer te willen.
Bij aanvang van mijn dienst, was duidelijk, dat mw. veel pijn had. Daarom met haar in
gesprek gegaan. We hebben afgesproken, dat als het niet meer gaat, zij toch Morfine krijgt,
maar geen Dormicum. Dit om ‘helder’ afscheid van haar familie te kunnen nemen.
De familie had veel moeite met haar lijden en drong aan op het starten van palliatieve
sedatie. Ik heb meerdere keren uitgelegd hiermee niet te starten zonder toestemming van
mw. Uiteindelijk is mw. gestart met Morfine. Ondanks het protest van de familie, ben ik bij de
wens van de patiënt gebleven.
Het gaat tegen je eigen normen en gevoel in om een patiënt zo te laten lijden. Terwijl de
middelen er zijn om het lijden te verzachten. Ik ben uiteindelijk bij mijn standpunt gebleven en
heb de regie bij de patiënt gelaten. Ik vind, dat je moet respecteren hoe iemand zelf het
einde vorm wil geven. Daarnaast mag ik als verpleegkundige geen medicatie onder “dwang”
geven als dit niet nodig is. Terwijl het aan de andere kant onze taak is om voor patiënten te
zorgen en hun lijden te verlichten.
De essentie van het morele probleem is, dat zich casussen voordoen waarbij de familie iets
anders wil dan de patiënt. Als arts of verpleegkundige sta je hier vaak tussen.
1.2. Morele interventie
Tijdens mijn mbo en hbo opleidingen, heb ik verschillende stages gelopen, in verschillende
instellingen. Ik merk op, dat het onderwerp palliatieve sedatie op meerdere werkplekken tot
discussies lijdt. Verpleegkundigen lijken vaak morele dilemma’s te ervaren rondom palliatieve
sedatie.
Toen ik gesprekken met collega’s aanging over dit probleem, zeiden zij het vooral moeilijk te
vinden, wanneer de familie vraagt om de sedatie sneller te starten of de dosis te verhogen,
zodat de patiënt uit zijn/haar lijden wordt verlost. Zij hebben dan het gevoel, dat ze de familie
aan het behandelen zijn in plaats van de patiënt. Ook in het gesprek met de nachtdienst uit
mijn casus bleek, dat wij andere visies hadden. Dit heeft mij ertoe gezet dit onderwerp verder
te onderzoeken.
1.3. Beschrijving eigen handelen, gedrag en houding
Doordat een collega anders heeft gehandeld, ben ik nieuwsgierig geworden naar haar
beweegredenen en overtuigingen. Ik heb een open, objectieve en respectvolle houding
aangenomen tijdens de gesprekken.
1.4. De morele vraag
“In hoeverre laat je je als verpleegkundige beïnvloeden in je besluitvorming rondom
palliatieve sedatie, als de mening van de familie/naasten haaks staat op die van de patiënt?”
2. Onderzoek
3
